اجازه دهید بر خلاف رویه معمول در گفت‌وگو با مدیران استانی، این گفت‌وگو را با پرسشی درباره مشکلات حوزه سلامت استان آغاز کنیم. به نظر شما مهمترین مشکل بخش سلامت استان هرمزگان چیست؟ 

در پاسخ به پرسش شما، ابتدا باید اشاره کنم که نزدیک به 52 درصد جمعیت استان، تحت پوشش خدمات درمانی تامین‌اجتماعی هستند. به تعبیری تامین و ارائه خدمات درمانی به بیش از نیمی از مردم هرمزگان، ماموریتی است که بر دوش بخش درمان تامین‌اجتماعی استان گذاشته شده است. مهمترین مشکل حوزه سلامت و بخش درمان تامین‌اجتماعی استان، عدم تناسب تعداد تخت‌های بستری در قیاس با جمعیت استان است. این مشکل، صرفا محدود به بخش درمان تامین‌اجتماعی استان نیست بلکه در بخش درمان دانشگاهی و درمان خصوصی نیز متاسفانه این کمبود وجود دارد. مشکل دیگر، محدودیت تعداد پزشک، پرستار و کادر درمانی در استان است. در این شرایط بیمارستان دانشگاهی شریعتی بندرعباس که مخصوص زنان و زایمان بود، از خرداد سال گذشته برای بازسازی تعطیل و به‌ طور موقت، وظایف آن به بیمارستان تامین‌اجتماعی خلیج‌فارس بندرعباس منتقل شد. همین مساله باعث تشدید مشکل کمبود تخت بیمارستانی و محدودیت تعداد کادر درمانی در این بیمارستان شده است. با توجه به آمار حدود 11 هزار مورد زایمان در سال، نیاز است کادر آموزشی و درمانی این بیمارستان تقویت شود که پیگیر هستیم تا کمبودها در این زمینه جبران شود. 

در حال حاضر چند مرکز درمانی متعلق به سازمان تامین‌اجتماعی در استان هرمزگان در حال فعالیت است؟ 

9 مرکز درمانی ملکی متعلق به سازمان تامین‌اجتماعی وجود دارد که از این تعداد، 4 مرکز در شهر بندرعباس در حال فعالیت است. یک بیمارستان با 300 تخت مصوب که در حال حاضر 240 تخت آن فعال است، یک پلی‌کلینیک تخصصی و یک درمانگاه عمومی در شهر بندرعباس و یک درمانگاه عمومی در پایانه بار بندرعباس، مراکزی هستند که در این شهر در حال ارائه خدمات به بیمه‌شدگان تامین‌اجتماعی هستند. همچنین در شهرستان‌های جاسک، میناب، رودان، قشم و بندرلنگه نیز مراکز درمانی تامین‌اجتماعی وجود دارد اما در حال حاضر، هیچ مرکز ملکی تامین‌اجتماعی در جزیره کیش وجود ندارد و نیازهای درمانی بیمه‌شدگان ساکن این جزیره، از طریق عقد قرارداد با ارائه‌دهندگان خدمات سلامت، تامین می‌شود.

آیا این مراکز تنها به بیمه‌شدگان تامین‌اجتماعی، خدمات می‌دهند یا دیگر بیماران را نیز پذیرش می‌کنند؟ 

در بخش مداوای سرپایی، 96 درصد مراجعه‌کنندگان به این مراکز، بیمه‌شده سازمان تامین‌اجتماعی هستند، حدود 2 درصد بیمه‌شده سازمان بیمه سلامت و 2 درصد هم بیماران آزاد هستند، اما در بخش بستری تقریبا 69 درصد مراجعه‌کنندگان بیمه‌شده تامین‌اجتماعی و 31 درصد دیگر، بیماران آزاد و بیمه‌شدگان بیمه سلامت هستند. در ضمن، در تمامی مراکز درمانی تامین‌اجتماعی استان، امکان نوبت‌دهی و پذیرش تلفنی و اینترنتی فراهم شده و همانند سایر مراکز درمانی تامین‌اجتماعی در کشور، در این مراکز نیز دیگر بیمه‌شدگان نیازی به ارائه دفترچه درمانی تامین‌اجتماعی ندارند و پذیرش بیماران و ارائه خدمات در واحدهای مختلف از جمله ویزیت پزشک، پذیرش آزمایشگاه و تحویل دارو، تنها بر مبنای کد ملی بیمار بیمه‌شده صورت می‌گیرد.

وضعیت تجهیزات و دستگاه‌های پزشکی و تشخیصی مراکز درمانی تامین‌اجتماعی استان چگونه است؟  

در سال 95 پس از تعطیلی موقت بیمارستان شریعتی بندرعباس جهت بازسازی و ارجاع بیماران آن بیمارستان به بیمارستان تامین‌اجتماعی، برای پاسخگوی به نیازها، تعداد تخت‌های بیمارستان تامین‌اجتماعی از 166 تخت فعال در ابتدای سال 95 به 225 تخت در انتهای سال افزایش یافت و هم‌اکنون تعداد 240 تخت در این بیمارستان فعال است. همچنین تعداد اتاق‌های عمل بیمارستان از 4 به 8 اتاق عمل افزایش یافت. بخش ان.آی.سی.یو. بیمارستان که دارای 4 تخت فعال بود، هم‌اکنون دارای 13 تخت فعال است. دستگاه سنگ‌شکن و سی.تی.اسکن نیز در این بیمارستان وجود دارد و جوابگوی نیاز استان است. تنها کمبود فعلی بیمارستان، دستگاه ماموگرافی و نیز دستگاه ام.آر.آی است که با هماهنگی‌های صورت‌گرفته، بزودی تامین شده و آغاز به کار می‌کند. 

در زمینه ارتقای سطح خدمات هتلینگ بیمارستان خلیج‌فارس چه اقداماتی تاکنون صورت گرفته است؟ 

از سال 94 طرح ارتقای هتلینگ در چهار محور آغاز شد و در حال تکمیل است. در اجرای این طرح، تاکنون برای نوسازی بخش‌ها و ارتقای شرایط رفاهی و خدماتی اتاق‌ها و ایمنی بیماران اقداماتی ارزشمند انجام شده و در حال حاضر برای تکمیل این طرح، یکی از بخش‌های بیمارستان و لابی بیمارستان در حال آماده‌سازی است. تاکنون 2 میلیارد و 640 هزار تومان برای ارتقای هتلینگ این بیمارستان هزینه شده است. لازم است این نکته را هم اشاره کنم که بیمارستان خلیج‌فارس بندرعباس، به عنوان بیمارستان درجه یک شناخته شده و جزو بهترین بیمارستان‌های کشور از نظر ارائه خدمات درمانی و درجه اعتباربخشی است. 

طرح ارجاع و پزشک خانواده، یکی از زیرساخت‌های اساسی اصلاح نظام سلامت کشور است که متاسفانه هنوز به صورت کامل اجرایی نشده است. به نظر شما علت عدم توفیق در اجرای این طرح‌ها چیست؟

اجرای نظام ارجاع و پزشک خانواده برای تحقق عدالت در دسترسی به خدمات درمانی از نیازهای ضروری است، اما باید زمینه‌ها و زیرساخت‌های آن نیز وجود داشته و فراهم شود. در حال حاضر متاسفانه به خاطر فراهم نشدن این زیرساخت‌ها شاهد نوعی ناکارآمدی و اتلاف منابع و تقاضاهای القایی در نظام سلامت هستیم. به عنوان مثال این خود بیمار است که تصمیم می‌گیرد برای یک سرماخوردگی ساده به پزشک عمومی مراجعه کند یا به متخصص یا حتی فوق‌تخصص. همچنین آمارها حکایت از آن دارند که در استفاده از امکانات و تجهیزات تشخیصی پیشرفته مانند سی.تی.اسکن و ام.آر.ای و... سرآمد همه کشورهای جهان و حتی کشورهای با نظام سلامت بسیار کارآمد و پیشرفته هستیم. در یک نظام کارآمد سلامت، همه بیماران باید ابتدا و در سطح اول توسط پزشکان عمومی یا همان پزشک خانواده، ویزیت شوند و تنها در صورت نیاز واقعی و علمی به مراکز تشخیصی یا سطوح بالاتر درمان، ارجاع شوند. در مورد استان هرمزگان نیز باید اشاره کنم که به دلیل کمبود پزشک در استان، تاکنون امکان اجرای طرح پزشک خانواده فراهم نشده است. 

از نگاه شما به عنوان مسئول بخش درمان تامین‌اجتماعی استان، عمده‌ترین نقاط قوت و ضعف این بخش چیست ؟

در بخش درمان غیرمستقیم، فعال بودن بیمارستان‌های نظامی در منطقه از جمله نقاط قوت استان است که بخشی از کمبود تخت استان را جبران می‌کنند. کمبود تخت در بخش درمان مستقیم و غیرمستقیم، عمده‌ترین چالش استان است، به‌ویژه در بخش‌های خدمات ویژه مانند آی.سی.یو و ان.آی.سی.یو مشکلاتی وجود دارد. 

ارزیابی شما از نتایج اجرای طرح تحول نظام سلامت در استان چیست؟

طرح تحول نظام سلامت، یکی از مهمترین طرح‌های حوزه اجتماعی در دولت‌های یازدهم و دوازدهم بود که دسترسی اقشار کم‌درآمد به خدمات درمانی را تسهیل و سهم پرداخت از جیب مردم را کاهش داد، اما باید از ابتدا منابع مالی مطمئن برای این طرح پیش‌بینی و زیرساخت‌های مورد نیاز از جمله نظام ارجاع، پرونده الکترونیک سلامت و راهنماها (گایدلاین‌ها) و دستورالعمل‌های خدمات سلامت، تدوین و اجرایی می‌شد. بی‌توجهی به پیش‌نیازها، سبب شده اجرای این طرح، بار مالی سنگینی بر بخش درمان تامین‌اجتماعی استان تحمیل کند و متاثر از آن، پرداخت‌ها به پزشکان و مراکز درمانی طرف قرارداد، در مواردی به تاخیر افتد. این بار مالی ناشی از تغییر نظام پرداخت به پزشکان، رشد تصاعدی تعرفه‌ها و بالا رفتن قیمت اقلام وارداتی است؛ علاوه بر اینکه در بخش خصوصی، سهم پرداخت از جیب بیماران، افزایش یافته است. برای استمرار این طرح، ضروری است این اشکالات مورد توجه قرار گیرد.