رشد ۶.۷ برابری حداقل دستمزد در 8 سال اخیر
وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی و نهادها و تشکلات مرتبط با حوزه تعیین دستمزد و معیشت کارگران در طول سالهای اخیر در راستای جبران شرایط اقتصادی و تورمی موجود و حفظ قدرت خرید کارگران و تقویت تولید در مسیر رونق اقتصادی، گامهای مؤثری بخصوص در افزایش شاخصهای دستمزدی کارگران برداشتهاند. در همین راستا، حداقل مزد روزانه در سال ۱۳۹۲ بیش از (۱۶۲ هزار ریال) بوده است که این رقم در سال جاری به بیش از( ۸۸۵ هزار ریال) افزایش یافته و رشد (۴۴۵ درصدی) را نشان میدهد. همچنین در طی این سالها حداقل دریافتی از حدود (6 میلیون و ۵۰۰ هزار ریال) ماهانه در سال ۱۳۹۲، به بیش از (43 میلیون ریال) در سال ۱۴۰۰ رسیده که رشد ۶.۷ برابری داشته است.
افزایش دستمزد بالاتر از نرخ تورم
بر اساس تازهترین آمار و اطلاعات مقایسهای افزایش دستمزد و نرخ تورم در فاصله سالهای ۱۳۹۳ تا ۱۴۰۰، افزایش نرخ تورم ( ۱۶۵.۱ درصد) بوده و این در حالی است که افزایش حداقل دریافتی، بالاتر از نرخ تورم و عدد (۲۱۹.۲ درصد) را نشان میدهد. به عبارتی، متوسط تغییرات حداقل مزد (۲۴ درصد) و متوسط تغییرات حداقل دریافتی (۲۷.۴ درصد) و متوسط نرخ تورم طی دولتهای یازدهم و دوزادهم (۲۰.۶۴ درصد) بوده است. همچنین بر مبنای جدیدترین دادههای وزارت کار، افزایش حقوق و دستمزد کارگران بالاتر از نرخ تورم سالانه، در طی سال اخیر به ترتیب (۳۶.۵ درصد)، (۲۶ درصد) و (۳۹ درصد) بوده است.
افزایش قابل توجه بن کارگری و پایه سنواتی
دو شاخص مهم کمکهزینه اقلام مصرفی خانوار کارگری (بن کارگری) و پایه سنواتی نیز به عنوان فاکتورهای اثرگذار در افزایش قدرت خرید جامعه کارگری که در سالهای گذشته مورد بیتوجهی قرار گرفته و همتراز با نرخ تورم و دیگر شاخصهای مزدی افزایش نیافته بودند، در سالهای اخیر با افزایشهای مناسب از لحاظ تقویت قدرت خرید کارگران، شرایط نسبی خوبی دارند. کمکهزینه اقلام مصرفی خانوار کارگری (بن کارگری) از ماهانه (یک میلیون و ۱۰۰ هزار ریال) در سال ۱۳۹۷ به ماهانه (6 میلیون ریال) در سال ۱۴۰۰رسیده که نزدیک به شش برابر افزایش یافته است. همچنین، میزان پایه سنواتی از ماهانه (۵۱۰ هزار ریال) در سال ۱۳۹۷ با ۱۲۰ درصد رشد به مبلغ ماهانه (یک میلیون و۴۰۰ هزار ریال) در سال ۱۴۰۰ افزایش یافته و به طور متوسط سالانه ۳۰ درصد افزایش را تجربه کرده است.
افزایش حق مسکن؛ خوب اما ناکافی
با نگاه به این نکته که به طور متوسط در حدود ۶۰ درصد درآمد کارگران به تهیه مسکن اختصاص دارد و این شاخص بسیار مهم در حوزه درآمدی و هزینهکرد خانوار کارگری نقشی بسیار مهم را ایفا میکند، لزوم توجه خاص دولتها به این بخش در قالب ساخت و یا تهیه مسکن استیجاری برای اقشار کارگری و یا در افزایش حق مسکن برای آنها بسیار مهم است. البته باید در نظر داشت افزایش قیمت خرید و یا اجارهبهای مسکن بخصوص در شهرهای بزرگ با توجه به میزان دریافتی کارگران به هیچ عنوان دارای توازن لازم نیست و حتی با افزایش چندین برایر حق مسکن در سالهای اخیر بازهم امکان جبران فاصله بین توان دستمزدی کارگران و هزینه تأمین مسکن در حال حاضر وجود ندارد. در بین سالهای ۱۳۹۲ تا ۱۴۰۰ به منظور بهبود سطح معیشت خانوار کارگری، شورایعالی کار نسبت به افزایش کمکهزینه مسکن اقدام کرده است؛ به طوری که کمکهزینه مسکن از ماهانه (400 هزار ریال) در حدود (۱۱.۲۵ برابر) افزایش داشته و به ماهانه (4 میلیون و۵۰۰ هزار ریال) رسیده است. در طی این سالها، تغییرات نرخ حداقل دریافتی حوزه های کمکهزینه مسکن، کمکهزینه اقلام مصرفی خانوار، کمکهزینه عائلهمندی(حق اولاد) و پایه سنواتی را شامل شده است.
