برنامه‌ریزی توسعه طبق ساده‌ترین تعریف ممکن، فرایندی است مشارکت‌جویانه برای تمام کارگزاران اقتصادی و بازیگران اجتماعی. فرایندی که امروزه اغلب نظریه‌پردازان این حوزه اتفاق‌نظر دارند تنها منظری برای تجلی سازوکارها و مسیر دستیابی به رشد و ابعاد سفت و سخت آن نیست. برنامه‌ریزی حتی نمایشی از اهداف و خواسته‌ها یا تراز منابع و روش‌ها و ابزارها و منابع تامین مالی و جریان وجوه و مدل‌های کمی هم نیست. در دایره مفهومی معقول‌‌تر و فراگیرتر، برنامه‌های توسعه جلوه‌گر روشن دو ویژگی هدفمندی و عقلانیت هستند که بنیادشان در جاهای دیگر است. هدفمندی برنامه‌ریزی از کنشگری فعال همه شهروندان و ذی‌نفعان و بهره‌وران برمی‌آید و عقلانیت هم در گزینش و کاربست ابزارها و سیاست‌ها برای تحقق اهدافی والا و کارگشا یا همان‌هایی که مسیر توسعه لاجرم باید به آن‌ها ختم شود، نشات می‌گیرد. با این اوصاف سوالات زیادی درباره توسعه و تجلی‌های آن در ایران مطرح‌اند. با اینکه برنامه‌ریزی و نهاد برنامه‌ریز در ایران دیرپاست، دست‌یافته‌های توسعه چندان امیدوارکننده‌ نیستند. این اذعان اکثر اقتصاددانان و کارشناسانی است که عمری دراز در این راه صرف کرده‌اند. از گزارش‌هایی که گروه مشاوران هاروارد در دهه‌های 30 و 40 درباره اوضاع برنامه‌ریزی در ایران منتشر کردند تا بعد از انقلاب که امثال حسین عظیمی‌ نبض نظریه‌پردازی برنامه‌ریزی توسعه را در دست گرفتند، معمای توسعه همچنان حل نشده باقی مانده است. در این میان نام حسین عظیمی به گواه اکثر ناظران بر پیشانی برنامه‌ریزی توسعه در ایران می‌درخشد و علاوه بر تجربه‌اش در دوران خدمت در سازمان برنامه و بودجه، با آثاری همچون «مدارهای توسعه‌نیافتگی در اقتصاد ایران»، « ایران امروز در آینه مباحث توسعه»، «ایران و توسعه» راه و بیراه برنامه‌ریزی توسعه را به سیاست‌گذاران نشان می‌داد. همه ساله در سالمرگ عظیمی، همایشی به نام «مرزهای دانشن اقتصاد توسعه» برگزار می‌شود که هفتمین دوره آن، هفته گذشته با موضوع محوری برنامه‌ریزی توسعه: ارزیابی تجربه هفتاد ساله در دانشکده اقتصاد دانشگاه علامه طباطبایی برگزار شد. رضا امیدی، حسین طایی، علی عرب‌مازار، بایزید مردوخی، فرشاد مومنی و احمد میدری، سخنرانان این همایش بودند که  ضمن تشریح فرایند برنامه‌ریزی توسعه در ایران، برخی نقایص و اشتباهات فاحش برنامه‌ریزی‌های توسعه‌ای در کشور را تحلیل کردند. در ادامه، گزیده‌ای از مباحث مطرح شده در این همایش را به شکل چند گفتار می‌خوانید.