ناباروری در ایران و جهان

ناباروری در ایران و جهان

فاطمه غلامرضاکاشی - دانشجوی دکترای رفاه اجتماعی

در سال‌های 1979 تا 1984 سازمان جهانی بهداشت مطالعه‌ای انجام داده که نشان می‌دهد بیماری‌های قابل انتقال از راه جنسی از مهم‌ترین عوامل خطر ناباروری است. از دیگر یافته‌های مهم این مطالعه، این است که تاخیر در اولین بارداری، محدودیت بارداری طبیعی را به دنبال دارد و در نتیجه افراد مجبور می‌شوند به جای روش‌های طبیعی با درمان‌های پزشکی باردار شوند. طبق این مطالعه، در 25کشور در چهارمنطقه مختلف در جهان، درصد زنانی که بالای 30سال باردار می‌شدند از پنج‌درصد به 24درصد افزایش یافته بود. درمان مستقیم ناباروری به فرایند پزشکی تخصصی و تکنولوژی پیشرفته نیاز دارد که برای نظام سلامت پُرهزینه است. ‌در ایران برای پوشش هزینه‌های بالای درمان ناباروری در قالب طرح تحول نظام سلامت، 17مرکز جدید ناباروری با تمرکز بر نقاط محروم و استان‌های فاقد مرکز درمانی ناباروری که شامل شش استان کهگیلویه‌وبویراحمد، گلستان، سیستان‌وبلوچستان، هرمزگان، چهارمحال‌وبختیاری و لرستان می‌شود، ایجاد شده است و 24مرکز درمان ناباروری موجود نیز تجهیز شده است. مهم‌ترین اقدام وزارت بهداشت، پوشش 85درصدی هزینه‌های درمان ناباروری با تعرفه دولتی برای زوج‌های نابارور اقشار محروم در قالب یارانه بوده است. زوج‌های نابارور محروم می‌توانند از پوشش طرح تحول سلامت برای تامین هزینه‌ها بهره‌مند شوند. پیش از این، این خدمات تنها به برخی زوج‌ها ارائه می‌شد، اما با این طرح، تمام زوج‌های نابارور می‌توانند از خدمات مذکور استفاده کنند. این برنامه اعتباری 105میلیارد تومانی و ظرفیتی بالغ بر دو میلیون زوج دارد. این اعتبار به مراکز تحت‌نظر وزارت بهداشت اختصاص داده شده است و زوج‌ها با توجه به نیاز درمانی خود می‌توانند از ظرفیت مراکزی که در این برنامه هستند استفاده کنند. خدمات ناباروری شامل خدمات دارویی و خدمات تشخیصی‌-درمانی است که این طرح، خدمات تشخیصی- درمانی آن را پوشش داده است. برخی داروهای درمان ناباروری از سوی سازمان غذا و دارو یا سازمان‌های بیمه‌گر پوشش داده می‌شود که البته کامل نیست. در قالب این برنامه 85درصد هزینه‌های تشخیصی-درمانی ناباروری پوشش داده می‌شود، یعنی مثلا به‌ازای یک IVF، یک‌میلیون و 700هزار تومان یارانه داده می‌شود و چیزی حدود 300هزار تومان را هم بیماران پرداخت می‌کنند. این در حالی است که در گذشته کل هزینه را مردم می‌دادند. البته این تعرفه دولتی است، یعنی اگر به مرکز دولتی یا خصوصی طرف قرارداد با دانشگاه مراجعه شود این هزینه به زوج‌ها پرداخت می‌شود و هر خدمت نیز تا سه نوبت تحت‌پوشش قرار می‌گیرد.‌در کشورهای اروپایی نیز الگوی باروری مدت‌هاست تغییر کرده و میانگین سنی اولین بارداری بالاست. همین امر منجر به ارائه انواع خدمات یارانه‌ای برای ناباروری شده است. در 25سال گذشته درصد تولدهایی با مادران 30سال و بالاتر در انگلستان و ولز، دو برابر شده است. یکی از هر شش زوج، نیازمند ارجاع برای تشخیص یا درمان ناباروری هستند. افرادی که توسط پزشک عمومی، نابارور تشخیص داده می‌شوند می‌توانند در نظام ارجاع به نظام سلامت ملی انگلستان مراجعه کنند و در لیست انتظار برخورداری از درمان ناباروری قرار بگیرند. بیش از 40درصد IVFها از این طریق تحت پوشش قرار می‌گیرند. در آمریکا هزینه درمان ناباروری در برخی ایالت‌ها طبق قانون باید توسط بیمه پوشش داده شود و از سال 1980 به بعد در 15 ایالت آمریکا، قوانینی تصویب شده است که بیمه‌کنندگان را ملزم می‌کند یا درمان ناباروری را پوشش بدهند یا بسته‌های مخصوص پوشش ناباروری به بیمه‌شوندگان پیشنهاد بدهند.
در این میان کشور هلند مصداق بارز تغییر الگوی باروری در دنیای امروز است. در این کشور تمامی هزینه‌های درمان ناباروری از تشخیص تا درمان و  IVFتحت پوشش بیمه تکمیلی قرار دارد. این درمان-ها تا 43 سالگی تحت پوشش بیمه است و تا 45 سالگی ارائه می‌شود، یعنی زنانی که بین 43 تا 45سال دارند خودشان باید هزینه‌های درمان ناباروری را تقبل کنند. با این وجود وزارت بهداشت هلند در پی آن است که درمان ناباروری را تا سن 50 سالگی در برنامه‌های خود بگنجاند. این یعنی در آینده‌ای نزدیک این امکان وجود دارد که زنان با استفاده از خدمات بیمه تا 50سالگی بچه‌دار شوند. به نظر می‌رسد الگوهای فرهنگی دست به کار برای جا‌به‌جایی محدوده‌های زیستی نیز شده‌اند. 
 
ارسال دیدگاه
ضمیمه
ضمیمه