
کلانطرحی برای توسعه مناطق ایران
اواسط دیماه امسال بود که احمد میدری، وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی، در یادداشتی، صحبت از «کلانطرح» دولت چهاردهم برای تغییر در آرایش جغرافیایی نیروی کار و مشاغل کشور کرد.
او در این یادداشت توضیح داد که راهحل بسیاری از مشکلات کشور، تمرکززدایی از فعالیتهای اقتصادی در مرکز کشور است و باید به سمتی رفت که به اصطلاح توسعه منطقهای محقق شود.
میدری در این یادداشت گفت: «از نخستین روزهای رقابتهای انتخابات ریاست جمهوری دوره چهاردهم تا امروز، پروژه وفاق ملی موضوع اصلی مسعود پزشکیان بوده است. تأکید او بر وفاق ملی در فضای سیاسی موضوعی کمسابقه نیست اما نقطه تمایز رویکرد پزشکیان این بود که به جای جستوجوی وفاق در سطح کلان سیاسی یا میان احزاب و جناحهای سیاسی، بر محوریت اصلاح فرهنگی سیاسی و اخلاق با بازگشت به فرهنگ قرآن و نهج البلاغه به عنوان مبنای وفاق تأکید دارد. از نظر او میتوان برای تحقق سند چشمانداز، برنامه هفتم و فرامین رهبری به وحدت رسید؛ مشروط بر آنکه در اخلاق سیاستورزی بازنگری کنیم. نزاع باعث از بین رفتن توان حل مسائل و ناپایداری در حرکت جمعی میشود.»
میدری سپس به دومین رویکرد رئیسجمهور اشاره کرد و افزود: «پروژه دوم مسعود پزشکیان توسعه یا عدالت منطقهای است که در امتداد مستقیم پروژه وفاق ملی قرار دارد. وفاق تنها یک موضوع سیاسی که در انتخاب مدیران خود را آشکار میسازد، نیست. بلکه وفاق، توافق بر سر مسائل جمعی از جمله عدالت منطقهای است. در تمام سخنرانیهای استان خراسان شمالی پزشکیان، توسعه منطقهای البته با رویکردی متفاوت محور مباحث او بود. توسعه منطقهای مانند وفاق مسئله تازهای نیست. همه رؤسای جمهوری بر توسعه متوازن منطقهای تأکید داشتند. یکی در ساخت پتروشیمی، یکی در تمرکززدایی و یکی در انتقال پایتخت راهحل را جستوجو میکرد. به طور قطع، پروژههایی از قبیل ایجاد طرحهای عمرانی منطقهای و تمرکززدایی برای توسعه منطقهای ضروری است اما این سیاستها نافرجام بودهاند، زیرا هر پروژه اداری و اقتصادی بدون یک نیروی پیشبرنده اجتماعی و سیاسی ناکام خواهند ماند.»
پزشکیان مسئله توسعه منطقهای را به عنوان پروژه جدید خود انتخاب کرده است. میدری با بیان این موضوع توضیح داد: «رئیسجمهور شرط اول را تغییر نگاه میداند. او بارها خطاب به فرهیختگان، فعالان اقتصادی و مسئولان اداری در استان خراسان شمالی اعلام کرد که باید ابتدا نگاه خود را تغییر دهیم. اگر در پروژه وفاق ملی به نقد فرهنگ مسئولان و دور شدن آنان از اخلاق دینی پرداخته شود، در پروژه توسعه منطقهای هم نقد فرهنگ عمومی با ظرافت ویژهای دنبال میشود.»
وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی سپس با توضیح شرایط کنونی کشور و ابزارهای تحقق وفاق و پیشرفت، تأکید کرد: «موضوع توسعه منطقهای که یک ابرپروژه اداری و اقتصادی در ایران است، تاکنون آرزویی بوده که هر روز از آن دورتر شدهایم. وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی در گام اول، راهبرد ششگانهای را برای توسعه متوازن منطقهای ابلاغ کرد. اما به خوبی میدانیم این راهبرد ششگانه مانند سایر پروژههای اداری تنها به شرط تغییر نگاه موفق خواهد شد. این نگاه نیازمند همراهی همه ذینفعان، از نخبگان و دانشگاهیان گرفته تا مردم عادی است. تنها از طریق پیوند فرهنگ و سیاست میتوان تغییراتی ایجاد کرد که ریشهدار و ماندگار باشد. وظیفه همه ما دولتمردان نیز این است که شواهد این گفتمان را در حوزه عمل بسازیم و روایتش را به مردم ارائه کنیم. پزشکیان، با این رویکرد، الگویی جدید از سیاستورزی مبتنی بر اخلاق و توسعه ارائه داده است؛ الگویی که اگر بهدرستی اجرایی شود، میتواند افقی روشن برای ایران ترسیم کند.»
او در این یادداشت توضیح داد که راهحل بسیاری از مشکلات کشور، تمرکززدایی از فعالیتهای اقتصادی در مرکز کشور است و باید به سمتی رفت که به اصطلاح توسعه منطقهای محقق شود.
میدری در این یادداشت گفت: «از نخستین روزهای رقابتهای انتخابات ریاست جمهوری دوره چهاردهم تا امروز، پروژه وفاق ملی موضوع اصلی مسعود پزشکیان بوده است. تأکید او بر وفاق ملی در فضای سیاسی موضوعی کمسابقه نیست اما نقطه تمایز رویکرد پزشکیان این بود که به جای جستوجوی وفاق در سطح کلان سیاسی یا میان احزاب و جناحهای سیاسی، بر محوریت اصلاح فرهنگی سیاسی و اخلاق با بازگشت به فرهنگ قرآن و نهج البلاغه به عنوان مبنای وفاق تأکید دارد. از نظر او میتوان برای تحقق سند چشمانداز، برنامه هفتم و فرامین رهبری به وحدت رسید؛ مشروط بر آنکه در اخلاق سیاستورزی بازنگری کنیم. نزاع باعث از بین رفتن توان حل مسائل و ناپایداری در حرکت جمعی میشود.»
میدری سپس به دومین رویکرد رئیسجمهور اشاره کرد و افزود: «پروژه دوم مسعود پزشکیان توسعه یا عدالت منطقهای است که در امتداد مستقیم پروژه وفاق ملی قرار دارد. وفاق تنها یک موضوع سیاسی که در انتخاب مدیران خود را آشکار میسازد، نیست. بلکه وفاق، توافق بر سر مسائل جمعی از جمله عدالت منطقهای است. در تمام سخنرانیهای استان خراسان شمالی پزشکیان، توسعه منطقهای البته با رویکردی متفاوت محور مباحث او بود. توسعه منطقهای مانند وفاق مسئله تازهای نیست. همه رؤسای جمهوری بر توسعه متوازن منطقهای تأکید داشتند. یکی در ساخت پتروشیمی، یکی در تمرکززدایی و یکی در انتقال پایتخت راهحل را جستوجو میکرد. به طور قطع، پروژههایی از قبیل ایجاد طرحهای عمرانی منطقهای و تمرکززدایی برای توسعه منطقهای ضروری است اما این سیاستها نافرجام بودهاند، زیرا هر پروژه اداری و اقتصادی بدون یک نیروی پیشبرنده اجتماعی و سیاسی ناکام خواهند ماند.»
پزشکیان مسئله توسعه منطقهای را به عنوان پروژه جدید خود انتخاب کرده است. میدری با بیان این موضوع توضیح داد: «رئیسجمهور شرط اول را تغییر نگاه میداند. او بارها خطاب به فرهیختگان، فعالان اقتصادی و مسئولان اداری در استان خراسان شمالی اعلام کرد که باید ابتدا نگاه خود را تغییر دهیم. اگر در پروژه وفاق ملی به نقد فرهنگ مسئولان و دور شدن آنان از اخلاق دینی پرداخته شود، در پروژه توسعه منطقهای هم نقد فرهنگ عمومی با ظرافت ویژهای دنبال میشود.»
وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی سپس با توضیح شرایط کنونی کشور و ابزارهای تحقق وفاق و پیشرفت، تأکید کرد: «موضوع توسعه منطقهای که یک ابرپروژه اداری و اقتصادی در ایران است، تاکنون آرزویی بوده که هر روز از آن دورتر شدهایم. وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی در گام اول، راهبرد ششگانهای را برای توسعه متوازن منطقهای ابلاغ کرد. اما به خوبی میدانیم این راهبرد ششگانه مانند سایر پروژههای اداری تنها به شرط تغییر نگاه موفق خواهد شد. این نگاه نیازمند همراهی همه ذینفعان، از نخبگان و دانشگاهیان گرفته تا مردم عادی است. تنها از طریق پیوند فرهنگ و سیاست میتوان تغییراتی ایجاد کرد که ریشهدار و ماندگار باشد. وظیفه همه ما دولتمردان نیز این است که شواهد این گفتمان را در حوزه عمل بسازیم و روایتش را به مردم ارائه کنیم. پزشکیان، با این رویکرد، الگویی جدید از سیاستورزی مبتنی بر اخلاق و توسعه ارائه داده است؛ الگویی که اگر بهدرستی اجرایی شود، میتواند افقی روشن برای ایران ترسیم کند.»
ارسال دیدگاه