بهترین راهکار برای تأمین برق، انرژی خورشیدی است

قائم‌مقام دبیرکل خانه صنعت و معدن ایران:

بهترین راهکار برای تأمین برق، انرژی خورشیدی است

قائم‌مقام دبیرکل خانه صنعت و معدن ایران معتقد است گرمای بی‌سابقه در ایران و جهان مشکلات متعددی برای مردم و صنعت ایجاد کرده است. در این راستا همه کشورهای دنیا به سمت تولید انرژی سبز بر اساس پتانسیل‌های اقلیمی و منطقه‌ای حرکت کرده‌اند اما برنامه‌ریزی درست و سرمایه‌گذاری مناسبی در ایران برای تقویت و توسعه تولید انرژی سبز نداریم. این‌روزها با توجه به ناترازی برق و بحث چندین‌ساله قطع برق صنایع این سؤال مطرح است که این شرایط چه تأثیری روی وضعیت صنعت داشته است. در این زمینه آرمان خالقی، قائم‌مقام دبیرکل خانه صنعت و معدن ایران گفت‌وگویی با هفته‌نامه «آتیه ‌نو» داشته و توضیحاتی درباره وضعیت تولید برق داده که مشروح آن را در ادامه می‌خوانید. 

با توجه به گرمای بی‌سابقه‌ای که در ایران و جهان با آن مواجهیم، چه مشکلاتی برای صنعت به‌وجود آمده و چه راهکاری برای حل مشکل ناترازی انرژی در کشور وجود دارد؟
در زمینه افزایش دمای هوا می‌توان گفت که گرمایش زمین در حال حاضر موضوعی جدی در سطح جهانی است. مسلماً اوضاع بدتر هم خواهد شد؛ چراکه با توجه به نوع رفتار زیست‌محیطی، تغییرات اقلیمی و اتفاقاتی که در حال رخ دادن است، همه تحولات در این زمینه به‌صورت جدی در دنیا رصد می‌شود. همین که گفته می‌شود دمای کره زمین یک درجه افزایش پیدا کرده، نشان‌دهنده اوج بحران در این زمینه است.
در این میان در کشور با ناترازی‌های مختلفی روبه‌رو هستیم که به بحران تبدیل شده است. ناترازی انرژی نیز به‌ نوبه خود مسائل مختلفی را گوشزد می‌کند ازجمله اینکه ایران باید به‌عنوان یکی از منابع تأمین‌کننده انرژی فسیلی در دنیا اقداماتی انجام دهد. دنیا با توجه به گرم‌ترشدن زمین و افزایش دمای هوا برای کاهش مصرف سوخت فسیلی به‌صورت جدی برنامه‌ریزی کرده و نتیجه آن حرکت به سمت و سوی انرژی سبز است اما در ایران با وجود اینکه اقلیم کشورمان بهترین فرصت را برای تولید انرژی خورشیدی دارد، برای تولید انرژی سبز برنامه‌ریزی و سرمایه‌گذاری درست، هدفمند و مشخصی نداشته‌ایم. ایران یکی از کشورهایی است که بالاترین شدت تابش خورشید را دریافت می‌کند اما در این زمینه اقدامات لازم را انجام نداده است. با این وجود کشورهایی که خریدار سوخت فسیلی و مشتری ایران هستند، برخلاف ما در راستای کاهش مصرف، به سمت تولید انرژی سبز از جمله انرژی خورشیدی، بادی، زمین‌گرمایی و غیره حرکت کرده‌اند. به‌عنوان مثال در کشورهای اروپایی شاهد توربین‌های بادی در مزارع با وسعت بسیار بالا هستیم.
علت این موضوع را در چه می‌بینید؟
از آنجا که انرژی فسیلی برای ما در داخل کشور به‌صرفه و مناسب است، با توجه به قیمتی که آن را در اختیار مردم قرار می‌دهیم، تاکنون در کشور سرمایه‌گذاری مناسبی برای بهره‌گیری از پتانسیل‌های موجود در راستای توسعه انرژی سبز به‌ویژه انرژی خورشیدی به‌عنوان پاک‌ترین انرژی صورت نگرفته است. به همین دلیل شاهدیم که در همه واحدهای مسکونی انرژی فسیلی برای استفاده از لوازم خانگی مورد استفاده قرار می‌گیرد. در کشورهای دیگر به دلیل بالابودن هزینه انرژی فسیلی و لزوم برقراری تعادل در تولید و مصرف برق، لوازمی مانند اجاق، تجهیزات گرمایشی و غیره همگی برقی است و انرژی فسیلی را برای آن‌ مصرف نمی‌کنند.
در ایران طی سال‌های گذشته، مزیت‌های استفاده از انرژی سبز را ندیدیم و راحت‌ترین کار را انتخاب کردیم. نفت را استخراج کردیم و آن را سوزاندیم. در حالی که می‌توانستیم آن را به ارزش افزوده و کالا تبدیل کنیم. همین مسئله سبب شد تا به‌موقع سرمایه‌گذاری نکنیم. از سوی دیگر شرایط و موانعی که تحریم‌ها برای ما به وجود آورد را نیز نباید دست‌کم بگیریم.
در این میان تصمیمات غلطی نیز گرفته شد. به‌عنوان مثال برای تولید برق به سمت برقِ آبی حرکت کردیم و روی سدها، توربین‌های آبی قرار دادیم. در حالی که می‌دانستیم ایران تنش آبی دارد و با بحران کمبود آب مواجه است و باید به سوی تولید انرژی سبز و دیگر انواع آن مانند انرژی خورشیدی حرکت کنیم. در زمینه تولید برق و سرمایه‌گذاری برای آن در صنعت هسته‌ای نیز تنها یک نیروگاه در کشور داریم اما اطلاعی در دست نیست که با سرمایه‌گذاری کلانی که انجام دادیم، چه میزان برق از آن دریافت می‌کنیم. این در حالی است که قرار بود با احداث و ایجاد نیروگاه‌های هسته‌ای بتوانیم از انرژی هسته‌ای به‌صورت صلح‌آمیز استفاده کنیم. حال با وجود اینکه انرژی هسته‌ای حق مسلم همه مردم ایران و کشور ماست باید ببینیم که از نظر آینده جهانی، آیا این انرژی، یک انرژی پایدار و یک منبع سبز محسوب می‌شود؟ و چه تبعات زیست‌محیطی دارد؟ 
در راستای حرکت به ‌سوی انرژی سبز چه کاری باید انجام دهیم و چه راهکارهایی وجود دارد؟
 با بررسی همه جوانب به این نتیجه می‌رسیم که در حال حاضر با وجود اینکه بسیار دیر شده، اما برای تولید پنل‌های خورشیدی و تجهیز نقاط مختلف کشور می‌توان اقدامات عملی لازم را انجام داد. در این شرایط به جای آنکه منابع تولید برق را در کشور توسعه دهیم، خطوط انتقال آن را برای نقاط دوردست گسترش داده‌ایم. از سویی هزینه‌های نگهداری این خطوط را پرداخت می‌کنیم که با افت انرژی و هدررفت آن در این نقاط دوردست مواجه هستیم. در صورتی که می‌توانستیم با مولدهای برق خورشیدی در مناطقی که توجیهی برای راه‌سازی و ایجاد حریم برای توسعه خطوط انتقال انرژی ندارد، اقداماتی را انجام دهیم. 
به‌عبارت دیگر در شرایط کنونی باید به سمت ایجاد مزارع خورشیدی در کشور برویم و در نقاط بادخیز مانند منجیل، مزارع تولید انرژی بادی ایجاد کنیم. همچنین دولت باید از تولیدکننده تجهیزات انرژی‌های تجدیدپذیر مانند توربین‌های بادی، پنل‌های خورشیدی و غیره حمایت کند. از سوی دیگر دولت نباید این مسئله را به‌صورت مقطعی ببیند. به‌عنوان مثال در حال حاضر، به دلیل گرمای شدید هوا کمبود برق داریم، ولی مشکل تنها در این زمینه نیست بلکه هم‌اکنون با اوج مشکل و بحران مواجه هستیم و درد آن را احساس می‌کنیم. بنابراین دولت نباید سرمایه‌گذاران را از سرمایه‌گذاری در صنعت برق پشیمان کند و باید جذابیت لازم را برای ایجاد و توسعه سرمایه‌گذاری توسط بخش خصوصی به وجود بیاورد.
حتی اگر ظرفیت تولید برق را در کشور افزایش دهیم باید راهبردهای لازم را برای مصرف آن نیز مدنظر قرار دهیم؛ چراکه به‌عنوان مثال در واحدهای مسکونی پکیج‌های گرمایشی با انرژی فسیلی کار می‌کنند. پس از توسعه ظرفیت تولید برق در کشور باید ببینیم، آیا این‌گونه لوازم خانگی و زیرساخت‌های تولید واحدهای مسکونی باید به سوی برقی‌شدن حرکت کنند یا مانند امروز گازسوز باقی بمانند.
اینکه گفته می‌شود صنایع برای نیاز خود باید نیروگاه احداث کنند اما تمایل و رغبتی برای آن ندارند را باید از جنبه‌های مختلف بررسی کرد. یک فعال اقتصادی به دنبال صرفه اقتصادی است و اگر برای احداث نیروگاه توجیه شود و بتواند به دولت اعتماد کند قطعاً این کار را انجام خواهد داد. اگر این اتفاق نیفتاده، به این دلیل است که وزارت نیرو و دولت نتوانسته‌اند صنعت را توجیه کنند و امکانات و تسهیلات لازم را در اختیار آن‌ها قرار دهند یا آنکه اساساً ایجاد نیروگاه در شرایط کنونی و با تعرفه‌های موجود به‌صرفه نیست.
ارسال دیدگاه
ضمیمه
ضمیمه