مدیریت درمان تامین‌اجتماعی استان قم برای تدارک خدمات درمانی مورد نیاز بیمه‌شدگان و مستمری‌بگیران استان، با چند پزشک مرکز درمانی طرف قرارداد است؟

سازمان تامین اجتماعی در استان قم تقریبا با 720 مرکز درمانی، دارویی و تشخیصی و مطب پزشک در بخش خصوصی و 140 مرکز دولتی، دانشگاهی و عمومی طرف قرارداد است. در سال گذشته بیمه‌شده‌های استان حدود 5 میلیون و 700 هزار بار به مراکز طرف قراردادمان مراجعه کردند و در درمان مستقیم نیز نزدیک به 2 میلیون مورد مراجعه داشتیم. یعنی با وجود اینکه ما تنها چهار مرکز درمانی ملکی تامین‌اجتماعی شامل بیمارستان امام رضا(ع)، دو پلی‌کلینیک و یک دی‌کلینک در استان داریم، توانسته‌ایم 25 درصد خدمات درمانی سرپایی مورد نیاز بیمه‌شدگان استان را در مراکز ملکی به‌صورت رایگان به بیمه‌شدگان ارائه کنیم. این کار بسیار بزرگی است. پلی‌کلینک بوعلی استان قم، سال گذشته رتبه برتر کشوری تامین‌اجتماعی را در بهره‌وری به دست آورد و سال قبل از آن هم، حائز مقام دوم کشوری شده بود.

 

 وضعیت خدمات بستری در استان قم و وضعیت دسترسی بیمه‌شدگان استان به خدمات بستری چگونه است؟ 

سازمان تامین‌اجتماعی 10 درصد تخت‌های بیمارستانی کشور را در اختیار دارد و طبیعتا انتظار این است 10 درصد بستری‌های کشور را پاسخگو باشد؛ ولی سال گذشته بر اساس آمارها بیش از900 هزار نفر روی این 10 درصد تخت بستری شدند؛ یعنی حدود 14 درصد کل بستری‌های کشور، روی تخت‌های بیمارستان‌های تامین‌اجتماعی انجام می‌شود. ما در استان قم پا را از این هم فراتر گذاشته‌ایم و در سال قبل، 15 درصد خدمات بستری استان را پاسخگو بودیم که در 8 ماهه اول امسال، این عدد به 16 درصد رسیده است. در کل استان حدود 2 هزار تخت بیمارستانی وجود دارد که تنها 102 تخت متعلق به بیمارستان‌ تامین‌اجتماعی استان است. بنابراین آمار و ارقام خدمات درمانی سازمان تامین‌اجتماعی در استان قم نسبت به ارقام متوسط کشوری، بسیار خوب است.

 

 وضعیت پرداخت مطالبات پزشکان و مراکز طرف قرارداد در این استان چگونه است؟

می‌دانید سازمان تامین‌اجتماعی یک نهاد عمومی غیردولتی با شرایط خاص است که درآمد آن از محل دریافت حق‌بیمه از کارگران و کارفرمایان است و در مقابل این منابع ورودی، مصارف و هزینه‌های مشخصی هم دارد. بر این مبنا، تحمیل هر بار اضافی بر این سازمان، به معنای صرف منابع بیش از درآمد است. مثلا طرح تحول نظام سلامت، طرح سنگینی بود و هرچند سازمان تامین‌اجتماعی به خوبی وظیفه خود را در کمک به اجرای این طرح ایفا کرد اما هزینه بسیار سنگینی هم پرداخت. مثلا در برخی حوزه‌ها در سال، بالای 100 درصد افزایش هزینه ایجاد شده، در حالی که ورودی ما تغییر نکرده است. همه این مسائل باعث شده سازمان تامین‌اجتماعی در برخی پرداخت‌ها دچار وقفه یا مشکل شود که این قضیه در استان ما هم وجود دارد.

 

 طرح گردشگری سلامت در بخش درمان تامین‌اجتماعی در حال آماده شدن است. شما برای آماده شدن در این زمینه و نیز برای ارتقای کیفیت خدمات هتلینگ بیمارستان تامین‌اجتماعی استان چه کرده‌اید؟

بیمارستان امام رضا(ع) تامین‌اجتماعی استان، تازه‌ساز است و شرایط خوبی دارد، بنابراین خیلی زود توانستیم شرایط هتلینگ این بیمارستان را برمبنای طرح ارتقای خدمات هتلینگ بخش درمان سازمان تامین‌اجتماعی استانداردسازی و در عین حال این بیمارستان را برای مشارکت در طرح گردشگری سلامت و توریسم درمانی به وضع مطلوب برسانیم. بر همین مبنا، چند هفته پیش با ستاد مرکزی سازمان مکاتبه کردیم تا این بیمارستان را در لیست بیمارستان‌هایی که توان پذیرش گردشگران سلامت دارند، قرار دهند. با دانشگاه علوم پزشکی هم مکاتبه کرده‌ایم تا ما را در لیست قرار دهند. جالب اینکه تنها دو بیمارستان در قم از نظر کیفیت خدمات و نیز شرایط هتلینگ بیمارستانی، حائز شرایط جذب مشارکت در امر توریست درمانی شناخته شدند که یکی از آنها بیمارستان امام رضا(ع) تامین‌اجتماعی استان است. 

 

 با توجه به طرح‌های کلان بخش درمان سازمان تامین‌اجتماعی برای الکترونیک کردن فرایند ارائه خدمات درمانی، آیا بخش درمان استان قم برای اجرای طرح حذف دفترچه کاغذی درمان آماده ‌است؟

البته هنوز دستورالعمل این طرح ابلاغ نشده و در حد آزمایشی در برخی مراکز در حال اجراست. ولی ما گروهی را از بخش‌های فراوری داده‌ها، درمان، اداری و پذیرش به تهران اعزام کردیم تا زیرساخت‌های مورد نیاز، کمبودها و سایر نیازها را بررسی کنند تا هر زمان که نوبت اجرا شد، بتوانیم کار را بدون مشکل انجام دهیم. الان همه چیز آماده است و ما منتظر ابلاغ دستورالعمل اجرایی هستیم. مشکل احتمالی این طرح، بیشتر در حوزه فرهنگی است؛ چون کار نهایتا بر عهده پزشکانی است که تاکنون عادت داشته‌اند داروها و دستورات خود را در دفترچه درمانی کاغذی بنویسند و وقتی قرار به ثبت اطلاعات نسخه در رایانه باشد، ممکن است کار مقداری برایشان سخت شود. باید برای پزشکان هم دوره آموزشی کوتاه‌مدتی برگزار کنیم که زمان و هزینه زیادی ندارد.

 

 نظر شما درباره طرح پزشک خانواده چیست؟

طرح پزشک خانواده طرح بسیار خوبی است، ولی نیاز به برنامه‌ریزی و آماده‌سازی زیرساخت‌های فرهنگی و فیزیکی مورد نیاز دارد. وقتی زیرساخت کاری فراهم و آماده نباشد، ممکن است در هنگام اجرا با مشکل مواجه شود. الان هزینه‌های بخش درمان کشور خیلی بالاست و ما ناگزیریم با توجه به هزینه‌های پرت بخش سلامت که ناشی از مراجعه غیرهدفمند بیماران به پزشکان متخصص، آمار بالای تجویز و استفاده از خدمات پاراکلینیکی و مصرف خودسرانه و بیش از استاندارد دارو است، طرح پزشک خانواده را برای سامان‌بخشی به این وضعیت در کشور اجرا کنیم، وگرنه بزودی با مشکلات جدی مواجه خواهیم شد. آماده شدن زیرساخت‌های این طرح از لحاظ فرهنگی و اقتصادی زمان‌بر است. تاکید می‌کنم ضرورت دارد به سمت اجرای پزشک خانواده برویم، ولی در ابتدا باید مقدمات آن فراهم شود.

 

 چه طرح‌هایی برای توسعه خدمات درمانی و بیمارستانی ویژه بیمه‌شدگان در سطح استان دارید؟

قاعدتا ساخت بیمارستان جدید، هزینه‌های زیادی در بر دارد. اما دانشگاه آزاد اسلامی قم، به ما اعلام کرده حاضر است طی قراردادی، تا حدود 20 میلیارد تومان هزینه کند و در کنار بیمارستان امام‌رضا (ع)، بخشی درمانی بسازد که هم جنبه آموزشی و هم جنبه درمانی داشته باشد. به نظر ما، طرح خوبی است که هم سازمان، هم بیماران و هم دانشگاه از آن منتفع می‌شوند. در شرایط کنونی گاهی اوقات مجبوریم نوبت‌های طولانی‌مدت، تا حد یک سال به برخی بیماران غیراورژانسی بدهیم. تعداد افراد در نوبت مانده هم زیاده شده‌اند و این وضعیت، کم کم به یک نارضایتی تبدیل می‌شود؛ چون نیازهای مردم بیشتر شده و مطالبات بحقی دارند. در بخش درمان تامین‌اجتماعی استان نیاز داریم تجهیزاتی چون ام.آر.آی و آنژیوگرافی داشته باشیم، بعد از آن می‌توانیم عمل جراحی قلب باز انجام دهیم و به قطب جراحی منطقه تبدیل شویم. به‌ نظر من، الان موقعیت بسیار خوبی برای تامین‌اجتماعی است که یک تیم پزشکی در بخش‌های مختلف مدیریت و معاونت درمان حضور دارند، افراد خبره و کارشناسی که از درون سازمان به این سمت‌ها رسیده‌اند. با توجه به وضعیت مالی سازمان، به نظر من پیشنهاد دانشگاه آزاد قم، موقعیت خوبی است و می‌تواند یک همکاری برد – برد باشد. ما در قم نظر مثبت خودمان را به دانشگاه و سازمان اعلام کرده‌ایم، ولی قرار شده دانشگاه آزاد پیشنهاد خود را به‌صورت مکتوب به ستاد مرکزی سازمان اعلام کند تا در هیات‌مدیره در مورد آن تصمیم‌گیری شود.