فردی‌سازی جهان شهری

جشن بیکران

فردی‌سازی جهان شهری

شهروندی فرهنگی، مسائل جهان شهری، نویسنده: نیک استیونسون، مترجم: افشین خاکباز، چاپ اول 1392، انتشارات تیسا

زهرا روح‌الامین

شهروندی «پیشه‌ای بس دشوار» است. شهروندی به چه معناست؟ حقوق‌های یک شهروند چه مؤلفه‌هایی را در بر می‌گیرد؟ شهروندی در سراشیبی افول است یا اینکه با فرایند دگردیسی و تبدیل، از شکل جدیدی سر برآورده است؟ دولت‌ها در صورتی که چه منشی اتخاذ کنند، «شهروند فعال یا منفعل» در جامعه خواهند داشت؟ با توجه به سطح توسعۀ اجتماعی و اقتصادی جوامع، کدام نوع از شهروندی برای آن‌ها مناسب است؟
کتاب حاضر در برگیرنده پاسخ سوالات مطرح شده با تاکید بر سویه‌های فرهنگی شهروندی است. نیک استیونسون در فصل نخست، پنجره‌ای به برخی از بحث‌هایی می‌گشاید که به‌دنبال ایجاد پیوند میان مطالعۀ شهروندی و فرهنگ بوده‌اند. ستون این کتاب، گذار به جامعۀ جدید اطلاعات‌محور و استمرار بر اهمیت مسائل شهروندی است. نویسنده به‌ویژه نشان می‌دهد مفهوم انتقادی جامعۀ مدنی در قلب درک‌های فرهنگی شهروندی قرار دارد. بر این اساس، فرایندهای عادی‌سازی، جهانی‌سازی و فردی‌سازی را نیز بررسی می‌کند و سپس به‌دنبال نقد درک‌های اجتماع‌گرایانه از شهروندی می‌رود. هدف فصل نخست، تشریح این اندیشه است که شهروندی فرهنگی به امکان برقراری ارتباط و گفت‌وگو در جامعۀ فرهنگی اشاره دارد. این موضوع اصلی کتاب حاضر است و در فصل‌های اصلی کتاب تکرار می‌شود.
فصل دوم، درک جهان شهری شهروندی در سطوح مختلف را توسعه می‌دهد که مفاهیم شهروندی را با توسعۀ خویشتن، چندفرهنگی‌گرایی و نیاز به شهروندی مبتنی بر شهر مرتبط می‌کند. ایدۀ جهان شهرگرایی که شاید دومین موضوع اصلی کتاب حاضر است، با نیاز به توسعۀ نهادهای دموکراتیک جدید که از مرزهای ملت فراتر می‌روند و شالوده‌شکنی مرزها و فرصت‌هایی سروکار دارد که مانع از سیاسی‌سازی زندگی هر روزه می‌شود.
نگرانی درباره مرزها را در فصل سوم نیز می‌توان دید که با بررسی مجدد تقابل‌های فرضی میان فرهنگ و طبیعت آغاز می‌شود. شهروندی بوم‌شناختی نیازمند شکل‌های جدید فضای عمومی و مرتبط ساختن مجدد و سیاسی مسائل فرهنگ و طبیعت است که طرح بسیاری از مسائلی را که جوامع مدرن در پی پرهیز از آن هستند، میسر می‌کند. نویسنده از شهروند بوم‌زیستی در این فصل دفاع می‌کند که از تلاش‌های فردی برای فرار و شیوه‌های جالب و بدیع اجتماع‌گرایی برای مرتبط ساختن مسئولیت و لذت فراتر رفته است. فصل چهارم که دربارۀ شهروندی رسانه‌ای است نیز می‌گوید که ایده‌های ملت، بیش از حد بر اندیشه‌های ما مسلط شده‌اند. ظهور سازمان‌های رسانه‌ای فراملی، مبارزه رسانه برای حقوق‌بشر، فرهنگ سرعت، اینترنت، ایده‌های وابسته به جنسیت، فرهنگ مردمی و زوال شفقت و مهربانی تنها برخی از دلایلی هستند که نشان می‌دهند باید در فرضیات تجدیدنظر شود. در این ارتباط، جنبه‌های رسانه‌ای شهروندی در مرکز میدان مبارزه برای عدالت و رسمیت در عرصۀ جهانی ایستاده‌اند. فصل پنجم، نگاهی دقیق‌تر به تاثیر مصرف‌گرایی، مصرف و سیاست فرهنگی دارد و پس از آن، این نگرانی‌ها را با دغدغه‌های شهروندی مرتبط می‌کند. در اینجا موضوع اصلی، بازیافت شهروندی فرهنگی مشترک است که ممکن است برای جوامع جهان شهری مدرن مناسب باشد.  
 
 
 
 
ارسال دیدگاه
ضمیمه
ضمیمه