کارشناس تامیناجتماعی توضیح میدهد
چه زمانی برای درخواست بازنشستگی مناسبتر است؟
محمد حاجیبابایی - کارشناس تامین اجتماعی
یکی از سوالها و دغدغههای بیمهشدگانی که در شرف بازنشستگی هستند، این است که در چه زمانی درخواست بازنشستگی دهند تا میزان مستمری آنان پس از یک عمر بیمهپردازی، بیشتر شود؟ اوایل، اواسط یا اواخر سال؟ در این شماره کوشیدهایم تا به اینگونه پرسشها پاسخ بگوییم.
فرمول محاسبه بازنشستگی
قبل هرچیز، ابتدا نگاهی به فرمول نحوه محاسبه بازنشستگی میاندازیم. با توجه به ماده ۷۷ قانون تامیناجتماعی، میزان مستمری بازنشستگی، عبارت است از یکسیام متوسط مزد یا حقوق ماهانه بیمهشده، ضربدر سنوات پرداخت حقبیمه؛ مشروط برآن که از سیوپنج سیام متوسط مزد یا حقوق، تجاوز نکند که در آن، متوسط مزد یا حقوق ماهانه برای محاسبه مستمری بازنشستگی، عبارت است از مجموع مزد یا حقوق بیمهشده؛ که اینطور محاسبه میشود: حقبیمه پرداختشده ظرف آخرین دو سال (731 یا 730 روز، بسته به کبیسه یا غیرکبیسهبودن سال) پرداخت حقبیمه، تقسیم بر 24 . به زبان سادهتر: میزان مستمری بازنشستگی برابر است با متوسط دستمزد در مدت سنوات پرداخت حقبیمه، تقسیم بر ۳۰، که در آن، مدت سنوات پرداخت حقبیمه، حداکثر تا 35 سال، قابل محاسبه است.
فقط 35 سال محاسبه میشود!
در قانون تامیناجتماعی، حتی اگر کسی 40 سال هم سابقه پرداخت حقبیمه داشته باشد، فقط 35 سال آن در محاسبه حقوق مستمری بازنشستگی، لحاظ میشود. واضح است که در این فرمول، دو عامل بر میزان مستمری، موثر است؛ یکی تعداد سالهای پرداخت حقبیمه و دیگری، متوسط دستمزد حقبیمه در آخرین 2 سال بیمهپردازی.
میزان مستمری بازنشستگی در چند حالت مختلف
الف- برای افرادیکه با سابقه بین 20 تا 30 سال بازنشسته میشوند، با توجه به اینکه مدت سابقه، تقسیم بر 30 میشود و در متوسط دستمزد ضرب میشود، متوسط دستمزد، در عددی کمتر از یک، ضرب شده که حاصل آن، از متوسط دستمزد آخرین 2 سال بیمهپردازی، کمتر خواهد شد. لذا در این حالت، هرچه متوسط دستمزد بیشتر باشد، میزان مستمری نیز بیشتر خواهد بود. هرچند میزان سنوات حقبیمه نیز همچنان بر میزان مبلغ مستمری، بهطور مستقیم تاثیرگذار است و هرچه مدت سنوات پرداخت حقبیمه بیشتر باشد، ضریب حاصله، به عدد یک، نزدیکتر شده و باعث افزایش مستمری میشود. ب- در مواردیکه متوسط دستمزد ماهانه آخرین 2 سال بیمهپردازی، معادل حداقل دستمزد آخرین سال بیمهپردازی یا کمتر از آن باشد، سنوات سابقه کمتر از 30 سال (بین 20 تا 30 سال) تاثیری در افزایش مستمری ندارد؛ چرا که مبلغ حاصل، عددی کمتر یا مساوی متوسط دستمزد خواهد شد که بر اساس ماده 111 قانون تامیناجتماعی، میزان مستمری هر سال به حداقل دستمزد همان سال، ترمیم میشود. درواقع، افرادیکه با حداقل 20 سال سابقه بازنشسته میشوند، در هیچ حالتی میزان مبلغ مستمری ماهانه آنان، از حداقل دستمزد ماهانه در هر سال، کمتر نخواهد بود. بهعنوان مثال، بیمهشدگانی که با حداقل 20 سال سابقه پرداخت حقبیمه در سال 96 بازنشسته شده یا میشوند، مبلغ مستمری آنان، در هر حال، با هر متوسط دستمزدی، هر ماه از 9299310 ریال کمتر نیست. ج- در مواردی که متوسط دستمزد ماهانه آخرین 2 سال بیمهپردازی، بزرگتر از یکونیم برابر حداقل دستمزد سال بوده و میزان سنوات نیز از 20 سال سابقه بیشتر باشد، با توجه به اینکه حاصل ضرب دو عدد -که یکی بزرگتر یا مساوی یکونیم است و دیگری، بزرگتر یا مساوی دوسوم است- عددی بزرگتر یا مساوی یک خواهد شد، هرچه میزان سنوات پرداخت حقبیمه بیشتر باشد، میزان مبلغ مستمری نیز بیشتر خواهد بود.
***
اینجانب با حدود 55 سال سن و حقوق و مزایای مشمول بیمه ماهانه 3 میلیون تومان، آبانماه امسال، 30 سال سابقه پرداخت حقبیمهام تکمیل شده است. به نظر شما چه زمانی درخواست بازنشستگی بدهم تا حقوق بازنشستگیام بیشتر باشد؟ اواخر امسال یا اوایل سال بعد؟
با توجه به آخرین دستمزدی که سوالکننده محترم دارد، به نظر میرسد نامبرده مشمول حالت «ج» در توضیحات فوق باشد. اگر فرض کنیم متوسط دستمزد ماهانه این شخص، ظرف آخرین 2 سال بیمهپردازی، 2500000 تومان باشد، لذا میزان مستمری بازنشستگی وی با حداقل 30 سال سابقه، حداقل 2500000 تومان خواهد بود و بهتر است در اواخر امسال، درخواست خود را به آخرین شعبه بیمهپردازی خود ارائه کند و از اواخر امسال بازنشسته شود ولی ممکن است گفته شود اگر در اوایل سال بعد بازنشسته شود، هم میزان سوابق بیمهپردازی و هم متوسط دستمزد وی افزایش پیدا کرده و باعث افزایش حقوق بازنشستگی نامبرده شود؛ اما با وجود درستبودن استدلال فوق، از یک نکته مهم نباید غافل شد و آن، این که بر اساس ماده ۹۶ قانون تامیناجتماعی، سازمان مذکور مکلف است میزان کلیه مستمریهای بازنشستگی، ازکارافتادگی کلی و مجموع مستمری بازماندگان را در فواصل زمانیای که حداکثر از سالی یکبار کمتر نباشد، با توجه به افزایش هزینه زندگی و با تصویب هیئتوزیران، به همان نسبت افزایش دهد و بنابراین، چنانچه بیمهشده فوق در سال بعد بازنشسته شود، از افزایش حقوق بازنشستگی که با توجه به میزان درصد افزایش حقوق بازنشستگی (که به آن ضریب یا درصد افزایش سالانه مستمری نیز گفته میشود) در هر سال اعلام و محاسبه میشود، برخوردار نخواهد شد. مثلا چنانچه میزان افزایش مستمریها برای سال آینده 14% باشد، و بیمهشده فوق، در اواخر امسال با حقوق مثلا ماهانه 2500000 تومان بازنشسته شود، مبلغ مستمری بازنشستگی وی در سال آینده با 14% افزایش، ماهانه حداقل 2850000 تومان خواهد بود. اما اگر این فرد، در اوایل سال بعد بازنشسته شود، این افزایش مثلا 14 درصدی را از دست میدهد و با توجه به اینکه این افزایش هر سال اتفاق میافتد، چون از افزایش سال اول (سال 96 به 97) استفاده نکرده است، افزایش مستمری بازنشستگی وی، عملا از ابتدای سال 98 رخ خواهد داد و به اصطلاح، افزایش سال اول پایه را از دست میدهد. برای روشنترشدن موضوع، فرض کنیم این فرد در اوایل سال 97 بازنشسته شود و با توجه به اینکه میزان متوسط دستمزد ماهانه و مدت سوابق وی افزایش پیدا کرده است، حتی اگر مبلغ مستمری بازنشستگی وی، ماهانه 2700000 تومان در سال 97 فرض شود (که با یکیدو ماه اختلاف در مدت سابقه بیمهپردازی، عملا این اتفاق نمیافتد و باعث افزایش 200000 تومانی ماهانه مستمری نخواهد شد) باز هم از میزان مستمری کسی که در سال 96 با حقوق 2500000 تومان بازنشسته شود، کمتر خواهد بود؛ زیرا مستمری فرد اخیر، همانطور که در توضیحات فوق گذشت، در سال 97 حداقل مبلغ 2850000 تومان خواهد بود و در سالهای بعد نیز وضع بر همین منوال است و میزان مستمری کسی که با شرایط فوق در اواخر سال 96 بازنشسته شود، از میزان مستمری همان فرد، اگر در اوایل سال 97 بازنشسته شود، بیشتر میشود. بنابراین با توجه به توضیحات مشروح فوق، این فرد بهتر است در اواخر سال 96 درخواست بازنشستگی بدهد. ضمنا در این حالت، تاریخ اجرای حکم بازنشستگی موردنظر است؛ نه تاریخ صدور حکم بازنشستگی. یعنی ممکن است حکم بازنشستگی او در 1/2/1397 با تاریخ اجرای 28/12/1396 صادر شود که در اینحالت، حقوق بازنشستگی او از 28/12/1396 برقرار شده و مشمول افزایش مستمری سال بعد نیز خواهد شد.
ارسال دیدگاه
ضمیمه
تیتر خبرها
