گلودرد استرپتوکوکی یکی از شایع‌ترین عفونت‌های باکتریایی گلو و لوزه‌هاست که معمولاً با شروعی ناگهانی، درد شدید گلو، تب و دشواری در بلع همراه می‌شود. این بیماری اغلب از یک گلودرد معمولی شدیدتر است و می‌تواند به‌ویژه در کودکان و نوجوانان، فرد را از پا بیندازد. عامل اصلی آن باکتری «استرپتوکوک گروه A» است؛ میکروبی که از طریق قطرات تنفسی هنگام سرفه و عطسه یا از راه تماس نزدیک منتقل می‌شود. استفاده مشترک از لیوان، قاشق، ظروف غذا یا حتی حضور طولانی در فضای بسته با فرد مبتلا، احتمال انتقال را افزایش می‌دهد. برخلاف بسیاری از گلودردها که منشأ ویروسی دارند و با مراقبت خانگی بهبود می‌یابند، گلودرد استرپتوکوکی معمولاً برای درمان قطعی و پیشگیری از عوارض، به آنتی‌بیوتیک نیاز دارد. همین تفاوت، آن را به بیماری‌ای تبدیل کرده که تشخیص درست و درمان به‌موقع در آن اهمیت جدی دارد.

تفاوت با گلودرد ویروسی
گلودرد استرپتوکوکی معمولاً بدون مقدمه آغاز می‌شود. فرد ممکن است صبح با گلویی به‌شدت دردناک از خواب بیدار شود و حتی بلع آب نیز برایش دشوار باشد. تب، سردرد، ضعف و بی‌حالی از علائم رایج هستند. در معاینه، لوزه‌ها اغلب قرمز و متورم‌اند و گاهی لکه‌های سفید یا رگه‌هایی از چرک روی آن‌ها دیده می‌شود. برخی بیماران لکه‌های قرمز کوچک روی سقف دهان دارند و غدد لنفاوی گردن نیز ممکن است متورم و دردناک شود. در کودکان، درد معده، تهوع یا استفراغ نیز می‌تواند به علائم اضافه شود؛ نشانه‌هایی که گاهی خانواده را سردرگم می‌کند.
یک نکته کلیدی در تشخیص، این است که گلودرد استرپتوکوکی معمولاً با سرفه، آبریزش بینی یا گرفتگی صدا همراه نیست. اگر فرد همزمان دچار این علائم باشد، احتمال ویروسی بودن بیماری بیشتر می‌شود. در برخی موارد نیز بثورات قرمز ریز موسوم به «تب مخملک» ظاهر می‌شود که می‌تواند نشانه یک عفونت استرپتوکوکی فعال باشد.

تشخیص دقیق و درمان مؤثر
تشخیص این بیماری معمولاً از یک معاینه ساده شروع می‌شود؛ پزشک گلو و لوزه‌ها را می‌بیند و غدد لنفاوی گردن را بررسی می‌کند. با این حال، تشخیص قطعی اغلب با آزمایش انجام می‌شود. رایج‌ترین روش، «آزمایش سریع استرپتوکوک» است که با یک سواب از پشت گلو گرفته می‌شود و نتیجه آن طی چند دقیقه مشخص می‌شود. اگر این تست منفی باشد اما علائم بسیار به نفع استرپتوکوک باشد، پزشک ممکن است «کشت گلو» درخواست کند؛ آزمایشی دقیق‌تر که پاسخ آن معمولاً یک تا دو روز بعد آماده می‌شود.
درمان اصلی، آنتی‌بیوتیک است. پنی‌سیلین یا آموکسی‌سیلین معمول‌ترین گزینه‌ها هستند و برای افراد حساس به پنی‌سیلین نیز داروهای جایگزین وجود دارد. نکته مهم این است که حتی اگر علائم ظرف یکی دو روز بهتر شود، بیمار باید دوره کامل دارو را تا پایان ادامه دهد. این کار هم از بازگشت بیماری جلوگیری می‌کند و هم احتمال عوارض را کاهش می‌دهد. در کنار آنتی‌بیوتیک، داروهای ضدتب و ضددرد مانند استامینوفن یا ایبوپروفن، استراحت کافی، مصرف مایعات، نوشیدنی‌های گرم، خوراکی‌های سرد و قرص‌های مکیدنی می‌توانند به کاهش درد کمک کنند. بیشتر بیماران ظرف ۲۴ تا ۴۸ ساعت پس از شروع درمان احساس بهتری دارند و معمولاً بعد از ۲۴ ساعت مصرف آنتی‌بیوتیک، دیگر مسری نیستند.