یادداشت
نقش جهشهای کوچک در اقتصاد ملی
مرتضی افقه - کارشناسارشد اقتصادی
برای دستیابی به توسعه متوازن، عبور از برخی مشکلات و فائقآمدن بر برخی نابهسامانیها در بحث شکلگیری بنگاههای اقتصادی نامتجانس در مناطق مختلف کشور، یکی از راهکارهای مهم پیشنهادی، سرمایهگذاری براساس طرح آمایش سرزمینی است.
ساختار تصمیمگیریهای اقتصادی، درحال حاضر بهگونهای است که سرمایهها را به سوی مناطق و استانهای خاص هدایت میکند. این در حالی است که سرمایهگذاری، باید بر اساس طرحهای آمایش سرزمینی و توسعه متوازن باشد.
به لحاظ تئوریک سعی میشود که توسعه متوازن در کل مناطق کشور صورت بگیرد و نگاه مبتنی بر تبعیض در تصمیمگیریها وجود نداشته باشد. اما در عمل، براساس دادهها متوجه میشویم که اتفاق دیگری رخ داده و علت آن، این است که در کشورمان، میان تئوری و عمل، فاصله زیاد است. به عنوان مثال، وقتی که دولت، بودجه را به مجلس ارائه میدهد، از همان ابتدا سفارشات در مجلس شروع شده و هر نمایندهای که لابی بیشتری دارد، بودجه را به سمت مناطق حوزه خود هدایت میکند. این وضعیت باعث میشود که در کشور، توسعه نامتوازن اتفاق افتاده و بخشی از مناطق کشور، دچار معضلاتی چون بیکاری، فقر و تبعات اجتماعی آن شوند. در کاهش این مسئله، نقش رسانهها و مدیران بالادستی، زیاد است و آنها باید بهگونهای بر تنظیم و تخصیص و اجرای بودجه نظارت کنند که عدم توازن در توسعه کشور صورت نگیرد. برخی فکر میکنند توازن یعنی اینکه به مناطق محروم پول ببریم؛ درحالی که به دلیل عدم وجود مدیران ملی و متخصص در این فضاها، هزینهها در بوروکراسی استانی به هدر میرود یا به علت تجمع نهادهای سیاسی-اقتصادی و فرهنگی، دوباره به پایتخت برمیگردد. در مورد سرمایهگذاری و شکلگیری بنگاههای اقتصادی هم با چنین معضلی روبهرو هستیم. کشور، درحال حاضر نیازمند اشتغال فوری است و پاسخ به این نیاز، باید در اولویت برنامهها قرار بگیرد. رشد اقتصادی در بنگاههای بزرگ صنعتی، در امواج بعدی خود را نشان میدهد. اما با توجه به ظرفیتهای خالی بنگاههای کوچک و متوسط، هدایت منابع مالی به سمت این بخش، میتواند تاثیر مناسبی در افزایش تولید اشتغال داشته باشد. هر چند هنوز برخی موانع برای تحرکبخشی به بنگاههای کوچک و متوسط وجود دارد که البته مربوط به بخشهای اجرایی هم نیست و رفع آنها نیاز به همکاری سایر نهادها دارد؛ اما توجه ویژه به توسعه این بخش برای ایجاد اشتغال و در اولویت قرارگرفتن این بخش از اقتصاد برای اشتغالزایی، نشاندهنده دیدگاه درست برنامهریزان اقتصادی در این مسیر است. مدیران استانی و محلی قوی هم یکی از فاکتورهای مهم برای پیشبرد اهداف این طرحها هستند که خوشبختانه به نظر میرسد این مهم، در دولت، مورد توجه قرار گرفته است. به هر حال، علاوه بر ارائه تسهیلات و حمایت مالی، اقدامات تکمیلی هم برای تحقق اهداف این طرحها نیاز است. مسیر درست، انتخاب شده و امیدواریم در اجرا هم شاهد تحقق اهداف تعیینشده و گامبرداشتن کشورمان در مسیر توسعه پایدار و متوازن باشیم. در این حوزه باید به میزان کارآمدی بنگاههای موجود در هر استان و میزان تناسب آنها با ظرفیتهای این مناطق توجه شود و در جهت بهبود کارآیی آنها تلاش شود. بنگاههای کوچک و خانوادگی، در بسیاری از استانها وجود دارد که با یک سرمایهگذاری و جهتدهی فکری و در پارهای مواقع، تجمیع آنها و برندسازی برای محصولاتشان، میتوانند جهشهای اقتصادی در آن مناطق به وجود آورند؛ شاید در بعد ملی، این جهشها چندان قابلتوجه نباشند، اما برای آن منطقه خاص، حائز اهمیت است و برآیند این جهشهای کوچک، میتواند در اقتصاد ملی هم خود را نشان دهد.
ارسال دیدگاه
تیتر خبرها




