دانشآموختگان ماهر کجای بازار کار قرار دارند؟
اهمیت بهروزرسانی مهارت برای کارجویان
ضرورت بهروزرسانی مهارتهای فنی و تخصصی بهویژه در حوزه فعالیتهای بخش تولید، زمانی بیشتر مشخص میشود که ورود فناوریهای جدید و تأثیرپذیری آن را در بازار کار مشاهده میکنیم. بهعبارتی در شرایط کنونی حوزه کار و اشتغال، الزام بهروزرسانی مهارتهای تخصصی نیروی کار با فناوری روز گره خورده است. همچنین در این وضعیت، کارجویان بهویژه دانشآموختگان برای حضور و استمرار اشتغال در کارهای تخصصی باید مهارتآموزی را بهعنوان الزامی مداوم در نظر داشته باشند. این مهم به شرط بهروزرسانی استانداردهای مهارتی توسط نهادهای متولی این بخش امکانپذیر است.
احسان احمدی روزنامه نگار
قانون کار و قوانین عمومی موجود در کشور، بهویژه مقررات مرتبط با حوزه کار و تولید بر موضوع آموزشهای مهارتی برای ارتقای بهرهوری نیروی کار تأکید دارند. بهگونهای که براساس ماده (108) قانون کار وزارت تعاون، كار و رفاه اجتماعي برحسب نياز و باتوجه به استقرار نوع صنایع موجود درنقاط مختلف، موظف به اقدام جهت ايجاد و توسعه مراكز كارآموزي در سطوح مختلف مهارتی شده است.
در حوزه قوانین و مقررات فنی و مهارتی، بهدلیل جریان مستمر تغییر و تحولات ناشی از فناوری و تأثیرپذیری بازار کار و تولید از این رویه، بازنگری مداوم و استانداردسازی مهارتها براساس نیاز بازار کار و اشتغال یک اصل شناخته میشود. این روند امکان هماهنگی بازار کار، نیروی کار، موضوع مهارت و سیاستگذاری مهارتی متولیان مربوطه را فراهم میکند.
ارتباط متولیان آموزشهای فنی
سازمان آموزش فنیوحرفهای در جایگاه متولی حوزه مهارتآموزی تنظیم و تدوین سیاستهای حوزه مهارت، ارائه آموزشهای فنی و تخصصی بهواسطه مراکز دولتی و بخش خصوصی و بهروزرسانی استانداردهای مهارتی را عهدهدار است. همچنین بخشی از آموزشهای حوزه مهارت و تلفیق آن با دانش روز دانشگاهی از طریق مراکز علمی و کاربردی، مراکز آموزش عالی و دانشکدههای کارآفرینی به متقاضیان ارائه میشود. به این واسطه هماهنگی سیاستهای آموزشی ارائهدهندگان دانش روز و مهارتهای فنی با الزامات بازار کار و تولید جهت تأثیرگذاری بر بهرهوری و تأمین نیازهای این حوزه مهم به نظر میرسد. با تحقق این روند حتی کاستیهای موجود در حوزه آموزشهای نظری و مهارتی و نبود ارتباط لازم بین این دو بخش برطرف خواهد شد. تحقق این رویه در کنار استانداردسازی آموزش مهارتهای تخصصی، بخشی از بهروزرسانی چرخه مهارت بهشمار میرود.
آموزش ضمن کار
آموزشهای ضمن کار یا مهارتآموزی در محیط کار واقعی، نکته مؤثر دیگری در حوزه آموزشهای تخصصی است. کارشناسان حوزه کار، ارائه آموزشهای فنی و بهروزرسانی آن در محیط کار را جهت ایجاد تناسب دانش و مهارت با ضروریات روز حوزه کار، مهم ارزیابی میکنند. در این ارتباط، طرح «مهارتآموزی در محیط واقعی کار» در سالهای اخیر در راستای تربیت و ارتقای مهارتهای شغلی جوانان جویای کار ۱۵ساله و بالاتر بدون مهارت یا کممهارت توسط سازمان آموزش فنیوحرفهای اجرایی شده است.
طبق آخرین دادههای آماری سازمان آموزش فنیوحرفهای، حدود ۷۰درصد کارورزان طرح مهارتآموزی محیط واقعی کار در کارگاههای مربوطه جذب میشوند. این خروجی بیانگر تأثیرگذاری آموزش ضمن کار در بهبود فضای کسبوکار و عامل رشد برخی شاخصهای بازار کار نظیر تعادل عرضه و تقاضای نیروی کار، تأمین نیروی کار برای بنگاهها، افزایش اشتغال و کاهش نرخ بیکاری است. اینجا نقشآفرینی کارفرمایان در حوزه ارتقای مهارت و رشد همزمان بهرهوری نیروی کار و چرخه تولید بیشتر مشخص میشود.
اشتغال دانشآموختگان ماهر
تأثیرپذیری گسترده بازار کار از موضوع مهارت و اثرگذاری افراد ماهر در فضای کسبوکار، شرایطی را موجب شده که کارفرمایان تمایل بیشتری به جذب نیروی کار ماهر داشته باشند. طبیعتاً در این وضعیت، نقش مهارتهای فنی و تخصصی در اشتغال افراد حتی با داشتن مدارک بالای دانشگاهی غیرقابل انکار است. البته کارشناسان حوزه کار شرط بهروزرسانی مهارت براساس نیاز بازار کار را رمز ماندگاری ماهران در شغلهای موردنظر میدانند.
طبق آمار، دانشآموختگان حدود 45درصد متقاضیان مهارتآموزی را تشکیل میدهند و بخش قابلتوجهی از آنان پس از گذراندن دورههای مربوطه جذب مراکز تولیدی میشوند. همینطور اشتغال حدود ۶۰درصدی افراد آموزشدیده ماهر در سال 1401، اثرگذاری مهارتهای فنی و تخصصی بر فضای اشتغال و کاهش بیکاری افراد تحصیلکرده را در قالب کارکردهای کارورزی نشان میدهد.
خلأ ارتباطی متولیان دانش و مهارت
ایجاد هماهنگی بین حوزههای مهارتی و تربیت نیروی کار ماهر با ضرورتهای بازار کار، رشد فناوری و اثرگذاری آن بر فضای کسبوکار را باید از وظایف حاکمیتی و دستگاههای مرتبط با حوزه آموزش و تولید بهشمار آورد.
نزدیک به دو دهه دانشگاهها با این رویکرد که دانشجویان پس از فارغالتحصیلی امکان جذب در بازار کار را دارند، اقدام به تربیت نیروی جوان در حوزه دانش کردهاند. برای تحقق این مهم حتی مراکز علمیکاربردی و دانشکدههای تخصصی آموزش عالی و مراکز تولیدی و صنعتی تأسیس شده است. اما خلأ ارتباطی بین نهادهای آموزشی دانشمحور و آموزشهای فنی، خروجی مناسبی در اختیار بازار کار قرار نداده است.
این در حالی است که مراکز آموزش عالی و کارگاههای صنعتی و تولیدی هرکدام بهصورت مجزا مکمل بخشی از فرایندهای علمآموزی، تولید و کسبوکار شناخته میشوند. در این شرایط حتی هماهنگی بین سیاستگذاران و مجریان مهارتآموزی، مراکز آموزش عالی، فعالان بازار کار و نیروی کار برای بهروزرسانی مهارت تخصصی دور از انتظار است.
ترکیب دانش و مهارت، امکان ماندگاری در اشتغال را برای بیش از 15میلیون نفر در فضای کارگاهی و بیش از ۲۴میلیون نفر شاغل حوزههای سهگانه صنعت، کشاورزی و خدمات، بیشتر میکند. اگر نیروی انسانی را ابزار تأثیرگذار تولید و بهرهوری بدانیم، افزایش حضور جمعیت فعال در رشد شاخصهای تولید به شرط ارتباط دانشگاه و کسبوکار محقق میشود. سهم ۴۵درصدی دانشآموختگان دانشگاهی از بین مهارتآموزان و سهم ۳۸درصدی فارغالتحصیلان از مجموع بیکاران، نشانهای دیگر از ارتباط نامتوازن دانشگاه، بازارکار و مهارتآموزی است.
نسخه نهایی مهارت
با وجود شکلگیری انقلاب مهارتی جهانی در سالهای اخیر و تغییر مسیر و شتاب حرکت آموزش مهارتهای فنی به سمت تحول فضای آموزش منطبق بر شرایط روز فناوری و تأثیرپذیری بازار کار از آن، نکته اساسی همراهی با این جریان است. کارجویان، بهویژه دانشجویان و دانشآموختگان بهعنوان بازیگران اصلی صحنه کار و تولید به شرط حفظ بهروز مهارتها در کنار دانش، امکان حضور در فضای کار را خواهند داشت.
وجود بیش از 3میلیون و 400هزار دانشجو و سهم بالغ بر 40درصدی فارغالتحصیلان از مجموع افراد بیکار جامعه را باید فرصتی جهت پیوند مهارت با دانش نظری و تربیت نیروی کار ماهر دانشآموخته برای ورود به بازار کار محسوب کرد. این مهم با تدوین و اجرای سیاستهای مهارتمحور و هماهنگی فضای کار، دانش و مهارت بهروز ممکن است.
در حوزه قوانین و مقررات فنی و مهارتی، بهدلیل جریان مستمر تغییر و تحولات ناشی از فناوری و تأثیرپذیری بازار کار و تولید از این رویه، بازنگری مداوم و استانداردسازی مهارتها براساس نیاز بازار کار و اشتغال یک اصل شناخته میشود. این روند امکان هماهنگی بازار کار، نیروی کار، موضوع مهارت و سیاستگذاری مهارتی متولیان مربوطه را فراهم میکند.
ارتباط متولیان آموزشهای فنی
سازمان آموزش فنیوحرفهای در جایگاه متولی حوزه مهارتآموزی تنظیم و تدوین سیاستهای حوزه مهارت، ارائه آموزشهای فنی و تخصصی بهواسطه مراکز دولتی و بخش خصوصی و بهروزرسانی استانداردهای مهارتی را عهدهدار است. همچنین بخشی از آموزشهای حوزه مهارت و تلفیق آن با دانش روز دانشگاهی از طریق مراکز علمی و کاربردی، مراکز آموزش عالی و دانشکدههای کارآفرینی به متقاضیان ارائه میشود. به این واسطه هماهنگی سیاستهای آموزشی ارائهدهندگان دانش روز و مهارتهای فنی با الزامات بازار کار و تولید جهت تأثیرگذاری بر بهرهوری و تأمین نیازهای این حوزه مهم به نظر میرسد. با تحقق این روند حتی کاستیهای موجود در حوزه آموزشهای نظری و مهارتی و نبود ارتباط لازم بین این دو بخش برطرف خواهد شد. تحقق این رویه در کنار استانداردسازی آموزش مهارتهای تخصصی، بخشی از بهروزرسانی چرخه مهارت بهشمار میرود.
آموزش ضمن کار
آموزشهای ضمن کار یا مهارتآموزی در محیط کار واقعی، نکته مؤثر دیگری در حوزه آموزشهای تخصصی است. کارشناسان حوزه کار، ارائه آموزشهای فنی و بهروزرسانی آن در محیط کار را جهت ایجاد تناسب دانش و مهارت با ضروریات روز حوزه کار، مهم ارزیابی میکنند. در این ارتباط، طرح «مهارتآموزی در محیط واقعی کار» در سالهای اخیر در راستای تربیت و ارتقای مهارتهای شغلی جوانان جویای کار ۱۵ساله و بالاتر بدون مهارت یا کممهارت توسط سازمان آموزش فنیوحرفهای اجرایی شده است.
طبق آخرین دادههای آماری سازمان آموزش فنیوحرفهای، حدود ۷۰درصد کارورزان طرح مهارتآموزی محیط واقعی کار در کارگاههای مربوطه جذب میشوند. این خروجی بیانگر تأثیرگذاری آموزش ضمن کار در بهبود فضای کسبوکار و عامل رشد برخی شاخصهای بازار کار نظیر تعادل عرضه و تقاضای نیروی کار، تأمین نیروی کار برای بنگاهها، افزایش اشتغال و کاهش نرخ بیکاری است. اینجا نقشآفرینی کارفرمایان در حوزه ارتقای مهارت و رشد همزمان بهرهوری نیروی کار و چرخه تولید بیشتر مشخص میشود.
اشتغال دانشآموختگان ماهر
تأثیرپذیری گسترده بازار کار از موضوع مهارت و اثرگذاری افراد ماهر در فضای کسبوکار، شرایطی را موجب شده که کارفرمایان تمایل بیشتری به جذب نیروی کار ماهر داشته باشند. طبیعتاً در این وضعیت، نقش مهارتهای فنی و تخصصی در اشتغال افراد حتی با داشتن مدارک بالای دانشگاهی غیرقابل انکار است. البته کارشناسان حوزه کار شرط بهروزرسانی مهارت براساس نیاز بازار کار را رمز ماندگاری ماهران در شغلهای موردنظر میدانند.
طبق آمار، دانشآموختگان حدود 45درصد متقاضیان مهارتآموزی را تشکیل میدهند و بخش قابلتوجهی از آنان پس از گذراندن دورههای مربوطه جذب مراکز تولیدی میشوند. همینطور اشتغال حدود ۶۰درصدی افراد آموزشدیده ماهر در سال 1401، اثرگذاری مهارتهای فنی و تخصصی بر فضای اشتغال و کاهش بیکاری افراد تحصیلکرده را در قالب کارکردهای کارورزی نشان میدهد.
خلأ ارتباطی متولیان دانش و مهارت
ایجاد هماهنگی بین حوزههای مهارتی و تربیت نیروی کار ماهر با ضرورتهای بازار کار، رشد فناوری و اثرگذاری آن بر فضای کسبوکار را باید از وظایف حاکمیتی و دستگاههای مرتبط با حوزه آموزش و تولید بهشمار آورد.
نزدیک به دو دهه دانشگاهها با این رویکرد که دانشجویان پس از فارغالتحصیلی امکان جذب در بازار کار را دارند، اقدام به تربیت نیروی جوان در حوزه دانش کردهاند. برای تحقق این مهم حتی مراکز علمیکاربردی و دانشکدههای تخصصی آموزش عالی و مراکز تولیدی و صنعتی تأسیس شده است. اما خلأ ارتباطی بین نهادهای آموزشی دانشمحور و آموزشهای فنی، خروجی مناسبی در اختیار بازار کار قرار نداده است.
این در حالی است که مراکز آموزش عالی و کارگاههای صنعتی و تولیدی هرکدام بهصورت مجزا مکمل بخشی از فرایندهای علمآموزی، تولید و کسبوکار شناخته میشوند. در این شرایط حتی هماهنگی بین سیاستگذاران و مجریان مهارتآموزی، مراکز آموزش عالی، فعالان بازار کار و نیروی کار برای بهروزرسانی مهارت تخصصی دور از انتظار است.
ترکیب دانش و مهارت، امکان ماندگاری در اشتغال را برای بیش از 15میلیون نفر در فضای کارگاهی و بیش از ۲۴میلیون نفر شاغل حوزههای سهگانه صنعت، کشاورزی و خدمات، بیشتر میکند. اگر نیروی انسانی را ابزار تأثیرگذار تولید و بهرهوری بدانیم، افزایش حضور جمعیت فعال در رشد شاخصهای تولید به شرط ارتباط دانشگاه و کسبوکار محقق میشود. سهم ۴۵درصدی دانشآموختگان دانشگاهی از بین مهارتآموزان و سهم ۳۸درصدی فارغالتحصیلان از مجموع بیکاران، نشانهای دیگر از ارتباط نامتوازن دانشگاه، بازارکار و مهارتآموزی است.
نسخه نهایی مهارت
با وجود شکلگیری انقلاب مهارتی جهانی در سالهای اخیر و تغییر مسیر و شتاب حرکت آموزش مهارتهای فنی به سمت تحول فضای آموزش منطبق بر شرایط روز فناوری و تأثیرپذیری بازار کار از آن، نکته اساسی همراهی با این جریان است. کارجویان، بهویژه دانشجویان و دانشآموختگان بهعنوان بازیگران اصلی صحنه کار و تولید به شرط حفظ بهروز مهارتها در کنار دانش، امکان حضور در فضای کار را خواهند داشت.
وجود بیش از 3میلیون و 400هزار دانشجو و سهم بالغ بر 40درصدی فارغالتحصیلان از مجموع افراد بیکار جامعه را باید فرصتی جهت پیوند مهارت با دانش نظری و تربیت نیروی کار ماهر دانشآموخته برای ورود به بازار کار محسوب کرد. این مهم با تدوین و اجرای سیاستهای مهارتمحور و هماهنگی فضای کار، دانش و مهارت بهروز ممکن است.
ارسال دیدگاه
ضمیمه
تیتر خبرها
