توسعه روابط اقتصادی با همسایگان در برنامه راهبردی دولت سیزدهم قرار دارد
نقشه راه تجارت 30 میلیارد دلاری ایران و ترکیه
رامین بیات روزنامه نگار
سفر اخیر سید ابراهیم رئیسی، رئیسجمهوری کشورمان به ترکیه، فتح باب جدیدی برای گسترش مناسبات اقتصادی بین دو کشور است. اتفاقی که به گفته رئیس دولت سیزدهم میتواند تبادل تجاری دو کشور را به سقف 30 میلیارد دلار برساند.
«نسبت به مسائل اقتصادی و تجاری بهدنبال برداشتن گامهایی جدید و رساندن سطح روابط تجاری و اقتصادی به ۳۰ میلیارد دلار هستیم.» اینها سخنان سید ابراهیم رئیسی در دیدار با همتای خود در ترکیه است. هدفگذاری ارتقای سطح روابط تجاری و اقتصادی با ترکیه به میزان ۳۰میلیارد دلار، بیش از ۵.۵برابر رقم فعلی است. با توجه به ظرفیتها و مزیتهای تجاری و اقتصادی دو کشور، میتوان با یک برنامهریزی مدون و اصولی به هدف تجارت 30میلیارد دلاری بین دو کشور دست یافت.
رئیس جمهوری در مورد عزم دو کشور برای توسعه روابط اقتصادی گفته است: «معتقدیم دو کشور ایران و ترکیه با برخورداری از ظرفیتهای بالا میتوانند در مسیر توسعه و جهش در روابط گامهای مهمی بردارند. به همین منظور در مرحله اول برای افزایش همکاریهای تجاری و اقتصادی به میزان 30میلیارد دلار هدفگذاری شده که با تلاش مسئولان و فعالان اقتصادی دو کشور کاملاً امکان تحقق آن وجود دارد.» انرژی، حملونقل جادهای و ریلی حوزههایی هستند که ایران قصد دارد از طریق آنها این رقم هدفگذاری شده را ممکن کند. رجب طیب اردوغان، رئیسجمهوری ترکیه نیز در این زمینه گفت: «گفتوگوهای مفصلی برای توسعه تبادلات تجاری داشتیم و توافق کردیم که همه تلاش خود را برای رساندن حجم مبادلات به عدد 30میلیارد دلار به کار بگیریم.» اردوغان به توافق برای رونقبخشی تجارت در مناطق مرزی دو کشور اشاره کرد و افزود: «دو کشور همچنین گفتوگوهای خوبی در زمینه تقویت همکاری در زمینه کریدورها و مسیرهای ریلی و جادهای و تبادل باثبات انرژی بهویژه گاز داشتند.»
وضعیت تجارت بین دو کشور
بر اساس آمار رسمی گمرک، در سالهای ۱۳۹۷ تا ۱۴۰۱ صادرات ایران به ترکیه از نظر ارزش روند صعودی داشته و از ۲.۴میلیارد دلار در سال ۱۳۹۷ به ۷.۶میلیارد دلار در پایان سال ۱۴۰۱ رسیده است. همزمان با افزایش ارزش صادرات ایران به ترکیه، سهم این کشور از صادرات کالای ایرانی در سالهای ۱۳۹۷ تا ۱۴۰۱ روندی صعودی را نشان میدهد. این درحالی است که واردات ایران از ترکیه نیز از نظر ارزش روند مثبتی داشته، بهگونهای که از ۲.۶میلیارد دلار در سال ۱۳۹۷ به ۶.۱میلیارد دلار در پایان سال ۱۴۰۱ رسیده است. همچنین در 10ماهه نخست امسال ۶میلیون و ۷۵۱هزار تن کالا به ارزش ۳میلیارد و ۴۹۸میلیون دلار به ترکیه صادر شده است. این میزان کالاهای صادراتی به لحاظ وزنی و ارزشی به ترتیب ۴۷.۵۱درصد و ۴۷.۱۱درصد نسبت به مدت مشابه سال قبل کاهش دارد. از سویی در این مدت ۳میلیون و ۵۴۶هزار تن کالا به ارزش ۶میلیارد و ۴۴میلیون دلار از ترکیه وارد کشور شده که به لحاظ وزن ۱۶.۹۳درصد و از حیث ارزش ۱۸.۷۴درصد افزایش داشته است. با توجه به این آمار و ارقام، روابط ایران با ترکیه همواره بر اساس حسن همجواری و در جهت تأمین منافع ملی و منطقهای بوده است. دو کشور میتوانند از فرصتی که افزایش حجم تجارت برایشان به ارمغان آورده، در جهت خنثیسازی تحریمها بهره بگیرند. تقویت اتاقهای مشترک بازرگانی بین دو کشور، ایجاد بازارچههای مرزی، استفاده از ارزهای ملی برای مبادلات تجاری، بهرهگیری از ظرفیت تجارت ترجیحی و... از مهمترین اقدامات در راستای خنثیسازی تحریمها محسوب میشود.
مهمترین بخش گفتوگوها
مسعود دانشمند، دبیرکل اسبق خانه اقتصادی ایران در گفتوگو با «آتیهنو» با اشاره به اینکه بحث انرژی مهمترین مقولهای است که میتواند میزان صادرات ایران به ترکیه را افزایش دهد، گفت: «صادرات محصولات پتروشیمی با توجه به نیاز ترکیه، میتواند ارزآوری مناسبی برای کشورمان بههمراه داشته باشد. بنابراین برای تحقق و حرکت در جهت هدفگذاری 30میلیارد دلاری بحث انرژی باید بسیار مورد توجه قرار بگیرد.»
این عضو اتاق بازرگانی ایران افزود: «با توجه به اینکه دو کشور در بازار عراق بهنوعی رقیب هستند، کالاهای مشابهی که تولید و صادر میکنند، بخصوص در اقلام خوراکی و مصرف مشابهتهای زیادی دارد. بنابراین، انتخاب کالاهایی که برای صادرات به ترکیه در نظر گرفته میشود، از اهمیت بسزایی برخوردار است. به همین دلیل است که من روی موضوع انرژی تأکید میکنم، زیرا ما از مزیت رقابتی در این زمینه نسبت به ترکیه برخورداریم و اگر بتوانیم محصولات پتروشیمی خود را با نرخ رقابتیتر به ترکیه صادر کنیم، بدون شک میتوانیم سهم بیشتری از بازار این کشور را به دست بیاوریم.»
این فعال اقتصادی با بیان اینکه در بحث ترانزیت نیز ترکیه میتواند دروازه صادرات کالاهای ایرانی به اروپا باشد، ادامه داد: «عبور کامیون و ترانزیتهای ایرانی برای سالیان متمادی از ترکیه جریان داشته، اما نکته مهم این است که با توجه به اقدامات ترکیه در گذشته، عبور و مرور کامیونها از مرز ترکیه با کندی انجام میگرفت و این مسئله برای ما خسارتبار بود. در شرایطی که روابط سیاسی دو کشور در بالاترین حد خود قرار دارد، باید رایزنیهای اقتصادی در سطح بالا انجام شود. بخصوص وزارت راه و شهرسازی میتواند در زمینه ترانزیت با طرف ترک گفتوگوهای روبهجلویی انجام دهد تا عبور و مرور کامیونهای ایرانی از ترکیه تسهیل شده و مشکلاتی که تاکنون وجود داشته مرتفع شود.»
لزوم امضای قرارداد تجارت آزاد
مهرداد سعادت، رئیس اتاق بازرگانی مشترک ایران و ترکیه در مورد وضعیت تجارت بین دو کشور میگوید: «پیشنهاداتی در سفر اخیر رئیسجمهوری کشورمان به ترکیه، برای ارتقای حجم تجارت و افزایش سطح روابط با این کشور ارائه شد. مهمترین بخش پیشنهادهای ما پیگیری توافق تجارت آزاد است. زیرا با رشد فناوری و روشهای جدید تجارت در جهان، تجارت ترجیحی برای ایران تسهیلاتی ندارد، اما تجارت آزاد میتواند مبادلات دو کشور را ارتقا دهد. تجارت آزاد برای بخش خصوصی اولویت دارد. از سویی ظرفیت بسیاری جهت توسعه مبادلات با تجارت آزاد برای دو کشور وجود دارد که میتوان آن را فعال کرد و مورد استفاده قرار داد.» سعادت اضافه کرد: «در زمینه سیاسی مانعی وجود ندارد. ظرفیت ترانزیت ترکیه برای دسترسی به بازار اروپا و آفریقا فرصتی است تا از مزیت کریدور شرق به غرب بهرهمند شویم. با توجه به امکانات وسیع لجستیکی ترکیه ایران باید از این فرصت با فراهم کردن زیرساخت در گمرکات و جادهها برای ترانزیت بیشتر بهره ببرد. بنابراین با حمایتهای انجام شده از سوی اتاق بازرگانی و همراهی دولت، امیدواریم از توسعه روابط تجاری با ترکیه استقبال بیشتری شود و فعالیتهای اقتصادی گسترش یابد.»
«نسبت به مسائل اقتصادی و تجاری بهدنبال برداشتن گامهایی جدید و رساندن سطح روابط تجاری و اقتصادی به ۳۰ میلیارد دلار هستیم.» اینها سخنان سید ابراهیم رئیسی در دیدار با همتای خود در ترکیه است. هدفگذاری ارتقای سطح روابط تجاری و اقتصادی با ترکیه به میزان ۳۰میلیارد دلار، بیش از ۵.۵برابر رقم فعلی است. با توجه به ظرفیتها و مزیتهای تجاری و اقتصادی دو کشور، میتوان با یک برنامهریزی مدون و اصولی به هدف تجارت 30میلیارد دلاری بین دو کشور دست یافت.
رئیس جمهوری در مورد عزم دو کشور برای توسعه روابط اقتصادی گفته است: «معتقدیم دو کشور ایران و ترکیه با برخورداری از ظرفیتهای بالا میتوانند در مسیر توسعه و جهش در روابط گامهای مهمی بردارند. به همین منظور در مرحله اول برای افزایش همکاریهای تجاری و اقتصادی به میزان 30میلیارد دلار هدفگذاری شده که با تلاش مسئولان و فعالان اقتصادی دو کشور کاملاً امکان تحقق آن وجود دارد.» انرژی، حملونقل جادهای و ریلی حوزههایی هستند که ایران قصد دارد از طریق آنها این رقم هدفگذاری شده را ممکن کند. رجب طیب اردوغان، رئیسجمهوری ترکیه نیز در این زمینه گفت: «گفتوگوهای مفصلی برای توسعه تبادلات تجاری داشتیم و توافق کردیم که همه تلاش خود را برای رساندن حجم مبادلات به عدد 30میلیارد دلار به کار بگیریم.» اردوغان به توافق برای رونقبخشی تجارت در مناطق مرزی دو کشور اشاره کرد و افزود: «دو کشور همچنین گفتوگوهای خوبی در زمینه تقویت همکاری در زمینه کریدورها و مسیرهای ریلی و جادهای و تبادل باثبات انرژی بهویژه گاز داشتند.»
وضعیت تجارت بین دو کشور
بر اساس آمار رسمی گمرک، در سالهای ۱۳۹۷ تا ۱۴۰۱ صادرات ایران به ترکیه از نظر ارزش روند صعودی داشته و از ۲.۴میلیارد دلار در سال ۱۳۹۷ به ۷.۶میلیارد دلار در پایان سال ۱۴۰۱ رسیده است. همزمان با افزایش ارزش صادرات ایران به ترکیه، سهم این کشور از صادرات کالای ایرانی در سالهای ۱۳۹۷ تا ۱۴۰۱ روندی صعودی را نشان میدهد. این درحالی است که واردات ایران از ترکیه نیز از نظر ارزش روند مثبتی داشته، بهگونهای که از ۲.۶میلیارد دلار در سال ۱۳۹۷ به ۶.۱میلیارد دلار در پایان سال ۱۴۰۱ رسیده است. همچنین در 10ماهه نخست امسال ۶میلیون و ۷۵۱هزار تن کالا به ارزش ۳میلیارد و ۴۹۸میلیون دلار به ترکیه صادر شده است. این میزان کالاهای صادراتی به لحاظ وزنی و ارزشی به ترتیب ۴۷.۵۱درصد و ۴۷.۱۱درصد نسبت به مدت مشابه سال قبل کاهش دارد. از سویی در این مدت ۳میلیون و ۵۴۶هزار تن کالا به ارزش ۶میلیارد و ۴۴میلیون دلار از ترکیه وارد کشور شده که به لحاظ وزن ۱۶.۹۳درصد و از حیث ارزش ۱۸.۷۴درصد افزایش داشته است. با توجه به این آمار و ارقام، روابط ایران با ترکیه همواره بر اساس حسن همجواری و در جهت تأمین منافع ملی و منطقهای بوده است. دو کشور میتوانند از فرصتی که افزایش حجم تجارت برایشان به ارمغان آورده، در جهت خنثیسازی تحریمها بهره بگیرند. تقویت اتاقهای مشترک بازرگانی بین دو کشور، ایجاد بازارچههای مرزی، استفاده از ارزهای ملی برای مبادلات تجاری، بهرهگیری از ظرفیت تجارت ترجیحی و... از مهمترین اقدامات در راستای خنثیسازی تحریمها محسوب میشود.
مهمترین بخش گفتوگوها
مسعود دانشمند، دبیرکل اسبق خانه اقتصادی ایران در گفتوگو با «آتیهنو» با اشاره به اینکه بحث انرژی مهمترین مقولهای است که میتواند میزان صادرات ایران به ترکیه را افزایش دهد، گفت: «صادرات محصولات پتروشیمی با توجه به نیاز ترکیه، میتواند ارزآوری مناسبی برای کشورمان بههمراه داشته باشد. بنابراین برای تحقق و حرکت در جهت هدفگذاری 30میلیارد دلاری بحث انرژی باید بسیار مورد توجه قرار بگیرد.»
این عضو اتاق بازرگانی ایران افزود: «با توجه به اینکه دو کشور در بازار عراق بهنوعی رقیب هستند، کالاهای مشابهی که تولید و صادر میکنند، بخصوص در اقلام خوراکی و مصرف مشابهتهای زیادی دارد. بنابراین، انتخاب کالاهایی که برای صادرات به ترکیه در نظر گرفته میشود، از اهمیت بسزایی برخوردار است. به همین دلیل است که من روی موضوع انرژی تأکید میکنم، زیرا ما از مزیت رقابتی در این زمینه نسبت به ترکیه برخورداریم و اگر بتوانیم محصولات پتروشیمی خود را با نرخ رقابتیتر به ترکیه صادر کنیم، بدون شک میتوانیم سهم بیشتری از بازار این کشور را به دست بیاوریم.»
این فعال اقتصادی با بیان اینکه در بحث ترانزیت نیز ترکیه میتواند دروازه صادرات کالاهای ایرانی به اروپا باشد، ادامه داد: «عبور کامیون و ترانزیتهای ایرانی برای سالیان متمادی از ترکیه جریان داشته، اما نکته مهم این است که با توجه به اقدامات ترکیه در گذشته، عبور و مرور کامیونها از مرز ترکیه با کندی انجام میگرفت و این مسئله برای ما خسارتبار بود. در شرایطی که روابط سیاسی دو کشور در بالاترین حد خود قرار دارد، باید رایزنیهای اقتصادی در سطح بالا انجام شود. بخصوص وزارت راه و شهرسازی میتواند در زمینه ترانزیت با طرف ترک گفتوگوهای روبهجلویی انجام دهد تا عبور و مرور کامیونهای ایرانی از ترکیه تسهیل شده و مشکلاتی که تاکنون وجود داشته مرتفع شود.»
لزوم امضای قرارداد تجارت آزاد
مهرداد سعادت، رئیس اتاق بازرگانی مشترک ایران و ترکیه در مورد وضعیت تجارت بین دو کشور میگوید: «پیشنهاداتی در سفر اخیر رئیسجمهوری کشورمان به ترکیه، برای ارتقای حجم تجارت و افزایش سطح روابط با این کشور ارائه شد. مهمترین بخش پیشنهادهای ما پیگیری توافق تجارت آزاد است. زیرا با رشد فناوری و روشهای جدید تجارت در جهان، تجارت ترجیحی برای ایران تسهیلاتی ندارد، اما تجارت آزاد میتواند مبادلات دو کشور را ارتقا دهد. تجارت آزاد برای بخش خصوصی اولویت دارد. از سویی ظرفیت بسیاری جهت توسعه مبادلات با تجارت آزاد برای دو کشور وجود دارد که میتوان آن را فعال کرد و مورد استفاده قرار داد.» سعادت اضافه کرد: «در زمینه سیاسی مانعی وجود ندارد. ظرفیت ترانزیت ترکیه برای دسترسی به بازار اروپا و آفریقا فرصتی است تا از مزیت کریدور شرق به غرب بهرهمند شویم. با توجه به امکانات وسیع لجستیکی ترکیه ایران باید از این فرصت با فراهم کردن زیرساخت در گمرکات و جادهها برای ترانزیت بیشتر بهره ببرد. بنابراین با حمایتهای انجام شده از سوی اتاق بازرگانی و همراهی دولت، امیدواریم از توسعه روابط تجاری با ترکیه استقبال بیشتری شود و فعالیتهای اقتصادی گسترش یابد.»
ارسال دیدگاه
ضمیمه
تیتر خبرها
