هرچند فاجعه تروریستی هفته گذشته در پاریس مانع از سفر حسن روحانی، رئیس‌جمهور ایران، به اروپا شد اما احیای روابط از جمله تجارت با قاره سبز در دستور کار دولت ایران قرار دارد. در مقابل کشورهای اروپایی نیز می‌خواهند سهم گذشته خود را در بازار ایران به دست آورند. در بین کشورهای اروپایی، مقامات رم توجه زیادی به تقویت روابط با تهران نشان می‌دهند. ایتالیایی‌ها زمانی بزرگ‌ترین شریک تجاری ایران در اروپا بودند و اکنون می‌خواهند سهم زیادی در فضای تجاری جدید ایران داشته باشند. مارکو سیمونی، مشاور اقتصادی نخست‌وزیر ایتالیا، با اشاره به اینکه کشورش پیش از تحریم‌ها حضور قدرتمندی در ایران داشته، این نکته را خاطرنشان می‌کند که شرکت‌های ایتالیایی می‌خواهند به ایران بازگردند و دست‌کم سطح روابط تجاری پیش از تحریم‌ها را احیا کنند.  ایتالیا می‌خواهد روابط تجاری با دومین اقتصاد بزرگ خاورمیانه را به بیش از 2/7 میلیارد یورو در سال ارتقا دهد تا به دوران اوج روابط تجاری قبل از اعمال تحریم‌ها برسد. ایران با اقتصاد 415 میلیارد دلاری خود دومین اقتصاد بزرگ منطقه پس از عربستان سعودی به شمار می‌رود. قبل از سال 2011، حجم روابط تجاری ایتالیا با ایران بیش از تجارتی بود که اسپانیا، آلمان و فرانسه با ایران داشتند. اما در سال 2013، ارزش روابط تجاری دوجانبه به 2/1 میلیارد یورو کاهش یافت و آلمانی‌ها گوی سبقت را از رم ربودند. البته پس از به قدرت رسیدن روحانی در سال 2013، روابط تجاری ایتالیا با ایران اندکی احیا شد اما همچنان فاصله زیادی با دوران اوج خود دارد.

اهمیت ایتالیا در روابط تجاری ایران با اروپا در اظهارات روحانی نیز خودنمایی می‌کند. او به روزنامه کوریر دلاسرا گفت: «رهبران ایتالیا همواره رویکردی میانه‌رو در قبال ایران داشته‌اند و در فضای جدید ایتالیا می‌تواند یکی از مهم‌ترین شرکای ما باشد.»

«انی» که بزرگ‌ترین شرکت نفتی ایتالیا به شمار می‌رود از جمله علاقه‌مندان به بازگشت به ایران است. البته این شرکت هنوز اخبار مربوط به امضای تفاهم‌نامه برای ازسرگیری تجارت با ایران را تایید نکرده است. اسکات لوکاس، تحلیل‌گر امور ایران و استاد سیاست بین‌الملل دانشگاه برمنگهام، می‌گوید: «مسئله این است که نخست کدام شرکت‌ها می‌توانند وارد ایران شوند.» به گفته او اروپاییان علاقه زیادی برای بازگشت به ایران نشان می‌دهند، اما مسئله این است که آن‌ها روابط نزدیکی با آمریکا دارند و احتمال جریمه شرکت‌های اروپایی توسط ایالات‌متحده وجود دارد. کارشناسان می‌گویند در صورت لغو تحریم‌ها و آماده شدن فضا، امکان افزایش حجم صادرات ایتالیا به ایران وجود دارد. در این صورت تا سال 2018، صادرات این کشور به ایران 3 میلیارد دلار افزایش می‌یابد. این در حالی است که سهم‌خواهی در بازار ایران کار ساده‌ای نیست. در دوران تحریم‌ها بازار ایران به دست شرکت‌های چینی، هندی، روسی و برزیلی افتاد و آن‌ها توانستند در غیاب شرکت‌های غربی سود کلانی به دست آورند. اکنون شرکت‌های اروپایی باید برای بازگشت به ایران با این کشورها رقابت کنند. به بیان دیگر هرچند کیفیت محصولات و خدمات شرکت‌های اروپایی با انواع چینی یا هندی قابل‌مقایسه نیست، این کشورها سال‌هاست که بازار ایران را در دست گرفته‌اند و به‌سادگی از منافع خود چشم‌پوشی نمی‌کنند. ایتالیا نه‌تنها با رقابت این کشورها مواجه است، بلکه در درون اتحادیه اروپا نیز رقیب سرسختی دارد: آلمان. روابط تجاری ایران و آلمان یکی از مستحکم‌ترین روابط تجاری تهران با کشورهای اروپایی است و برلین هیئت‌های تجاری عالی‌رتبه‌ای را برای عقد قراردادها به ایران اعزام می‌کند. البته تجار ایتالیایی نیز از گردونه عقب نمانده‌اند و علاوه بر سفری که در تابستان داشتند، سفر دیگری را به ایران برنامه‌ریزی کرده‌اند.

 * مطالب انتخاب شده از منابع خارجی، الزاما بیان‌کننده دیدگاه‌های «آتیه‌نو» نیست