یادداشت
پیامبر اکرم معلم عدالت و مهربانی
سیدحسین خادمیان - استاد سطح عالی حوزه علمیه قم
بهترین وصف از یک انسان این است که او را باکرامت بشناسند. قرآن کریم هم انسان را باکرامت الهی معرفی فرموده: «وَ لَقَدْ کرَّمْنا بَنِیآدَمَ.» (سوره اسراء، آیه 70). کرامت یعنی منزه و پاک بودن از زشتی و پستی. بنابراین بهترین معلم و مربی کسی است که انسان را به کرامت انسانی برساند. مولود نورانی ۱۷ ربیع، حضرت خاتمالانبیاء (صلیالله علیه و آله) و فرزند و جانشین برحقش حضرت صادق (علیه اسلام) معلمان کرامت انسانی هستند.
پیامبر اکرم صلواتاللهعلیه و آله فقط شکننده بتهایی که معبود دروغین بودند نیست، دوران زندگانی آن حضرت صرف تعلیم کرامت انسانی شد، یعنی هرآنچه ارزش و عزت را نفی و از زندگی آدمیان دور و ساقط کرد. از این رو نیز در سیره و رفتار آن حضرت، صفت برجسته «مساوات» و «عدالت» برجستهترین ابزار رسیدن انسان به کرامت انسانی است.
امام حسین علیهالسلام در وصف پیامبر اکرم فرمودند: «صارُوا عِنْدَهُ فی الْحَقِّ سواء» (همه نزد پیامبر در حق مساوی بودند) (عیون اخبار الرضا (ع)، ج ۱، ص ۳۱۸). بیماری تَرَفُّع یعنی خودبرتربینی در سیره پیامبر اکرم صلواتالله مردود است و در سیره پیامبر، بالاشهر و پایینشهر وجود ندارد. پیامبر صلواتالله با ابوجهلهایی که خود را برتر از دیگران میدانستند جنگید و همین پیامبر خم میشود و دست کارگر را میبوسد. چراکه از نظر او هیچکس بر دیگری برتری ندارد مگر به کرامت ربانی.
ایجاد عدالت و نفی ستم مهمترین تلاش پیامبر اکرم صلواتالله بود. امروز تمام مشکل ملتها در نبود عدل و انصاف است. پیامبر اکرم صلواتالله این حقیقت را در تمام ابعاد تعلیم فرمود و بیعدالتی را حتی نسبت به حیوانات و گیاهان حرام اعلام کرد. در روایتی پیامبر اکرم صلواتالله فرمودند: «عدلُ ساعهٍ خیرٌ مِنْ عِبادهِ سَنَهٍ» (یک لحظه عادل بودن از یک سال عبادت بهتر است).
حال ببینید اگر کسی یک عمر در فضای خانوادگی، شغلی، اجتماعی و... در مدار عدالت زندگی کند چه برتری دارد. هیچ خطر و آفتی برای زندگی انسان بدتر از بیعدالتی نیست. بیعدالتی سبب از بین رفتن انگیزههای فردی و شغلی و انسانی میشود. مخصوصا در فضای شغلی، کارفرما اگر برمدار عدالت رفتار کند، به یقین کرامت کارگر را حفظ و ارتقا میبخشد و به او انگیزه شغلی میدهد. لذا پیامبر اکرم فرمودند: «اَلْعَدلُ حَسَنٌ وَلکِنْ فِی الاُمراءِ أَحْسَن» (عدالت زیباست اما از امرا (حاکمان) زیباتر است).
حساسیت پیامبر در اجرای عدالت تا آنجا بود که وقتی کسی خواست وصیتی بنویسد، چون در وصیت عدالت را بین اولاد خود رعایت نکرد، پیامبر صلواتالله فرمود من شاهد این وصیت ظالمانه نمیشوم و فرمود اگر کسی در تعداد بوسهها هم بین فرزندان خود فرق بگذارد، از ما نیست.
این تاکیدات نشان میدهد که اگر عدالت در میان انسانها جدی گرفته شود و رعایت شود، تمام مشکلات بشر مرتفع میشود. پیامبر اکرم صلواتالله فرمودند: «هرکس در دستمزد کارگری ظلم کند خداوند تمام اعمال او را از بین میبرد و حتی استشمام نسیم بهشت را بر او حرام میکند.» و در فرمایش دیگری دارد: «خداوند هر گناهی را میبخشد مگر گناه کسی که دینی دروغین بیاورد و یا حق کارگری را غصب کند» (وسائل الشیعه، ج ۱۳).
بنابراین متولیان جامعه باید بدانند برای پویایی و سلامت اجتماع یکی از ارکان مهم آن کارگران هستند که در سایهسار عدل میتوانند نشاط و پویایی و نوآوری و تحرک را ایجاد کنند. اینجاست که میبینیم پیامبر اسلام را پیامبر عدل و انصاف معرفی میکنند. و بهیقین باید روز میلاد پیامبر را روز «عدل و انصاف» نامید.
ارسال دیدگاه
ضمیمه
تیتر خبرها
