متخصصان جوشکاری ایران در مسیر مهاجرت!

آچار فرانسه

متخصصان جوشکاری ایران در مسیر مهاجرت!

رضا کلانتریان - رئیس کانون انجمن‌های کارگری مهندسان جوش ایران

در جامعه ما نسبت به جوشکاری به‌عنوان شغلی تخصصی یا مبتنی بر دانش و مهارت، آشنایی کاملی وجود ندارد و تنها تصوری که از آن در بین عموم مردم وجود دارد جوشکاری اسکلت‌های فلزی و یا دروپنجره ساختمان‌هاست. در حالی که براساس استانداردهای بین‌المللی صنعت جوشکاری دارای مشاغل مختلف و کاملا تخصصی است که افراد با سطح دانش و مهارت‌های متنوع را در دل خود جا داده است. از سوی دیگر دانش جوشکاری آمیخته با علم متالورژی و مکانیک و مجموعه بسیار گسترده‌ای از استانداردهاست. در استانداردهای ملی و بین‌المللی کارکنان جوشکاری به چهار گروه تقسیم می‌شوند: مهندسان فناوری جوشکاری، مهندسان بازرسی جوشکاری، کارکنان آزمون‌های غیرمخرب و جوشکاران و اپراتورهای جوشکاری. به‌طور خلاصه مهندسان فناوری دستورالعمل‌های جوشکاری را تدوین می‌کنند، بازرسان جوشکاری تضمین کیفیت جوش را با کمک کارکنان ماهر آزمون‌های غیرمخرب به عهده دارند و جوشکاران نیز مهارت استفاده از فرایندهای جوشکاری دستی تا تمام‌مکانیزه یا رباتیک را برای اجرای درست دستورالعمل‌های تدوین‌شده به عهده دارند. دو گروه اول از رشته‌های دانشگاهی هستند و دو گروه آخر از مشاغل مهارتی.
 متاسفانه در کشور ما به دلیل عدم انسجام در سیستم آموزش و تایید صلاحیت مرتبط با صنعت جوشکاری، شرایط آشفته‌ای ایجاد شده است. با اینکه در ایران فارغ‌التحصیلان دانشگاهی زیادی در رشته و یا گرایش جوشکاری از سطح فوق‌دیپلم تا دکتری وجود دارد کمتر مشاهده می‌شود که در آگهی‌های استخدامی به تکنسین‌ها یا مهندسان این رشته اشاره شود، درحالی‌که وقتی وارد حیطه صنعت و یا ساختمان می‌شوید مشاهده می‌کنید فعالیت‌های مرتبط با شغل مهندسی جوش یا بازرسی‌های غیرمخرب را افرادی با مدارک تحصیلی دیگر و یا غیرمرتبط انجام می‌دهند. نکته اینجاست که در اغلب مواقع افراد مذکور دوره‌های آموزشی کوتاه‌مدتی را گذرانده‌اند که قابل‌مقایسه با دانش و مهارت مورد نیاز نیست و کیفیت مناسب محصول را تضمین نمی‌کند و این یعنی هدر دادن مضاعف سرمایه بدون کسب نتیجه مطلوب. بنابراین برای جوانان فارغ‌التحصیل در رشته‌های مهندسی جوش راهی نمی‌ماند جز انتخاب مشاغل کاملا غیرمرتبط و یا مهاجرت به خارج از کشور، به‌ویژه در شرایط فعلی که رکود اقتصادی مزید بر علت شده است. 
جوشکاران نیز با مشکلات مختلفی مواجه هستند؛ نبود نظام تایید صلاحیت برای جوشکاران، وجود دستورالعمل‌های متنوع در سازمان‌ها و ناآگاهی اغلب ناظران از اصول مهندسی و بازرسی جوش، موجب شده که با وجود استانداردهای آموزشی در سازمان آموزش فنی‌وحرفه‌ای کشور، جوشکاران هنگام کاریابی یا اجرای عملیات جوشکاری مطابق استانداردهای بین‌المللی با مشکل مواجه شوند.
از دیگر نشانه‌های بارز نابسامانی این صنعت مهم در کشور این است که با وجود سابقه زیاد شروع فعالیت‌های جوشکاری نه تعریف دقیق و کاملی از مشاغل صنعت جوش در کشور وجود دارد و نه آماری از فارغ‌التحصیلان و کارکنان و این یعنی تاکنون به نیازهای این حوزه پرداخته نشده است. این شرایط به اینجا ختم نمی‌شود، شاغلان در صنایع با سوانح و حوادث متعددی مواجه هستند که ناشی از رعایت نکردن اصول مهندسی در جوشکاری است. همچنین پس از زلزله ویرانگر بم گزارش‌های مختلف دلایل خسارات و تلفات واردشده را اتصالات ضعیف جوشکاری‌شده بیان کردند. البته این‌گونه نبوده است که همه دستگاه‌ها و تشکل‌ها دست روی دست بگذارند و به این شرایط آشفته نگاه کنند، تاکنون اقدامات مختلفی به‌منظور ساماندهی این صنعت صورت گرفته، اما از آنجا که این موضوع وابسته به مراکز تصمیم‌گیرنده متعدد است کار پیچیده و به نوعی متوقف شده است.
انجمن‌های کارگری مهندسان جوش در استان‌های کشور و پیرو آن کانون این انجمن‌ها طی یک سال گذشته تشکیل شده‌اند. اعضای این انجمن‌ها افراد حقیقی و همان شاغلان در صنعت جوشکاری هستند که شامل همه گروهای شاغل در این صنعت از جوشکار تا مهندس می‌شوند. یکی از اهداف انجمن‌ها و کانون تعریف مشاغل صنعت جوشکاری مبتنی بر واقعیت و نیاز در حوزه صنعت و ساختمان و پیگیری حقوق شاغلان از طریق سازمان‌های مربوطه از قبیل وزارت کار، سازمان آموزش فنی‌وحرفه‌ای، وزارت علوم و سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی و مجلس شورای اسلامی است. تا قرار گرفتن متخصصان صنعت جوشکاری در جایگاه اصلی خود، که متضمن ارتقای بهره‌وری ملی است، راه دشواری در پیش است و بهبود این شرایط قطعا نیازمند توجه و همکاری بیشتر دولت و مجلس محترم است. 
 
 
ارسال دیدگاه
ضمیمه
ضمیمه