آسیب‌های شغلی درودگران را می‌توان در سه مورد دسته‌بندی کرد:

 آسیب‌های شیمیایی: ناشی از کار با چسب چوب و دیگر مواد شیمیایی مورد استفاده در نجاری

 آسیب‌های فیزیکی: کار با ابزار 

 آسیب های تنفسی: ناشی از مجاورت با گرد‌‌‌و‌‌‌غبار و براده چوب 

 

اصابت از نوع ضربه‌ای

چند بار در حین کوبیدن میخ به چهارپایه‌ای که پایه آن لق شده، از خجالت شست مبارک درآمده‌اید و با تمام قوا، چکش را روی آن کوبیده‌اید؟ نجارها مانند ما کارنابلد نیستند، اما از نخستین خطرهایی که آنها را تهدید می‌کند، آسیب به بدن به‌ویژه دست و پا، در حین کار با ابزارها است. آسیب به اعضای بدن در حین انجام یکی از این کارها شامل میخ زدن، اره و پیچ‌ کردن از رایج‌ترین این موارد است. بریده یا قطع شدن اعضای بدن به‌ویژه انگشتان دست یا پا از دیگر آسیب‌های رایج است. 

 

آسیب از نوع تکراری

آنهایی که شغل‌شان با انجام بعضی حرکت‌های تکراری گره خورده، متوجه آسیب ناشی از «تکرار حرکت» می‌شوند. این آسیب درباره نجارها بیشتر در ماهیچه‌های دست و گردن دیده می‌شود. البته کمر و ستون فقرات نیز از این آسیب در امان نیستند که دلیل آن نشستن طولانی‌مدت است. در آزمایش انجام شده توسط «میل‌‌لنگ استاندارد بازو»، مشخص شد که بعد از 45 دقیقه تکرار یک حرکت، میزان اکسیژن مصرفی در ماهیچه‌های دست به 80 درصد رسیده و همین مسأله خستگی دست را به دنبال دارد. آرتروز و التهاب مچ دست، آرنج و گردن و شانه از عوارض تکرار حرکت در نجاری است. برای مثال، اره کردن، پیچ کردن، چکش‌کاری، خراطی و... همگی ماهیچه‌ها را به انجام حرکت‌های تکراری‌ وادار می‌کنند. 

نکته: پیچ کردن می‌تواند سندرم کانال کارپال دست (تورم اعصاب مچ دست که از کانال کارپال دست عبور می‌کنند) ایجاد کند. اره یا سنباده‌کشی نیز به شکل خاص زمینه ایجاد عاضه آرنج تنیس‌بازان (التهاب و درد در آرنج) است. 

 

آسیب از نوع چوبی

انبار و کارگاه چوب‌بری و نجاری، گرد‌‌‌‌‌و‌‌‌غبار زیادی دارند. از سوی دیگر، خاک اره و براده چوب از دیگر آلاینده‌هایی هستند که در فضای کارگاه و انبار وجود دارند. این ذرات علاوه بر اینکه می‌توانند از طریق تنفس وارد دستگاه تنفسی شده و زمینه ایجاد بیماری شوند، می‌توانند با ورود به چشم یا گوش، زمینه ایجاد عفونت شوند. علاوه بر این فرو رفتن ذرات چوب به دست و باقی ماندن آنها زیر پوست می‌تواند باعث تورم و عفونت شوند. این عارضه‌ها در صورت عدم درمان به موقع و یا رعایت نکته‌هایی برای پیشگیری از بروز، منجر به ابتلا به سرطان و تومور در حفره‌های بینی، سینوس‌ها، مجاری گوارشی و سرطان خون نیز می‌شود.

نکته 1: یکی از عارضه‌های مهم و خاص تنفسی، ناشی از تماس با «درخت افرا» است؛ به این دلیل که بین پوست و بدنه چوب، کپک ایجاد می‌شود. این کپک‌ها زمینه ایجاد تحریک تنفسی هستند. 

نکته 2: استفاده از چسب‌های مختلف (ترموپلاست و ترموست) و دیگر مواد شیمیایی از دیگر عوامل ایجاد تحریک دستگاه تنفسی و پوست است. 

 

کهیر و آلرژی چوبی

آسیب به پوست در نجارها و کارگران بخش چوب‌بری را می‌توان به این بخش‌ها تقسیم‌بندی کرد:

1- کهیر کاج: این نوع کهیر ناشی از تماس پوست بدن با چوب درخت کاج است. دلیل آن هم تماس با کرک‌های بدن روی کرم‌های انگلی ساکن در درخت کاج است. این کرک‌ها در پوست فرو رفته و پوست را تحریک کرده و باعث ترشح هیستامین و ایجاد کهیر می‌شوند. 

2- حساسیت به درختان غیربومی: تماس با پوست درختان بومی نیز می‌تواند زمینه ایجاد حساسیت شود؛ اما تماس پوست با چوب‌های خارجی مانند چوب درخت بلوط، کاج و صنوبر از شاخص‌ترین دلایل ایجاد حساسیت پوستی است. دلیل این عارضه نیز صمغ ترشح شده از این سه نوع درخت است. 

 

آسیبی از نوع صدا

صدای ابزارها مورد استفاده نیز ممکن است باعث آسیب به شنوایی و خستگی ذهنی و جسمی ‌شود. این آسیب بیشتر در کارگاه چوب‌بری رایج است.

 

چطور در امان بمانیم؟

1- فاصله بیندازید: برای اینکه قوای مجدد به ماهیچه بازگردد و از خستگی و آسیب ماهیچه جلوگیری کنید، حتماً بین کارها فاصله بیندازید و بعد از هر یک تا یک ساعت و نیم کار، یک ربع استراحت کنید. 

2- ورزش موضعی: برای جلوگیری از آسیب به مچ دست، آرنج، گردن و کمر، هر روز ورزش‌های تقویت‌کننده عضله‌های این ناحیه‌ها را انجام دهید. 

3- لباس کار: برای جلوگیری از تماس پوست بدن به تنه و پوست چوب، حتماً از لباس مناسب با آستین بلند استفاده کنید. 

4- محافظ داشته باشید: از دستکش، کفش و ماسک مناسب استفاده کنید تا آسیب‌های حین کار به حداقل برسند. 

5- نظافت مهم است: همیشه باید در کارگاه و انبار چوب، هواکش قوی و مناسب روشن باشد. از طرف دیگر باید کف کارگاه را با جاروهای مکنده، تمیز کنید تا براده چوب و گرد‌‌‌و‌غبار در 

فضای معلق نباشند. توجه داشته باشید که کف کارگاه را با جاروی دستی، 

جارو نکنید. این کار باعث بیشتر پراکنده شدن گرد‌‌و غبار و براده‌های چوب می‌شود. 

6- صدا را بگیرید: نخست اینکه همه دستگاه‌ها را با هم روشن نکنید تا صدای زیادی در کارگاه ایجاد شود. دوم اینکه از محافظ گوش برای جلوگیری از آسیب صداها به گوش استفاده کنید. 

7- به هوای آزاد برسید: در زمان استراحت، حتماً از جا بلند شوید و در فضای بیرون از کارگاه قدم زده و نفس عمیق بکشید. حتماً باید در فواصل مختلف روز، هوای تازه استنشاق کنید. 

 

چند نکته کارگاهی 

برای اینکه در حین کار با ابزار آسیب نبینید به این موارد دقت کنید:

1- از عینک ایمنی استفاده کنید.

2- از گوشی حفاظتی برای کاهش صدای رسیده به گوش استفاده کنید.

3- از دستکش استفاده کنید و زیورآلات مانند انگشتر، ساعت و... را از دست درآورید. 

4- پیش از شروع کار با هر ابزاری، ابتدا وضعیت وسیله را از نظر ایمنی بررسی کنید؛ از تند و کند بودن اره تا دستگاه‌های بزرگ. 

5- ابزارهای چوب‌بری دارای محافظ هستند، به بهانه کار سریع‎تر آنها را از دستگاه باز نکرده و یا غیرفعال نکنید.

6- اطراف هر وسیله یا دستگاه فضای کافی برای کار فراهم کنید.

7- در صورت خراب شدن دستگاه‌ها حتماً از تعمیرکار کمک بگیرید. 

8- مواد شیمیایی را در جای مناسب خود قرار دهید تا در حین راه رفتن یا انجام کار، دست‌‌‌‌و‌‌‌پا به آنها نخورده و روی بدن یا زمین نریزند. 

 

 آرتروز و التهاب مچ دست، آرنج و گردن و شانه از عوارض تکرار حرکت در نجاری است