جیب‌بری از نوع دیجیتال !

نگاهی به پدیده کلاهبرداری در اینستاگرام

جیب‌بری از نوع دیجیتال !

دنیای اینستاگرام همیشه خوش‌رنگ و لعاب نیست، گاهی از پشت این فضای اغوا‌کننده، دستی بیرون می‌آید و کلاه بزرگی روی سرمان می‌گذارد و می‌رود. حالا تا بخواهیم آن دست را پیدا کنیم و کلاهی که گذاشته را برداریم ممکن است زمان زیادی طول بکشد. توصیه کارشناسان این است که در زمان فعالیت در اینستاگرام حتماً با یک دست کلاه‌تان را سفت بچسبید و با دست دیگر لایک کنید و کامنت بگذارید. چون داستان کلاهبرداری در اینستاگرام اصلاً جدید نیست. از همان روزهایی که کسب‌وکارهای خرد و کلان در این اپلیکیشن جان گرفت، زمزمه‌های کلاهبرداری صفحه‌های متخلف نیز شنیده شد. روش‌های کلاهبرداری در اینستاگرام بسیار متنوع و جالب است؛ از باج‌گیری گرفته تا فروختن جنسی که اصلاً وجود ندارد، تا وابستگی‌های عاطفی و فروش جنس‌های زوری به زنان خانه‌دار که خیلی شناختی از دنیای اینستاگرام و فروشندگان جعلی آن ندارند. در این مطلب قصه چهار زن را می‌خوانید که بین یک تا ۱۰ میلیون تومان از آنها کلاهبرداری شده است.

اکرم احمدی

 فروش داروی تیروئید؛ یک میلیون تومان

زهره - الف مشکل تیروئید کم‌کار دارد: «چند ماه است که چاق شده‌ام و اعصابم هم خیلی خراب است. یک شب داشتم توی اینستاگرام چرخ می‌زدم که با پیج داروهای گیاهی روبه‌رو شدم. در یکی از پست‌ها درباره داروی درمان تیروئید کم‌کار نوشته بودند. در دایرکت از مسئول پیج سؤال کردم که این دارو چیست و چه کار می‌کند؟ بعد از چند دقیقه به من جواب دادند و گفتند اینترنت ضعیف است. شماره‌ات را بده تا درباره این دارو بیشتر به شما توضیح دهم.  همین که شماره‌ام را نوشتم یک خانم بسیار مودبی زنگ زد و شروع کرد به توضیح دادن. دو بسته دارویی معرفی کرد؛ یکی شش ماه و یکی یک ساله. آن خانم به من گفت اگر داروی شش ماهه را بخری ۵۰۰ هزار تومان و یک ساله یک میلیون تومان قیمت دارد. او خیلی آرام و با یک صدای زیبا همه چیز را توضیح می‌داد. گفت خیلی سریع وزن‌ات پایین می‌آید و حالت خوب می‌شود و...» زهره تا جمله وزن‌ات هم کم می‌شود را می‌شنود قبول می‌کند که 

بسته را بخرد. او یک میلیون تومان به حساب‌شان واریز می‌کند و بعد از یک هفته بسته دارویی‌اش را تحویل می‌گیرد: «شاید باورتان نشود، اما داخل بسته 
کوچک یک شربت گیاهی با یک بسته پونه وحشی گذاشته بودند.  نوشته بودند هر روز قبل از خواب این گیاه جادویی را دم کن و بخور. شربت را هم هر روز صبح ناشتا. شربتی که گذاشته بودند از این شربت‌های گیاهی بود که برای سرفه تجویز می‌شود.» زهره برای ۵۰ تومان داروی گیاهی که تحویل گرفته بود یک میلیون تومان پول و ۲۰ هزار تومان هم برای ارسال آن واریز کرده بود.
 
 کلاهبرداری با شرمندگی و خجالت
یکی از روش‌های سرقت سرمایه و پول در اینستاگرام، استفاده از عکس پروفایل اشخاص عادی است. مثلاً با نام یکی از دوستان شما در اینستاگرام صفحه‌ای می‌سازند و اسم اکانت را طوری شبیه اصلی آن انتخاب می‌کنند که در نگاه اول تشخیص آن سخت می‌شود. کلاهبرداری با این شیوه در چند ماه گذشته خیلی گزارش شده است. مثلاً سمیرا ۳۵ ساله یکی از کسانی است که از این روش حدود ۲۵ میلیون تومان از پول خود را از دست داده است؛ پولی که برای خرید ماشین کنار گذاشته بود. او می‌گوید: «یک روز دیدم یکی از دوستان‌ام به من دایرکت داده و با کلی شرمندگی و خواهش نوشته که حدود ۳۰ میلیون تومان از من پول قرض می‌خواهد. 
گفت برای اجاره خانه و پول رهن کم آورده و خانه خوبی پیدا کرده و نمی‌خواهد از دست‌اش بدهد. راست‌اش را بخواهید شک کردم؛ چون خانواده این دوست‌ام وضع مالی خیلی خوبی دارند. به خودم گفتم چرا از پدر و برادرش پول نگرفته و آمده سراغ من؟ بعد از چند دقیقه حتی اسم پدر و برادرش را هم گفت و گفت که خجالت می‌کشد از آنها پول بگیرد. بعد گفت خواهش می‌کنم به کسی چیزی نگو و اگر می‌توانی این پول را به من بدهی، سر یک هفته به تو بر‌‌می‌گردانم. من هم پول خرید ماشین‌ام دست‌ام بود و گفتم گره از کار دوست‌ام باز کنم.» سمیرا در مرحله پول ریختن باز هم به دوست‌اش شک می‌کند: «او شماره کارت یک نفر دیگر را داد. نه به نام خودش بود نه شوهرش. شک کردم و پرسیدم چرا این کارت مال خودت نیست.  دوست‌ام گفت کارت‌ام گم شده و این کارت دوست همسرم است. من هم پول را واریز کردم.»
اما بعد از یک هفته هیچ خبری از دوست سمیرا نشد، حتی بعد از دو ماه هم هیچ اتفاقی نیفتاد: «بعد از دو، سه ماه که دیدم دوست‌ام هیچ واکنشی نشان نمی‌دهد به او پیغام دادم که فلانی من 
پولم را لازم دارم و باید ماشین بخرم. اما دوست‌ام از هیچ چیز خبر نداشت. بعد از چند وقت چند نفر 
دیگر با او تماس گرفتند و از او شکایت کردند اما بیچاره روح‌اش هم از ماجرا خبر نداشت. حالا یک پایش در دادسر است و یک پای دیگراش هم در پلیس فتا.»
 
 وقتی حس مهربانی می‌جوشد
کلاهبرداری اینستاگرامی ‌در پوشش امور خیریه هم یکی دیگر از انواع بی‌شمار این نوع کلاهبرداری‌هاست. یعنی از حس همدردی و مهربانی کاربرها سوءاستفاده می‌کنند و مدت‌های زیادی از آنها پول می‌گیرند. زهرا - ح یکی از کسانی است که بعد از ماه‌ها واریز پول برای خانمی ‌که خودش را مسئول خرید یک شیرخوارگاه خصوصی معرفی می‌کرد، حالا متوجه شده همه چیز از اصل و بنیان ساختگی و دروغ بوده است. او ماه‌ها برای خرید شیرخشک، پوشک و... به حساب این زن پول واریز می‌کرده است: «بچه‌های پرورشگاهی نقطه ضعف من هستند. اصلاً نمی‌توانم نیازهای‌شان را نادیده بگیرم. یک روز در اینستاگرام یک صفحه‌ای را دیدم که عکس چند نوزاد را گذاشته بود که به شیرخشک و پوشک نیاز داشتند. در دایرکت شماره‌شان را گرفتم و ماهیانه پول به حساب‌شان می‌ریختم. در یک دایرکت به من گفتند سقف اتاق شیرخواران نم می‌دهد و ۳ میلیون برای ایزوگام نیاز دارند. تا صبح خواب‌ام نبرد. صبح که از خواب بیدار شدم اولین کاری که کردم این بود که پول را واریز کنم. هرچند روز یکبار به من پیام می‌دادند که ۵۰۰ هزار تومان برای دارو نیاز دارند و من نیز پرداخت می‌کردم. یک هفته بعد پیام می‌دادند برای تشک بچه‌ها باید روکش نایلونی بخرند و ۳۰۰ هزار تومان کم دارند، آن مبلغ را نیز واریز ‌کردم. تا اینکه یک روز شوهرم گفت برویم و این بچه‌ها را ببینیم. وقتی به آنها پیغام دادم که من می‌خواهم به شیرخوارگاه بیایم، جواب دادند خیلی هم عالی. با مسئول شیرخوارگاه هم هماهنگ می‌کنیم و به شما جواب می‌دهیم. هر روز از آنها می‌پرسیدم که بالاخره چه شد؟ اما بعد از چند روز من را بلاک کردند. دخترم وقتی اسم این شیرخوارگاه را در اینترنت سرچ کرد، دیدیم اصلاً چنین شیرخوارگاهی وجود ندارد. به بهزیستی هم زنگ زدیم، گفتند اصلاً به این نام شیرخوارگاهی ثبت نشده است. من حدود ۲۰ میلیون تومان برای کلاهبردارها واریز کردم، در حالی که فکر می‌کردم دارم کار خیر می‌کنم. خدا خودش شاهد است.»
 
 فروشگاه‌های جعلی و اجناسی که ندارند
شایع‌ترین نوع کلاهبرداری اینستاگرامی ‌فروش جنس در فروشگاه‌های جعلی است. کلاهبرداران با ساخت یک اکانت با نام فروشگاه و خرید فالوور فیک کارشان را شروع می‌کنند. مریم ۵۵ ساله یکی از کسانی است که از یکی از این فروشگاه‌های تقلبی خرید کرده و هیچ‌وقت جنس‌اش را تحویل نگرفته است: «برای جهیزیه دخترم یک سرویس چینی خریدم که در بازار حدود ۵ میلیون قیمت داشت اما این پیج اینستاگرامی ‌قیمت‌اش را ۳ میلیون تومان زده بود و نوشته بود دفترش در بانه است و بعد از واریز پول سرویس چینی را به رایگان برای ما می‌فرستند. وقتی پول را واریز کردم، دیگر خبری از آنها نشد. در دایرکت پیغام گذاشتند و گفتند جنس در راه است. بعد از یک ماه هم از آن خبری نرسید. وقتی برای‌شان پیغام گذاشتم سریع مرا بلاک کردند و قضیه تمام شد.» به گفته پلیس فتا، کلاهبرداری فروشگاهی در اینستاگرام بسیار مرسوم است و بازار آن هم گسترده؛ از طلا و نقره گرفته تا لوازم آرایش و کیف و کفش و مانتو و شال و... کلاهبرداری‌هایی که بیشتر زنان خانه‌‌دار گروه هدف آنها هستند. 
 
چگونه می‌توان از یک فروشگاه اینستاگرامی متخلف شکایت کرد؟
برای بازپس‌گرفتن پول از فروشگاه‌های متخلف و به اصطلاح کلاهبردار دو راه پیش رو دارید: 
۱- شکایت به پلیس فتا
برای شکایت به پلیس فتا هم می‌توانید حضوری مراجعه کنید و هم اینکه می‌توانید طرح شکایت آنلاین کنید. در روش حضوری باید قبل از هر چیز به دادسرای جرائم رایانه‌ای بروید و بعد از طی شدن مراحل شکوائیه، دادسرا موضوع را برای رسیدگی تخصصی به پلیس فتا می‌فرستد. در روش آنلاین هم باید به سایت پلیس فتا به آدرس (www.cyberpolice.ir) مراجعه کنید. در قسمت خدمات الکترونیک روی قسمت ثبت گزارش مردمی کلیک کنید تا به صفحه مرکز فوریت‌های سایبری پلیس فتا هدایت شوید. در این صفحه قبل از ثبت تخلف باید در سامانه درگاه ورود متمرکز ثبت‌نام کنید. بعد از ثبت‌نام باید در قسمت گزارش تخلف شبکه اجتماعی مشکلی که به وجود آمده را گزارش دهید. بعد از طی این پروسه، از طرف پلیس فتا با شما تماس می‌گیرند.
۲- گزارش تخلف صفحه مورد نظر به اینستاگرام
یادتان نرود صفحه فروشگاه متخلف و کلاهبردار باید غیرفعال شود. بالای هر پست علامت سه نقطه است که با کلیک روی آن، گزینه (Report) فعال می‌شود. اگر با تخلفی مواجه شدید می‌توانید گزینه ریپورت را انتخاب کنید. در این حالت، اینستاگرام دلیل گزارش یا ریپورت آن پست را می‌پرسد. اگر تخلف اثبات شود اینستاگرام می‌تواند یک اکانت را برای همیشه بلاک کند.
 
شایع‌ترین نوع کلاهبرداری اینستاگرامی ‌فروش جنس در فروشگاه‌های جعلی است. کلاهبرداران با ساخت یک اکانت با نام فروشگاه و خرید فالوور فیک کارشان را شروع می‌کنند

 

ارسال دیدگاه
ضمیمه
ضمیمه