وقتی کیک تولد شصت‌وچهار سالگی‌تان را فوت کردید چه آرزویی برای خودتان و دیگران داشتید؟

آرزو کردم تمام روزهای هفته، ماه و سال برای همه توام با سلامتی باشد. وقتی سلامتی باشد نگاه آدم‌ها مثبت و کارشان مفید و راهگشا خواهد بود. خودم هر روز باشگاه می‌روم و از اینکه هم‌نشین آدم‌های ورزشکار هستم، لذت می‌برم. برای هر کاری اگر در قدم اول به سلامتی خودمان توجه کنیم موفق خواهیم بود. 

اگر نگاهی به بازیگران دنیا داشته باشیم، می‌بینیم یک بازیگر هشتاد ساله در نهایت سلامتی به‌سر می‌برد و بدن و صدای درستی دارد. ولی در کشور ما، بازیگران در سنین بالا به حقشان نمی‌رسند. یکی از دلایلش این است که توانمندی جسمانی ندارند. آن‌ها سال‌ها تلاش کرده‌اند و در رشته و حرفه‌شان پخته شده‌اند، ولی وقتی سلامتی نباشد طبیعتا موفق نخواهند بود.

درباره مسائل صنفی و شغلی حرفه خودتان چه دغدغه‌هایی دارید؟ 

بسیاری از دوستان بازیگر و افرادی که با این حرفه سروکار دارند به‌دلیل نبود امنیت شغلی همیشه نگران هستند و روزگار خوبی نمی‌گذرانند. صنف‌های مختلفی وجود دارند مثل اداره تئاتر یا انجمن بازیگران که باید به نیازهای هنرمندان این حوزه توجه کنند. من این سوال را مطرح می‌کنم که انجمن بازیگران برای ما چه کار کرده است؟ آن‌ها باید قدمی بردارند و فکری برای بیکاری، نگرانی و سلامتی بازیگران کنند. یک تشکیلات قوی می‌تواند از پس این مشکلات بربیاید. وقتی این تشکیلات قوی نباشد آدم‌ها منفعل می‌شوند، در نتیجه ارتباطی با یکدیگر ندارند. الان هر کسی باند و گروه خودش را دارد. به‌عنوان بازیگر معتقدم همه بازیگران باید فعال باشند و در فیلم‌ها و سریال‌های مختلف از آن‌ها استفاده شود. اما متاسفانه عده‌ای هستند که مرتب کار به آن‌ها پیشنهاد می‌شود. عده‌ای هم برعکس مرتب بیکار هستند. چند سال است که عضو انجمن بازیگران هستم. یک بار نشده برای ایفای نقشی به من کاری پیشنهاد شود. یا اینکه زمینه‌ای برای بازیگری فراهم کنند. من از نهادهایی که برای حق و حقوق هنرمندان فعالیت می‌کنند، انتظاراتی دارم. انتظار من این است که این تشکیلات در راستای رونق مسائل معیشتی و ایجاد اشتغال و تامین مسکن قدم بردارند.

علاوه بر رادیو در چه جاهایی مشغول هستید؟

من هر طور شده کار می‌کنم. نمی‌توانم دور از هنر باشم. اگر رادیو نباشد به سراغ تئاتر می‌روم. پیشنهاد تئاتری نباشد دوبله می‌کنم. دوبله هم نباشد نوار قصه تولید می‌کنم.

در آینده چه کارهایی را از شما خواهیم دید و شنید؟

در رادیو با برنامه‌هایی چون «داستان‌های شب»،‌ «شب آدینه» و «صبح جمعه با شما»، همکاری دارم. همچنین در نمایش‌های رادیویی بازی می‌کنم که به‌صورت سریالی یا تک‌قسمتی از رادیونمایش پخش می‌شود.

همچنین در یک سریال 60 قسمتی به نام «افسانه هزارپایان» برای شبکه «نسیم» بازی کرده‌ام که به‌دلیل مسائل مالی متوقف شده است. تعدادی از بازیگران دستمزدهای‌شان را نگرفته بودند که بعد از اعتراض، بخشی از مطالباتشان را دریافت کردند. 

به همین خاطر تولید سریال برای مدتی متوقف شد. البته فیلم‌برداری به پایان رسیده بود و در مرحله تدوین متوقف شد. همه بازیگران دوست دارند این سریال زودتر پخش شود. وقتی آدم نتیجه زحماتش را می‌بیند خستگی‌از تن‌اش در می‌رود. یک سریال وقتی معطل پخش بماند بیات می‌شود و جذابیت‌هایش را از دست خواهد داد. همچنین بازی در یک سریال 30قسمتی که اکبر محلوجیان نوشته و محمدعلی اسلامی تهیه‌کنندگی آن را برعهده دارد به من پیشنهاد شده که شبیه «زیرتیغ» و «پدرسالار» است. این سریال در مرحله پیش‌تولید است.

رابطه استخدامی شما با صداوسیما و رادیو به چه صورت است؟

من کارمند بازنشسته رادیو هستم. البته بازیگری بازنشستگی ندارد. اما به‌تازگی بخش‌نامه‌ای آمده بود که به بازیگران بازنشسته کار ندهید. این بخش‌نامه، ما بازنشسته‌ها را خیلی ناراحت کرد. معنای این دستور را نمی‌فهمم. یک بازیگر وقتی جسمش سلامت است و بعد از سال‌ها به پختگی رسیده، چرا باید کنار گذاشته شود؟ این سیاست خیلی غلط است. البته این رویه را اصلاح می‌کنند. ولی من نسبت به آن امیدوار نیستم.

کار کردن بازیگران بازنشسته‌ چه تفاوتی با بازیگران جوان دارد؟

با بازیگران بازنشسته قراردادهای سه ماهه می‌بندند و آن‌ها موظف‌اند با یک‌سوم پولی که قبلا می‌گرفتند کار کنند. این تصمیم خیلی خنده‌دار است. یک کارمند بازنشسته اگر حقوقش فرضا چهار میلیون تومان باشد،‌ تا سقف یک‌سوم آن می‌تواند کار کند. اگر بیشتر کار کند، دستمزدی به او تعلق نمی‌گیرد. 

اگر هم کمتر کار کند باز پولی به او تعلق نمی‌گیرد. یک‌سوم چهار میلیون تومان حدود یک‌میلیون و سیصد هزار تومان می‌شود که این رقم خیلی پایین است. بازیگری با این قوانین پیش نمی‌رود. بازیگر یک ماه کمتر کار می‌کند و یک ماه بیشتر. ولی تا وقتی کار می‌کند باید حق و حقوقش پرداخت شود. من در این سن به جز این حرفه کار دیگری ندارم. یا باید کنار گذاشته شوم یا باید با یک‌سوم حقوق کار کنم. ترس من این است که جلو همین میزان کار را هم بگیرند. مدیران صداوسیما باید توجیه شوند، البته توجیه شده‌اند. ولی می‌گویند چون بخش‌نامه است ما چاره دیگری نداریم.

بازنشستگی شامل حال کارمند پشت‌‌میزنشینی می‌شود که صبح و بعدازظهر کارت می‌زند. قانون بازنشستگی شامل حال نیروی بالقوه‌ای که در عرصه هنر کار می‌کند نمی‌شود. 

مگر اینکه عدم صلاحیتش تایید شود. به‌عنوان مثال، بازیگر از لحاظ جسمانی توانایی کار کردن نداشته باشد. نسل جوان در کنار بازیگران قدیمی پخته می‌شود. خودم زمانی که 21سال داشتم در کنار عزت‌الله مقبلی و منوچهر نوذری کار می‌کردم، تنم می‌لرزید. در کنار این افراد من باتجربه شدم. فردی که در رشته بازیگری فارغ‌التحصیل شده و میکروفون و استودیو را نمی‌شناسد چطور می‌تواند موفق شود؟