مسئله کودکان کار

یادداشت

مسئله کودکان کار

محمد شریعتمداری؛ وزیر تعاون کار و رفاه اجتماعی

روز جهانی مبارزه با کار کودکان بهانه‌ای است تا جامعه جهانی را نسبت به خطراتی آگاه کند که کار کودکان می‌تواند بر روح و جسم آن‌ها باقی بگذارد. پدیده کار کودک از بُعد زمانی، پدیده‌ای تاریخی و از حیث گستره، پدیده‌ای جهانی است و مختص جوامع در حال توسعه نیز نیست، بلکه همه جوامع با سطوحی از آن دست‌و‌پنجه نرم می‌کنند. از حیث نظری پدیده کار کودکان پدیده‌ای اجتماعی، چندوجهی، چند سببی و با ماهیتی پیچیده است.حتما باید سیاست‌های حمایتی از کودکان کار را با جدیت تدوین و اجرا کرد (که سازمان بهزیستی کشور در این خصوص اقدامات متعددی در حال اجرا دارد) چراکه این کودکان در معرض آسیب‌های جدی‌تری هستند، اما نباید فراموش کرد که مهم‌ترین اقدام برای مقابله با کار کودک این است که ماشین تولیدکننده کار کودک متوقف شود. عواملی نظیر فقر، خشونت، آسیب‌های خانواده، مهاجرت، شهرنشینی و بحران‌های اقتصادی. تفاهم نظری و هماهنگی اجرایی، دو عامل کلیدی برای موفقیت سیاست‌های معطوف به کنترل و کاهش کودکان کار هستند که باید اذعان کنیم در هر دو این موارد نیازمند هماهنگى‌ و تلاش‌هاى جدی‌تر از سوى همه قواست. باید همه دستگاه‌های مسئول با رویکردی واحد و متفاهم با پدیده کار کودکان روبه‌رو شوند. نباید کودکان کار را تنها یک تهدید براى جامعه تلقی کرد، بلکه باید به این کودکان به‌عنوان انسان‌هایى که داراى حقوق مسلم شهروندی تضییع‌شده هستند و حق شهروندی آن‌ها موردتعرض قرار گرفته، نگریست. رویکرد عائله‌محوری به آسیب‌دیدگان اجتماعی که کودکان کار یکی از مصادیق آن‌ها هستند باید در تمام دستگاه‌ها و نهادهای مسئول نهادینه شود. در کنار ایجاد تقویت و تجهیز ساختارهای حمایتی آموزشی، پرورشی، مشاوره‌ای و پرهیز از موازی‌کاری و برخورد قهری باید با ارتقای عملکرد نهادهای نظارتی و امنیتی مبارزه با آن دسته از باندهایی که کار کودکان را دستاویز منافع خود قرار داده‌اند نیز برخورد شود.
کودکان حق دارند از استانداردهای مطلوب زندگی برخوردار باشند، لذا سرمایه‌گذاری برای توسعه جامعه به این معنی است که روی مهم‌ترین سرمایه آن، یعنی سرمایه انسانی و به‌گونه‌ای بسیار ویژه روی کودکان سرمایه‌گذارى کنیم. همواره تاکید کرده‌ام که صدای رساى فقرا و گروه‌های خاموش خواهم بود. اشاره کردم که هم گوش شنوا و هم شنونده همراه و همدل برای اقشار آسیب‌پذیر و فقرا خواهم بود. همراه با آن‌ها و با گفت‌و شنود با این عزیزان، مسائل و مشکلات آن‌ها را احصا و پیگیری خواهم کرد. در همین چارچوب هم بود که هم‌زمان با روزجهانی کار کودک با کودکان کاری که در مرکز نگهدارى کودکان کار «یاسر» بهزیستی زندگی می‌کنند دیدار و گفت‌وگو کردم. ویژگى خاصى که پدیده کار کودک در ایران را از سایر کشور‌ها جدا می‌کند این است که در قرنطینه اولیه در مراکز کودکان کار در مى‌یابیم که بیش از پنجاه درصد (برخی آمارها تا هفتاد درصد را بیان می‌کند) آن‌ها را کودکان کار از کشورهاى افغانستان، عراق، پاکستان، بنگلادش و حتى برخى کشورهاى دوردست به‌خود اختصاص می‌دهد هرچند توجه به حقوق کودکان، ملیت نمى‌شناسد و یک تعهد در جامعه بشرى است، اما حضور کودکان کار از حدود 15کشور جهان در ایران بر پیچیدگى و در نتیجه ضرورت اتخاذ راه‌هاى متنوع براى مقابله با این پدیده مى‌افزاید. همکارى وزارت کشور و خارجه در باره کودکان کار مهاجر به‌عنوان یک پدیده جانبى مهم در دستورکار و برنامه عملیاتى ماست.
گفت‌وشنودها با گروه‌های آسیب‌پذیر، با فعالان مدنی و با NGOهای مرتبط ادامه خواهد داشت، چراکه دوره سیاست‌گذاری آمرانه به پایان رسیده و باید برای حل مسائل و آسیب‌های اجتماعی سیاست‌گذاری مشارکتی داشته باشیم. بیان این مطالب به‌ویژه با این هدف است که رویکرد وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی در مواجهه با مسائل اجتماعی صریح و شفاف در حوزه عمومی‌ بیان شود. حضور و همراهی فعالان حقوق کودکان، نخبگان و پژوهشگران در کنار سیاست‌مداران، فعالیت به‌دور از حاشیه نهادهای مدنی، آگاهی‌بخشی به جامعه توسط نهادهای مدنی، تلاش خیریه‌ها و آگاهی‌بخشی به جامعه در کنار انسجام و هماهنگی نهادهای مسئول می‌تواند مسیری روشن برای مقابله با کار کودک را تضمین کند.نکته آخر اینکه ما وظیفه داریم شرایطی فراهم کنیم که کودکان به‌جای کار در محیط‌های نامناسب به سمت تحقق رویاهایشان گام بردارند.
 
ارسال دیدگاه