هیئت‌های تشخیص و زنجیره‌‌ای از مسائل کوچک

یادداشت

هیئت‌های تشخیص و زنجیره‌‌ای از مسائل کوچک

رضا معینیمY دیرکل دفتر امور فرهنگی کارفرمایان سازمان تامین‌اجتماعی

هیئت‌های تشخیص مطالبات سازمان تامین‌اجتماعی همان گونه که در قانون تاکید شده، از مراجع اصلی حق‌خواهی کارفرمایان است. خوشبختانه در سال‌های گذشته اتفاقات خوبی رخ داده که اثرات آن را می‌توان در کارکرد و راندمان هیئت‌های تشخیص مطالبات مشاهد کرد. هیئت‌ها نظم و انضباط لازم را پیدا کرده‌اند، طول دوره و فرایند رسیدگی به پرونده‌ها کاهش پیدا کرده و این تحول اساسی در رسیدگی‌ها که سابق بر این به ضرر کارفرمایان و سازمان تامین‌اجتماعی بود، گلایه‌مندی‌های آن‌ها را کمتر کرده است. در موضوع هیئت‌های نظارت، یکی از مهم‌ترین مسائلی که همیشه جای خالی آن احساس می‌شد، ساماندهی و به نظم درآوردن فرایندها در هر دو هیئت‌ بدوی و تجدیدنظر بود که خوشبختانه با تهیه چک‌لیست‌، نظارت‌ بر هیئت‌ها افزایش یافته است. یکی از مسائلی که در افزایش میزان رضایتمندی از عملکرد هیئت‌ها موثر واقع شد، ایفای نقش جدی تشکل‌ها در هیئت‌ها بود. در سال‌های اخیر با پیگیری‌هایی که انجام شد، علاوه بر اتاق‌های بازرگانی و اصناف، اتاق‌های تعاون نیز به‌عنوان ضلع سوم در جلسات مستمر هیئت‌ها حضور ‌یافته‌اند و همین موضوع راه را باز کرده که دیگر تشکل‌های کارفرمایی نیز وارد جلسات شوند. خوشبختانه سازمان تامین‌اجتماعی از حضور تشکل‌های چندگانه کارفرمایی دفاع می‌کند که از چند نظر اهمیت دارد. در درجه اول، تشکل‌ها و انجمن‌ها به‌عنوان نماینده در جلسات حضور می‌یابند که طبیعتا اطلاعات آن‌ها از صنف مربوطه بالاست و این کمک می‌کند اطلاعات دقیق‌تری به هیئت‌ها منتقل شود و رسیدگی‌ها با دقت بالاتر در کمترین زمان ممکن صورت گیرد. موضوع دیگری که در پررنگ شدن تعامل و ارتباط طرفین موثر بوده، تغییر نگاه اعضای حاضر در هیئت‌هاست. در گذشته شاهد بودیم که تاکید صرف بر این بود که انشای آرا بر اساس بخش‌نامه‌های سازمان تامین‌اجتماعی صورت گیرد. معنای ضمنی آن تاکید این بود که نمایندگان کارفرما، کارگر و قوه‌قضائیه نقش چندانی در دفاع و رسیدگی‌ درست و اصولی ندارند. خوشبختانه دو معاونت بیمه‌ای و فرهنگی و اجتماعی، آموزش اعضای هیئت‌ها را در دستورکار قرار دادند تا در فرایند رسیدگی به پرونده‌ها به‌گونه‌ای عمل شود که نظر و رای غالب متعلق به نماینده وزارت کار یا تامین‌اجتماعی نباشد و دیگر اعضا هم امکان دفاع و استدلال داشته باشند. مهم‌ترین اتفاق سال‌های اخیر را نیز باید همین برابری نقش‌ تمام اعضای هیئت‌ها دانست که اثرات آن را بر کل فرایندها می‌توان ملاحظه کرد. در آموزش‌ها تاکید می‌شود که اعضای هیئت‌ها در زمان تشکیل جلسات مستقل هستند و تشخیص و انشای رای آن‌ها باید براساس مستندات و مدارک متقن و فارغ از پست و جایگاه سازمانی یا اتکا به بخش‌نامه‌ها و دستورالعمل‌ها باشد. این تغییر سمت‌وسوی نگاه‌ها و پرهیز از بخشی‌نگری، کمک زیادی کرده که تعامل و ارتباط سازمان تامین‌اجتماعی و حوزه کارفرمایی بهبود یابد. در گذشته تشکل‌های کارفرمایی از اینکه اعضای هیئت‌ها به‌صورت دقیق اسناد و مدارک آن‌ها را بررسی نمی‌کنند یا زمان کافی به آن‌ها برای عرضه اسناد و مستندات داده نمی‌شود، گله‌مند بودند.  این زنجیره مسائل کوچک باعث می‌شدند که فاصله میان سازمان تامین‌اجتماعی و کارفرمایان به مرور بیشتر شود و علیه هیئت‌ها هم جبهه‌گیری خاصی شکل بگیرد. خوشبختانه با جدیتی که سازمان تامین‌اجتماعی از خود نشان داده، امروزه دیگر هیچ‌کدام از این مسائل مطرح نیست و کارفرمایان هم ابایی از این ندارند که درباره سازمان تامین‌اجتماعی بابت برنامه‌های اصلاحی‌اش در هیئت‌ها، زبان تشکر را به‌کار گیرند. با این حال هنوز هم باید مسیر اصلاح و بهبود فرایندها در هیئت‌ها را با قدرت پیگیری کرد به‌خصوص با آموزش‌های فراگیر و برنامه‌ریزی شده به، به‌روزشدن دانش تخصصی اعضای هیئت‌ها و بالاتر رفتن قدرت تجزیه و تحلیل آن‌ها باید کمک کرد. 
 
ارسال دیدگاه