نظام سلامت یکی از مهم‌ترین بخش‌های هر جامعه است که به‌طور مستقیم با کیفیت زندگی مردم در ارتباط است. کشورهای جهان از سیستم‌های متفاوتی برای حمایت از مردم در برابر هزینه‌های درمان استفاده می‌کنند، اما برخی الگوها موفق‌تر و کارآمدتر است. می توان گفت بهداشت و درمان یکی از پرخرج‌ترین بخش‌ها در بودجه ملی یک کشور است. کشورهای اسکاندیناوی که به سطح بالای کیفیت و کمیت خدمات اجتماعی در جهان شهره هستند، یکی از بهترین سیستم‌های بهداشت و درمان در جهان را دارند. نکته جالب اینکه ثروتمندبودن یک کشور به تنهایی ضامن سیستم بهداشتی موفق در آن نیست. به‌عنوان مثال، چین که بزرگ‌ترین اقتصاد جهان پس از آمریکا به‌شمار می‌رود، یکی از ضعیف‌ترین سیستم‌های درمانی را دارد و وضعیت بهداشت و درمان در روسیه نیز چندان مناسب نیست.

 

ایرلند

تعداد پرستاران در ایرلند نسبت به هر کشور ثروتمند دیگری بیشتر است، اما در دیگر معیارها، آمار و ارقامی متوسط و معمول دارد. ایرلندی‌ها کارتی به نام GP دارند. آن‌ها با استفاده از این کارت، می‌توانند رایگان نزد پزشک خانوادگی خود معاینه شوند. گرفتن این کارت البته برای آن‌ها بین 40 تا 60 یورو هزینه دارد. دولت ایرلند در سال2015، خدمات بهداشتی و درمانی برای کودکان زیر شش سال را رایگان کرد.

در ایرلند طرح پرداخت برای داروها اجرا می‌شود که در چارچوب آن، هر نفر به‌طور متوسط در ماه 144پوند برای تهیه داروی نسخه‌هایش هزینه می‌کند. کسانی که کارت پزشکی دارند برای انجام امور پزشکی‌شان پولی پرداخت نمی‌کنند، اما برای هر خدماتی باید 52پوند پرداخت کنند که ماهی به‌ازای هر نفر/خانواده 25پوند می‌شود. هزینه یک شب بستری‌شدن در یک بیمارستان دولتی در ایرلند دست‌کم 75پوند است و اگر بیمار 12ماه سال، میهمان بیمارستان باشد، این هزینه حداکثر 750پوند خواهد شد.

تا پایان سپتامبر سال گذشته، 46درصد جمعیت ایرلند بیمه خدمات درمانی شدند. این یعنی این افراد بیمارانی خصوصی هستند چه در بیمارستان خصوصی و چه دولتی می‌توانند خدمات بیمارستان خصوصی را دریافت کنند. بقیه بیماران، عمومی هستند و چه در بیمارستان خصوصی و چه دولتی خدمات بیماران عمومی را می‌گیرند.

 

سوئد

سوئد یکی از کشورهای ممتاز از نظر سیستم بهداشت و سلامت است. تعداد پزشکان در این کشور زیاد است، بالاتر از استانداردها برای بخش بهداشت و سلامت هزینه می‌شود و مردم برای نسخه‌های خود مبلغ بالایی پرداخت نمی‌کنند. معمولا بین 100 تا 200 کرون سوئد (8 تا 16یورو) هزینه هر بزرگسال در مراجعه به پزشک می‌شود. کودکان سوئدی تنها در صورتی پول می‌دهند که به اتاق  مراقبت‌های ویژه بروند. هزینه مراقبت‌های ویژه، 20کرون است. ویزیت پزشک متخصص و مراقبت‌های ویژه، هر یک 400کرون است.

در این کشور بستری‌شدن در بیمارستان، روزی 100کرون هزینه دارد. هزینه کلینیک‌ها و بیمارستان‌های خصوصی و دولتی زمانی که خصوصی‌ها به سیستم بهداشت و درمان عمومی وصل باشند، معمولا یکسان است. اکثر بیمارستان‌های خصوصی سوئد در این سیستم هستند. در 12ماه سال، محدوده مشخصی برای هزینه‌های درمانی وجود دارد، این هزینه در اکثر مناطق 1100 کرون است، اما مردم برخی مناطق 900 کرون می‌پردازند.

به نسخه‌های پزشکی در سوئد یارانه تعلق می‌گیرد و هیچ‌کس بیشتر از 2200 کرون در سال برای دارو پول نمی‌دهد. تنها حدود 600 هزار سوئدی بیمه درمانی خصوصی دارند که معمولا کارفرماها هزینه آن را پرداخت می‌کنند. دارندگان بیمه‌خصوصی می‌توانند با نگرانی کمتری به پزشک مراجعه کنند و با سرعت بالاتر کارهای درمانی خود را انجام دهند.

 

چین

چینی‌ها تقریبا در تمام معیارهای حوزه بهداشت و درمان ضعیف هستند، مگر رشد بودجه‌ای که در سال‌های اخیر برای بهداشت عمومی صرف کرده‌اند.

صدها میلیون شهروند چینی پس از اصلاحات اقتصادی که حزب کمونیست در اواخر دهه1970 میلادی در این کشور به وجود آورد، حق استفاده رایگان از خدمات بهداشتی عمومی را از دست دادند. هزینه مشاوره بیمارستان هنوز در چین کم است. برای کسانی که کارت «بیمه اجتماعی» دارند، هزینه سفر به پکن به‌ازای هر نفر تنها 2یوان برابر با 2/0پوند انگلیس است، اما معمولا هزینه‌های گزاف پزشکی و درمانی در چین برای نابودکردن یک خانواده کفایت می‌کند. مقامات دولتی چین می‌گویند، امیدوارند تا سال2020، خدمات بهداشتی و درمانی مقرون‌به‌صرفه برای شهروندان چینی فراهم کنند و ادعا می‌کنند که 95درصد جمعیت چین اکنون تحت‌پوشش بیمه درمانی هستند، اما در واقعیت حتی کسانی که بیمه دارند، در تامین هزینه‌های درمانی در می‌مانند.

پزشکان کم‌درآمد با نوشتن نسخه‌های غیرضروری، هزینه‌های زیادی به مردم تحمیل می‌کنند و مردم برای حتی یک‌بار استفاده از اورژانس باید چندصد یوان پرداخت کنند.

 

روسیه

روس‌ها تعداد پزشکان نسبتا بالایی دارند، اما برای خدمات بهداشتی و درمانی کمتر هزینه می‌کنند و طبیعا این کم‌هزینه‌کردن نتیجه چندان خوبی برای روس‌ها ندارد.

خدمات بهداشتی و درمانی در روسیه روی کاغذ، کاملا رایگان است. در عمل اما، سیستم پیچیده بیمه درمانی اجباری به علاوه حقوق کم پزشکان و پرستاران، خدمات بهداشتی و درمانی را در این کشور ضعیف کرده است. در روسیه اگر پول‌های زیرمیزی نباشد، دستیابی به سطحی معقول و منطقی از مراقبت خارج از کلینیک‌های خصوصی تقریبا غیرممکن است.

در مسکو کلینیک‌های خصوصی و کارآمد زیادی وجود دارد، اما در مناطق دیگر از زیرساخت‌های قدیمی و شیوه‌های پزشکی منسوخ استفاده می‌شود. دارو اما به میزان کافی در دسترس مردم هست و بسیاری از داروهایی که تنها در بریتانیا پیدا می‌شود، روی کانتر داروخانه‌های روسی هم دیده می‌شود. روس‌ها گرایش زیادی به تجویز دارو نشان می‌دهند و همین باعث می‌شود بابت درمان، هزینه‌های بالا بپردازند. مراقبت‌های ویژه هم روی کاغذ رایگان است، اما آمبولانس‌های خصوصی اغلب زودتر از دولتی‌ها بالای سر بیمار حاضر شده و پول بسیار بیشتری هم طلب می‌کنند. بخش بزرگی از قشر متوسط روسیه، بیمه درمانی خصوصی دارند یا به عبارت ساده‌تر پولی نزد کلینیک‌های خصوصی می‌گذارند تا در مواقع لزوم بتوانند از خدمات درمانی آنجا استفاده کنند.

 

آلمان

در آلمان در سیستم بهداشت و درمان که قدمت آن به برنامه بیمه تامین‌اجتماعی دهه 1880 برمی‌گردد، تمامی شهروندان باید بیمه سلامت داشته باشند. حدود 85درصد جمعیت این کشور بیمه دارند. بیمه‌شدن در آلمان از طریق عضویت در یکی از 124مؤسسه غیرانتفاعی بیمه‌کننده امکان‌پذیر است. عضویت در این موسسات بیمه‌گر حدود 15درصد از حقوق ماهانه افراد را شامل می‌شود که کارفرمایان آن را پرداخت می‌کنند. کسانی که بیش از 4هزارو350یورو در ماه درآمد دارند، می‌توانند بیمه‌خصوصی داشته باشند، گزینه‌ای که اغلب موردتوجه دارندگان کار آزاد است. عضویت در این موسسات غیرانتفاعی و بیمه‌شدن از سوی آن‌ها خدمات پزشک خانواده، برخی پزشکان متخصص و خدمات اولیه دندان‌پزشکی را پوشش می‌دهد. اگر آلمانی‌ها نیاز به خدمات درمانی پیدا کنند با استفاده از بیمه درمانی عمومی می‌توانند از روزانه 10یورویی که اعتبار دارند، استفاده کنند. این نوع بیمه البته پزشکان بخش‌خصوصی، اتاق‌خصوصی، درمان‌های هومیوپاتی یا خدمات دندان‌پزشکی پیشرفته‌تر را شامل نمی‌شود. بیماران 10درصد هزینه دارو را می‌دهند که حداقل آن 5یورو و حداکثر آن 10یورو به‌ازای هر دارو در هر نسخه است. از سال2013 آلمان‌ها دیگر مجبور نیستند برای مشاوره‌های پزشکی هزینه 10یورویی آن را پرداخت کنند. آن‌ها همچنین الان می‌توانند به‌جای آنکه منتظر ارجاع از طرف پزشک خانواده باشند، خودشان مستقیم به متخصص مراجعه کنند.