دولت دونالد ترامپ پس از اعلام خروج از توافق هسته‌ای، از متحدان خود خواست تا چهارم نوامبر به خرید نفت از ایران پایان دهند. ماه گذشته نیز یکی از مقامات ارشد وزارت خارجه آمریکا در مصاحبه‌ای عنوان کرد، آمریکا هیچ تغییری در تاریخ تعیین‌شده برای پایان واردات نفت از ایران نخواهد داد. بعد از انتشار این بیانیه، نفت با افزایش قیمت 5/3درصدی مواجه شد. بیژن زنگنه، وزیر نفت ایران نیز طی مصاحبه‌ای با «سی‌ان‌ان» اقدامات رئیس‌جمهور آمریکا برای افزایش قیمت نفت را مورد سرزنش قرار داد. در نهایت باید گفت، افزایش قیمت به نفع کشورهای تولیدکننده نفت مانند عربستان سعودی، روسیه و عراق خواهد بود. تا جایی که برخی از این کشورها به‌عنوان گزینه جایگزین نفت ایران مطرح شده‌اند. ایران سومین تولیدکننده نفت در سازمان اوپک است و در ماه می سال2018 این کشور توانست 7/2میلیون بشکه نفت خام در روز صادر کند. چین بزرگ‌ترین مشتری نفتی ایران، 27درصد از صادرات نفتی ایران را به خود اختصاص داده و به‌دنبال آن، هند 16درصد، کره‌جنوبی10درصد، ژاپن 7درصد و ترکیه 10درصد خریدار صادرات نفتی ایران هستند.  با درنظرگرفتن کاهش 5/1میلیونی صادرات نفت ایران در بین سال‌های 2013 تا 2015 و مدنظر داشتن اینکه چه تعداد از کشورهای واردکننده نفت ایران به دستورات کاخ‌سفید عمل خواهند کرد، می‌توان پیش‌بینی کاهش 200هزار تا یک‌میلیون بشکه‌ای صادرات نفت ایران در روز را داشت. کاهش صادرات نفتی ایران در منطقه موجب می‌شود کشورهای خریدار به‌دنبال جایگزینی دیگر باشند. برای مثال، در کمبود نفت ایران، ترکیه مجبور به چرخش نیاز نفتی خود به روسیه می‌شود. در سال 2017، ترکیه 50 درصد از نیاز 9/24میلیون تنی نفت خام خود را از ایران تامین کرده و باقی‌مانده نیازش را از کشورهایی مانند عراق، کویت، روسیه و عربستان سعودی تامین کرده است. اگر ترکیه تحریم‌های آمریکا علیه ایران را بپذیرد، روسیه در کنار تامین بخش عمده گاز طبیعی ترکیه شانس تامین 60 درصد نیاز نفت خام این کشور را نیز خواهد داشت. علاوه بر این نباید از تاسیس پروژه نیروگاه هسته‌ای اکویو (Akkuyu) که قرار است توسط آژانس انرژی هسته‌ای روسیه ساخته و اجرا شود، چشم‌پوشی کرد. در کنار تمام این مسائل، ما با ترکیه‌ای مواجه خواهیم بود که کاملا وابسته به روسیه خواهد بود. وزیر اقتصاد ترکیه، «نایت زایبکی» می‌گوید: «تصمیم‌های اتخاذشده توسط آمریکا برای ما الزام‌آور نیستند. البته ما به تصمیم‌های سازمان ملل عمل خواهیم کرد، در غیر این صورت ما فقط از منافع ملی خود پیروی خواهیم کرد.» در صورت اعمال تحریم‌های آمریکا بر ایران، دیگر برنده نفتی این موضوع کشور عربستان سعودی خواهد بود. در صورت کاهش یک‌میلیون بشکه‌ای صادرات نفت ایران، عربستان برای تامین نیاز بازار، صادرات نفت خود را افزایش خواهد داد. از سوی دیگر، کره‌جنوبی اعلام کرد که تا پایان ماه ژوئیه واردات نفت خام ایران را متوقف و تمام همکاری‌های کشتیرانی به حالت تعلیق در خواهد آمد. طبق گزارش بلومبرگ، ایران به غیر از متقاعدکردن چین برای خرید نفت خام خود، گزینه‌ زیادی نخواهد داشت. البته این امر می‌تواند باعث ایجاد روابط نامتعادل میان دو کشور شود و ایران را بیش از پیش به سوی چین سوق دهد. این روابط نابرابر به نفع چین خواهد بود و سود اقتصادی هنگفتی در آن نهفته است.

 

* مطالب انتخاب شده از منابع خارجی الزاما بیان‌کننده دیدگاه‌های «آتیه‌نو» نیست