پنج سال وزارت، دو رای اعتماد، پنج‌کارت زرد و موفقیت در پشت‌سر گذاشتن یک استیضاح. علی ربیعی اما با این کارنامه در تعامل با مجلس، هفته گذشته نتوانست نمایندگان موافق استیضاح را با ماندن خود در مقام وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی همراه کند و اولین وزیری شد که از کابینه دولت دوازدهم خداحافظی می‌کند. نمایندگان مجلس که علی ربیعی را برای دومین بار در شش ماه گذشته به مجلس فراخوانده بودند، هفته گذشته در جلسه‌ای که جنجال‌ها و حواشی آن تا مدت‌ها در یادها می‌ماند، به هر ترتیبی که بود رای اعتماد خود را از او پس گرفتند. در حالی که گمان می‌رفت استیضاح به دلیل طرح‌نشدن آن در کمیسیون اجتماعی مجلس که طبق آیین‌نامه باید به وزیر استیضاح‌شونده فرصت دفاع از خود را بدهد، منتفی شود، اما این اتفاق رخ نداد. برخی نمایندگان مانند عبدالحمید خدری، منتخب مردم بوشهر و علیرضا محجوب نماینده تهران نیز به شیوه طرح استیضاح در صحن معترض بودند. خدری با استناد به ماده 223 آیین‌نامه داخلی مجلس، گفت: «متأسفانه بدعتی در مجلس پایه‌گذاری می‌شود که خطرناک است، چراکه آیین‌نامه درباره بررسی استیضاح در کمیسیون تصریح دارد و درباره وزیر کار این اتفاق نیفتاده است.» در مقابل این انتقادات، رئیس مجلس نیز پاسخ خود را این طور داد که چون کمیسیون اجتماعی در زمان مقرر گزارش خود را به هیئت‌رئیسه نداده و استیضاح‌کنندگان هم تایید کرده‌اند که کمیسیون موضوع را بررسی نمی‌کند، بنابراین جلسه ادامه خواهد داشت. علی لاریجانی همچنین گفت از نظر هیئت‌رئیسه مشکلی در طرح استیضاح وجود ندارد و تنها در صورتی می‌توان از آن صرف‌نظر کرد که همه متقاضیان امضایشان را پس بگیرند. پس از این اظهارات هیچ‌یک از 11نماینده‌ای که قرار بود در موافقت با استیضاح پشت تریبون قرار بگیرند، حاضر به صحبت نشدند و در نتیجه فضای مجلس ناآرام شد. در نهایت رئیس مجلس تنفس 30 دقیقه‌ای اعلام کرد تا در رابطه با موضوع، تصمیم‌گیری شود. هرچند در آغاز جلسه دوباره علیرضا محجوب با استناد به ماده 229 آیین‌نامه، به شیوه برگزاری جلسه معترض شد، با ورود علی ربیعی به صحن علنی، جلسه به‌طور رسمی آغاز شد و 15نماینده در موافقت با استیضاح پشت تریبون رفتند. 

فهرست انتقادها

علی رستمیان، نماینده سلسله و دلفان، اولین موافق در جریان بررسی طرح استیضاح وزیر کار بود که برخی ضعف‌های  مدیریتی را از نگاه خود برشمرد. بعد از رستمیان، محمود نگهبان‌سلامی، نماینده مردم خواف در مجلس، دومین نماینده موافق استیضاح، نسبت به واگذار نشدن شرکت‌ها و بنگاه‌های اقتصادی زیرمجموعه‌ وزارت کار صحبت کرد. نماینده دیگری که نسبت به عملکرد علی ربیعی نارضایتی داشت، حسن سلیمانی، نماینده مردم کنگاور، صحنه و هرسین بود که به ابهامات مدیریتی و میزان درآمدزایی شستا اعتراض داشت و انتقاد کرد که چرا سند کار شایسته در وزارت کار اجرایی نمی‌شود. سید‌قاسم جاسمی آمارهای بیکاری را غیرواقعی دانست و مدعی شد که هشت میلیون جوان در کشور بیکارند. هدایت‌الله خادمی، نماینده ایذه و باغملک هم با اشاره به اضافه‌شدن دهه هفتادی‌ها به موج بیکاران، خواستار توضیح وزیر کار درباره ارتقای سطح رفاه مردم شد. انتقادهای نمایندگان با نطق امیر خجسته، نماینده همدان درباره بدهی‌های دولت به تامین‌اجتماعی ادامه یافت. علی یارمحمدی، نماینده سیستان‌و‌بلوچستان نیز از این گفت که سهم اشتغال‌زایی در استان متبوعش در سال گذشته در حد صفر بوده و آقای ربیعی نتوانسته به وعده‌های خود جامه عمل بپوشاند. همچنین حسن نوروزی، سخنگوی کمیسیون حقوقی و قضایی مجلس، از چرایی عرضه نشدن دلار حاصل از فروش پتروشیمی در بازار، از وزیر توضیح خواست. صحبت نمایندگان موافق استیضاح با هاجر چنارانی، نماینده مردم نیشابور ادامه یافت که نسبت به اجرایی‌نشدن قانون همسان‌سازی مستمری‌ها شکایت داشت.

بگو مگوی نایب‌رئیس و نماینده کرمان

پس از صحبت‌های موافقان استیضاح، نوبت به مدافعان ربیعی رسید. عبدالحمید خدری که در ابتدای جلسه از نحوه برگزاری جلسه شکایت داشت دوباره پشت تریبون آمد و باز هم هیئت‌رئیسه را نکوهش کرد که به  سوگندشان عمل نکرده‌اند. وی استیضاح وزیر کار را خلاف قانون دانست و مدعی شد: «به من گفتند اگر به فکر تایید صلاحیت در انتخابات مجلس آینده هستی، پشت تریبون صحبت نکن.» خدری همچنین تاکید کرد: «مشکلات کنونی حاصل فضای اقتصادی کشور است و نوشتن همه کوتاهی‌ها به پای وزیر کار درست نیست.» خدری در دفاع از ربیعی گفت: «ما وزیری می‌خواهیم که کارگر باشد و این قشر را بفهمد.» پس از خدری، مسعود پزشکیان، نایب‌رئیس مجلس، پشت تریبون آمد و با اشاره به رفتار  برخی نمایندگان مخالف ربیعی، گفت: «اینکه بگوییم نمایندگان لابی کردند و پول گرفتند، چه کسانی را زیر سوال می‌بریم، یعنی اگر من به آقای ربیعی رأی دادم، پول گرفتم؛ متأسفانه جوی راه انداخته‌‌اند که اگر استیضاح رأی نیاورد، حیثیت مجلس از بین می‌رود.» بعد از پزشکیان دوباره نوبت به نمایندگان موافق استیضاح رسید. محمدرضا پورابراهیمی، تندترین مخالف ربیعی در مجلس وقتی پشت تریبون آمد. رئیس کمیسیون اقتصادی مجلس مدعی بود که بخش عظیمی از اقتصاد کشور در اختیار وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی است و این وزارتخانه به دلیل ارائه نکردن ارز پتروشیمی‌ها به بازار، اقتصاد کشور را با اختلال روبه‌رو کرده است. اتهام‌هایی که پورابراهیمی به فرزندان نایب‌رئیس مجلس زد و بگومگو میان این دو نماینده، دقایقی فضای مجلس را متشنج کرد. 

دفاعیات آخر ربیعی

علی ربیعی، وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی که در دور اول صحبت‌های خود، گفته بود در جلسه استیضاح قبلی به بیش از ۹۰درصد سوالات استیضاح چهار ماه قبل پاسخ داده‌، برای آخرین دفاعیات خود پشت تریبون قرار گرفت. وی از صحبت‌های برخی نمایندگان و اتهام‌هایی‌ که به گفته او با هدف برهم‌خوردن جلسه استیضاح بوده، گفت: «امیدوارم این جلسه استیضاح یک نقطه عطفی برای مجلس شورای اسلامی باشد. استیضاح در ۱۰ بند در مجلس شورای اسلامی چاپ شده، اما در این جلسه عمدتا تهمت‌های ناروا به من نسبت داده شد.» ربیعی پس از پاسخ به اظهارات نماینده مردم کرمان، صحبت‌های خود را این‌طور ادامه داد که پس از رفتن او فقر در جامعه کاهش نمی‌یابد، افزود: «من نمی‌گویم اوضاع کارگران خوب است، اما در همه مواقع با آن‌ها همراه بوده‌ام. از نمایندگان می‌خواهم در بررسی این موارد انصاف را رعایت کنند. طی چهار ماه گذشته چه اتفاقی رخ داده که من از آن در جهت بهبود شرایط استفاده نکرده‌ام.» وزیر کار تاکید کرد تقویت قدرت خرید و ارتقای سطح معیشت بازنشستگان از دغدغه‌های مهم وزارت رفاه در پنج سال گذشته بوده است. وی افزود: «آیا سه‌هزار و 200 میلیارد تومان بودجه که برای تحقق همسان‌سازی گرفته‌ایم را به‌خوبی هزینه‌ نکرده‌ایم؟ آیا روش پلکانی (در افزایش مستمری‌ها) روش ابداعی من نبود؟ آیا فاصله مستمرهای400 تا 500 هزار تومان با امروز که حداقل یک‌میلیون و 300 هزار تومان است حاصل تلاش این دوران نبود.» وزیر کار به موضوع بیکاری نیز پرداخت و گفت: «بیکاری بالا، محصول سیاست‌های اشتغالی و وضعیت بازار کار است و هیچ ارتباطی به وزارت کار ندارد، اما من خودم را وزیر بیکاران نامیدم تا به مردم خدمت کنم.» به گفته ربیعی، اگر آب‌باریکه‌ای در اشتغال وجود دارد ناشی از سیاست‌ها، تلاش‌ها، برنامه‌ها و عملکرد وزارت کار است. وی با تاکید بر اینکه در هیچ دوره‌ای مانند امروز کارگر و کارفرما به هم نزدیک نبودند، شفافیت و کنارگذاشتن اختلافات را رمز حل مشکلات و معضلات دانست و افزود: «ما پول پخش نکردیم و معتقدم عملکردمان در مسائل مربوط به فقر و توانمندسازی صحیح بوده است.» ربیعی به خروج تامین‌اجتماعی از بنگاه‌داری هم اشاره و اعلام کرد: «مقدمات فروش 50بنگاه بزرگ در مجموعه تامین‌اجتماعی فراهم شده است.» با اتمام صحبت‌های ربیعی، رای‌گیری انجام شد که از مجموع 243 رای ماخوذه، در مقابل 111 نفری که مخالف استیضاح بودند، 129 نماینده با رفتن ربیعی موافقت کردند و سه‌نفر رای ممتنع دادند و بدین ترتیب علی ربیعی از مسئولیت خود در وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی کنار رفت.