یک مقام ارشد مالی فرانسه اعلام کرد که این کشور، شرکت‌های خود را برای انجام کار در ایران، تشویق خواهد کرد. جافری سلستین اوربین، مدیر روابط دوجانبه وزارت امورخارجه فرانسه، در کنفرانس مالی اروپا -که اخیرا درخصوص شرایط سرمایه‌گذاری در ایران برگزار شد- گفت: «ما جزء مشوقان جدی شرکت‌ها برای ادامه فعالیت در ایران هستیم. اما نمی‌توانیم صحنه دیپلماسی بین‌الملل را نیز نادیده بگیریم. هیچ فردی نیست که دقیقا بداند پس از مشارکت ما چه اتفاقاتی خواهد افتاد و شرکت‌های ما با همین عدم اطمینان، درگیر هستند. بنابراین اگر شما مایل به تجارت در ایران باشید، باید این حقایق را نیز بدانید و هوشیارانه گام بردارید.»  توافق هسته‌ای ایران و گروه 1+5 و اجرای آن، لغو بخش عمده‌ای از تحریم‌ها را به دنبال داشت، اما با وجود برچیده‌شدن تحریم‌ها، هنوز سرمایه‌گذاری‌های خارجی، آن‌گونه که انتظار می‌رفت، وارد ایران نشده است. تحلیلگران، به عامل ترامپ، به عنوان یکی از موانع اصلی سرمایه‌گذاری در ایران اشاره می‌کنند؛ زیرا او با ایجاد ابهام در سرنوشت برجام، به تردید بانک‌ها و سرمایه‌گذاران بین‌المللی برای همکاری با ایران، دامن زده است.‌با این وجود، چین و روسیه، به عنوان شرکای تجاری طراز اول جهان، روابط اقتصادی خود را با ایران حفظ کرده و آن را گسترش داده‌اند و برخی کشورهای اروپایی نیز به‌رغم مانع‌تراشی‌های آمریکا در جهت تقویت روابط اقتصادی با ایران، گام برمی‌دارند.‌به گزارش رویترز، صادرات فرانسه به ایران در 11 ماه اول سال 2017، با بیش از 100 درصد افزایش، به 29/1 میلیارد یورو رسید (6/1 میلیارد دلار). از سوی دیگر، واردات نیز با 80 درصد افزایش، به 16/2 میلیارد یورو رسید. به گزارش این خبرگزاری انگلیسی، اوربین، در بخشی دیگر از سخنانش به این موضوع اشاره کرد که اولویت کوتاه‌مدت فرانسه، برقراری تجارت ساده اما کامل، بین دو کشور بود.‌این درحالی است که فرانسه در نظر دارد تا پایان امسال برای ارائه اعتبارات یورو به خریداران ایرانی کالاهای فرانسه، اقداماتی را انجام دهد که تجارت دوجانبه را در خارج از چارچوب تحریم‌های ایالات متحده، حفظ کند. سرپرست بانک سرمایه‌گذاری دولتی بی‌پی فرانس -که این طرح‌ها را از نزدیک بررسی کرده- معتقد است: «اعتبار این طرح‌ها بر پایه معاملاتی معادل با 5/1 میلیارد یورو است؛ معاملاتی که می‌تواند در پایان ماه مه یا اوایل ژوئن آغاز شود. با این حال، او هشدار داد درصورتی که ایالات متحده از لغو تحریم‌ها عقب‌نشینی کند، مذاکرات درباره نحوه محافظت از شرکت‌های فرانسوی همکار با ایران، شروع خواهد شد. مقامات ایران‌ایر می‌گویند از اعتبارات یورویی دولتی فرانسه و ایتالیا، برای خرید هواپیماهای جدید استفاده می‌کنند.    

چشم‌انداز روابط اقتصادی با آلمان

علاوه بر فرانسه، روابط اقتصادی ایران و آلمان نیز پس از اجرای توافق هسته‌ای، افزایش پیدا کرده است. به گزارش دویچه‌وله، اتاق صنایع و بازرگانی آلمان امیدوار بود تا سال ۲۰۲۵، روابط اقتصادی خود را با ایران، تا سقف هزار میلیارد یورو  افزایش دهد. بازبرقراری روابط اقتصادی ایران با دیگر کشورهای غربی، سبب شده است که در سال‌های اخیر، تولید ناخالص داخلی در ایران افزایش پیدا کند.

دویچه‌وله در ادامه می‌نویسد، انجمن تجارت و سرمایه آلمان (GTAI) بر این نظر است که گرچه ایران موفق شده در چندسال اخیر به سرعت تولید نفت خود بیفزاید، اما توسعه در شاخه‌های دیگر صنعتی، کند بوده است. کاتریونا پورفیلد، یکی از کارکنان صندوق بین‌المللی پول (IWF) نیز همین نظر را دارد. او در این‌باره می‌گوید: «رشد در بخش‌های غیرنفتی، تازه آغاز شده است.» او می‌گوید به این ترتیب، بودجه ناخالص داخلی در ایران می‌تواند در سال جاری میلادی (۲۰۱۸) تا 2/4 درصد افزایش پیدا کند. کارشناسان بر این باورند که آلمان می‌تواند از رونق اقتصاد ایران، سود ببرد. اریک شوایتسر، رئیس اتاق صنایع و بازرگانی آلمان، در این‌باره می‌گوید: «در دهه ۱۹۷۰ ایران، دومین شریک اقتصادی ما در خارج از اروپا بود.» سطح معاملات میان ایران و آلمان، در سال ۲۰۰۵ و پیش از برقراری تحریم‌ها، حدود ۵ میلیارد یورو بود. در سال ۲۰۱۵، این سطح معاملات، به حدود نیمی از این مبلغ رسید. البته روابط اقتصادی میان دو کشور، کاملا قطع نشد، زیرا بسیاری از کالاها شامل تحریم‌ها نمی‌شدند. ‌اتاق صنایع و بازرگانی آلمان اعلام کرده که از سال ۲۰۱۶، بسیاری از شرکت‌های اقتصادی آلمان، نمایندگی‌های پیشین خود را در ایران فعال و صدور کالا به ایران را آغاز کرده‌اند و سرمایه‌داران آلمانی کوشیدند تا همکاری با شرکای ایرانی خود را توسعه دهند . آلمان در سال ۲۰۱۶، کالاهایی به ارزش دو میلیارد و ۵۰۰ میلیون یورو به ایران صادر کرد. در ۱۰ ماه نخست سال گذشته میلادی (۲۰۱۷) نیز صدور کالا به ایران، با ۱۹   درصد افزایش، به دو میلیارد و ۴۰۰ میلیون یورو رسید. ایران، بیشتر خواستار واردات کالاهایی چون ماشین‌آلات، خودرو، صنایع شیمیایی، دارویی و صنایع پزشکی از آلمان است. صادرات ایران به آلمان نیز با ۲۵درصد افزایش، به ۳۳۰ میلیون یورو رسیده است. یکی از مهم‌ترین واردات آلمان از ایران، میوه‌های خشک و پسته است.

مشکلات بانکی و ویزا

توسعه روابط اقتصادی میان ایران و آلمان، درحالی است که بانک‌های معتبر جهان، هنوز حاضر به برقراری روابط تجاری کامل با ایران نشده‌اند. میشائل توکوس، رئیس هیئت‌مدیره اتاق بازرگانی آلمان- ایران می‌گوید: «بانک‌های بزرگ، به‌ویژه بانک‌هایی که با آمریکا در ارتباط هستند، همچنان از برقراری روابط تجاری با ایران نگران هستند؛ زیرا هنوز تحریم‌هایی خارج از برنامه جامع اقدام مشترک (برجام) در مورد ایران برقرار هستند.» او می‌افزاید: «ایران خواستار فعالیت در بخش انرژی‌های تجدیدپذیر است، اما جلب حمایت بانک‌ها در این پروژه‌ها تقریبا غیرممکن است.» یکی دیگر از مشکلات موجود در روابط میان آلمان و ایران، در بخش ویزا است. میشائل توکوس، در این‌باره می‌گوید: «اگر تاجران ایرانی بخواهند برای ارتباطات کاری به آلمان سفر کنند، باید ۴ تا ۵ ماه برای دریافت ویزا منتظر بمانند و این مدت طولانی، عاملی بازدارنده در ارتباطات اقتصادی است.» 

 رشد 50 درصدی تعاملات با انگلیس

جدیدترین گزارش اتاق بازرگانی ایران و انگلیس نیز نشان می‌دهد که حجم روابط تجاری دوجانبه بعد از امضای برجام، تقریبا 50 درصد افزایش پیدا کرده است.  در پنج‌ساله منتهی به اجرای برجام، ایران و انگلیس، شاهد بالاترین سطح روابط تجاری در سال 2011 بودند. (5/203 میلیون یورو) اما روابط تجاری دو کشور در سال بعد و با تشدید تحریم‌های هسته‌ای، به 6/119 میلیون یورو افت کرد. حجم مبادلات دو کشور، یک سال بعد، به پایین‌ترین سطح خود، یعنی 4/89 میلیون یورو رسید. اما بعد از امضای توافق موقت هسته‌ای در سال 2014، میزان مبادلات تجاری مجددا افزایش یافت و به 152 میلیون یورو رسید. این رقم، همچنین در سال 2015، 9/112 میلیون یورو بود و در سال 2016، به 5/171 میلیون یورو ارتقا پیدا کرد. اما به‌رغم تمام پیشرفت‌هایی که تاکنون ایجاد شده، عدم حضور بانک‌های انگلیسی در بازار ایران، موجب شده تا روابط دوجانبه، آسیب‌پذیرتر شود. عدم حضور بانک‌های انگلیسی در مبادلات تجاری و غیبت بازارهای مالی انگلیس در اقتصاد ایران، همچون گذشته، همچنان فراز و نشیب‌های بسیاری را در روابط دوجانبه ایجاد می‌کند. ایرانی‌ها در زمینه واردات کالا، مشکلی ندارند. آنها انتظار دارند که این کشور، از طریق بازارهای مالی‌اش، نقشی مثبت در اقتصاد ایران ایفا کند.