وضعیت درمان تامین‌اجتماعی در استان چگونه است؟

مدیریت درمان خراسان جنوبی در سال 1385 از درمان تامین‌اجتماعی خراسان‌رضوی منتزع شد و از این منظر نوپاست. در ابتدا تنها بیمارستان شهید دکتر رحیمی ‌در بیرجند و یک مرکز درمانی در شهرستان قائن را در اختیار داشتیم ولی به ‌تدریج حوزه درمان استان گسترش پیدا کرد. در حال حاضر سازمان تامین‌اجتماعی در مرکز استان دو بیمارستان، یکی با ماهیت ملکی و دیگری هم با ماهیت هیات‌مدیره‌ای به نام‌های شهید دکتر رحیمی و میلاد 3 یا حضرت ابوالفضل العباس‌(ع) در اختیار دارد. بیمارستان شهید دکتر رحیمی، 46 و بیمارستان حضرت ابوالفضل العباس‌(ع) هم 150 تخت مصوب دارد و جمعیت بیمه‌شدگان استان هم حدود 350 هزار نفر است. در نسبت تخت به جمعیت بیمه‌شده، رتبه اول کشور هستیم. یعنی بیشترین تعداد تخت را نسبت به جمعیت بیمه‌شده در اختیار داریم. علاوه بر این دو بیمارستان، در شهرستان‌های قائن، فردوس و طبس درمانگاه‌‌هایی داریم که تشکیلات و ساختار اداری آنها در قالب مرکز درمانی تخصصی تعریف شده ولی به علت نبود نیروی متخصص، به‌ صورت درمانگاه‌های عمومی‌ دو‌شیفته در حال فعالیت هستند. یک درمانگاه عمومی هم در شهرستان نهبندان داریم و پلی‌کلینیک تخصصی شهرستان طبس هم که از پروژه‌های شاخص استان است، در دهه فجر امسال افتتاح شد. 

در بخش درمان تامین‌اجتماعی استان، چه تعداد کادر درمانی در مراکز ملکی سازمان، مشغول به کار هستند؟

با در نظر گرفتن بیمارستان میلاد 3 یا حضرت ابوالفضل العباس‌(ع) که به صورت ملکی به مردم خدمت می‌دهد، نزدیک به 700 نفر مجموعاً در بخش درمان تامین‌اجتماعی استان مشغول به‌کار هستند. حدود نیمی از این تعداد، در بیمارستان حضرت ابوالفضل العباس‌(ع) و بقیه در سایر مراکز ملکی استان فعالیت می‌کنند. در مجموع، 334 نفر در درمان ملکی کار می‌کنند که حدوداً شامل 65 پزشک می‌شوند که از این تعداد، 45 پزشک در گروه پزشکان عمومی شامل 30 پزشک عمومی، 9 دندانپزشک، 5 داروساز و یک متخصص آزمایشگاه هستند. از 20 پزشک متخصص نیز فقط 8 نفر در استخدام و بقیه پزشکان دانشگاهی یا پزشکان بازنشسته هستند که به ‌صورت پاره‌وقت و پرکیس با ما همکاری می‌کنند. گروه پرستاری، مامایی، تکنیسین‌ها و کادرهای مرتبط با آنها هم مجموعا 111 نفر هستند.

تعداد 20 پزشک متخصص برای بخش درمان تامین‌اجتماعی یک استان کم نیست؟

کمبود پزشکان متخصص از چالش‌های اساسی استان ما است. با تکمیل کادر تخصصی، امکان تحول بزرگی در بخش درمان تامین‌اجتماعی استان فراهم می‌شود؛ چراکه بخش بزرگی از سرمایه‌های سازمان در استان به خاطر نبود پزشکان متخصص، با ظرفیت کامل مورد استفاده قرار نگرفته و فقط خدمات عمومی ارائه می‌دهند. 8 پزشک متخصص استخدامی ما هم وجودشان برای گرفتن پروانه مراکز ضروری است. در صدر فهرست نیازهای ما در استان، متخصص رادیولوژی است که در رشته‌های جراحی، اعم از جراحی عمومی، چشم و حتی جراحی زنان و سایر رشته‌های جراحی، هم برای مرکز استان و هم شهرستان‌های تابعه، فوق‌العاده مورد نیاز است. در شهرستان‌های تابعه هم به رشته‌های اطفال و داخلی نیاز مبرم داریم. به متخصص در رشته بیهوشی هم برای تقویت ظرفیت درمانی استان نیاز است. در مجموع در تمام رشته‌های تخصصی، آماده پذیرش پزشکان متخصص هستیم چون از این حیث استان ما استان محرومی است. خیلی امیدوار بودیم با برنامه 5 ساله ششم توسعه، وزارت بهداشت موظف شود 10 درصد از فارغ‌التحصیلان خود را در اختیار مراکز سازمان تامین‌اجتماعی قرار دهد تا مشکل کادر تخصصی ما حل شود ولی بعداً در تبصره‌های ذیل ماده 74 قانون در متن اصلی که مورد تصویب قرار گرفت، تامین نیروی تخصصی موکول به تعامل و همکاری متقابل شد و آن 10 درصد هم از متن قانون مصوب حذف گردید. به این ترتیب تا این لحظه نتوانسته‌ایم از این قانون در استان استفاده کنیم. در واقع مهمترین چالش استان ما، کمبود پزشک متخصص است.

اگر به مدیریت درمان مجوز جذب متخصص داده شود، آیا تخصص‌هایی که نیاز دارید در استان وجود دارد یا باید از استان‌های دیگر جذب شوند؟

برای این امر فقط کافی است متولیان طرح تحول سلامت برای استان‌هایی نظیر خراسان جنوبی راه و امکانی پیدا یا ایجاد کنند تا بتوانیم نیروهای متخصص مورد نیازمان را جذب کنیم، وگرنه از حیث امکانات پزشکی، تخت بستری، دستگاه‌ها و امکانات لازم برای فرایندهای درمانی، وضعیت پرداختی و خدمات و سرویس‌هایی که امکان فعالیت پزشک فراهم شود، مشکلی وجود ندارد و ما در استان خراسان جنوبی هیچ مانعی برای جذب پزشک نداریم. امکانات و خدمات رفاهی هم کاملاً در اختیار است و 20 واحد مسکونی هم برای پزشکان متخصص در مجموعه جدید بیمارستان حضرت ابوالفضل العباس‌(ع) در دهه فجر امسال افتتاح شد. تنها مشکلی که داریم برخی تبعات طرح تحول سلامت است. پزشکانی که در منطقه ما حضور پیدا می‌کنند، عمدتاً غیربومی هستند و برای گذراندن دوره طرح‌شان می‌آیند. این پزشکان همه نیروی دانشگاه علوم پزشکی هستند و چنانچه بخواهند در واحدهای ملکی سازمان کار کنند، از تعرفه مناطق محروم و طرح «تمام‌وقتی» خودشان محروم می‌شوند. در این شرایط طبیعتاً نه دانشگاه علوم پزشکی اجازه می‌دهد این افراد برای ما کار کنند و نه برای خودشان توجیه دارد. از این منظر واقعا لازم است طرح تحول سلامت مراکز ملکی سازمان تامین‌اجتماعی در مناطق محروم را هم در نظر گیرد، چراکه بالاخره وزارت بهداشت متولی نیروهای متخصص پزشکی است و ما راهی دیگر نداریم. از طرف دیگر بازار کار از متخصصان آزاد که بتوانند با سازمان قرارداد همکاری ببندند خالی شده است؛ چراکه اکثرا با جذابیت‌هایی که طرح تحول سلامت در مرکز دانشگاهی ایجاد کرده، جذب آن مراکز شده و دیگر افراد محدود باقی مانده تمایلی ندارند در این شرایط با سازمان قرارداد ببندند و همکاری کنند.

وضعیت تجهیزات فنی مراکز درمانی استان چگونه است؟ از این لحاظ چه کمبودی دارید؟

از نظر امکانات و تجهیزات فنی خوشبختانه هیچ کمبودی نداریم. بعد از سال‌ها یک دستگاه سی.تی.اسکن بسیار خوب در بیمارستان حضرت ابوالفضل العباس‌(ع) مستقر کرده‌ایم. دستگاه‌های ماموگرافی دیجیتال و آنالوگ بسیار خوب و چند دستگاه رادیولوژی دیجیتال در بیمارستان شهید رحیمی و بیمارستان حضرت ابوالفضل العباس‌(ع) داریم.  همچنین دستگاه‌های رادیولوژی مخصوص دندان‌ کامل و مجهزی در اختیار داریم. سونوگرافی‌های پیشرفته‌ای نظیر سونوگرافی داپلر انجام می‌دهیم، سیستم پکس را در بیمارستان شهید دکتر رحیمی راه‌اندازی کرده‌ایم و تهیه دستگاه ام.آر.آی هم در دستور کار است و موافقت کمیسیون ماده 20 را از وزارت بهداشت گرفته‌ایم. علاوه بر اینها، تجهیزات مخصوص سرویس‌های اعصاب در هر دو بیمارستان ما کامل و مجهز است و سرویس‌های قلب هر دو مرکز، تست ورزش، اکو و هالترها را به ‌طور کامل در اختیار دارند. در درمانگاه‌های تخصصی، بخش‌های ارتوپدی، داخلی، اعصاب، عفونی و بینایی‌سنجی علاوه بر 4 رشته اصلی داخلی، اطفال، جراحی و زنان، فعال هستند. آزمایشگاه‌های ما در هر دو بیمارستان و سطح شهرستان فعالیت چشمگیری داشته‌اند. در مرکز استان، آزمایشگاه و مرکز آسیب‌شناسی در شرایط بسیار خوبی است و تست‌های هورمونی و پیچیده را هر دو مرکز انجام داده و خدمات ارزنده‌ای، هم از جهت کیفی و هم کمی ارائه می‌دهند. 3 بخش ویژه دیالیز، سی.سی.یو و آی.سی.یو را در بیمارستان حضرت ابوالفضل(ع) ارائه خدمت می‌کنند و سرویس ان.آی.سی.یو را هم در هر دو بیمارستان در اختیار داریم. شهرستا‌ن‌های تابعه ما نیز وضعیت خوبی از لحاظ تجهیزات و آزمایشگاه دارند. هیچ مرکزی را در سطح شهرستان نداریم که مشکل آمبولانس داشته باشد و آمبولانس‌ها نیز تجهیزات کاملی دارند. می‌بینید که با وجود دستگاه‌های سونوگرافی، رادیولوژی‌های متعدد، ماموگرافی، سی.تی.اسکن و ...، هیچ کمبود، مسأله و مشکلی از نظر زیرساختی نداشته و فقط به پزشک متخصص نیاز داریم تا از این امکانات برای مردم استفاده بهینه شود.