اجازه دهید گفتوگو را با وضعیت صندوقهای بازنشستگی کشور آغاز کنیم. همانطور که میدانید، صندوقهای بیمهگر اجتماعی بخصوص سازمان تامیناجتماعی این روزها با چالشهای گوناگونی دست به گریبانند. علت بروز این چالشها را چه میدانید؟
بزرگترین مشکل سازمان تامیناجتماعی، پیشی گرفتن مصارف از منابع به دلیل اجرای طرحهای مختلف مانند
بازنشستگیهای پیش از موعد و کاهش ورودیها است. متاسفانه در سالهای گذشته قوانین و مقرراتی توسط دولت و مجلس تصویب شد و افرادی بدون پرداخت حق بیمه کافی بر سر سفره مستمریبگیران این سازمان نشستند؛ بدون اینکه منابع مالی برای حمایت از این افراد تامین شود یا افزایش ورودیهای این صندوق، بتواند نسبت بیمهپردازان به مستمریبگیران را بالا برد. تصویب این طرحهای حمایتی بدون پشتوانه مالی، فشار زیادی بر سازمان تامیناجتماعی وارد کرده که یکی از موارد اجحاف در حق بیمهشدگان و صاحبان اصلی منابع این سازمان است. باید همواره این نکته را مدنظر داشته باشیم که منابع سازمان تامیناجتماعی متعلق به افرادی است که بخش مهمی از حقوق و دستمزد خود را ماهها و سالها به عنوان حق بیمه به این سازمان پرداخت کردهاند. در مجموع و با توجه به وضعیت مذکور، باید از تصویب قوانین مضر برای سازمان به هر نحو جلوگیری به عمل آمده و بیش از این، بار اضافی بر دوش سازمان تامیناجتماعی وارد نشود. البته نهاد دولت هم باید با پرداخت بدهیهای خود به این سازمان، در پی ترمیم آسیبهای وارده به آن باشد.
همانطور که شما نیز اشاره کردید، کاهش متوسط سن بازنشستگی و اجرای برخی طرحهای بازنشستگی پیش از موعد، هزینههایی را به سازمان تامیناجتماعی تحمیل کرده است. به نظر شما چگونه میتوان ضمن حمایت موثر از شاغلان واقعی در مشاغل سخت و زیانآور، از تحمیل هزینههای سنگین به سازمانهای بیمهگر اجتماعی و صندوقهای بازنشستگی جلوگیری کرد؟
افرادی که قانونگذار بوده و قوانین حمایتی را به تصویب میرسانند، بهتر است منابع قوانین مصوب خود را نیز تامین کنند و اینگونه نباشد که با تصویب قوانین و حمایت از گروهی خاص، به سرمایه اقشار بزرگی که تحت پوشش سازمانهای بیمهگر اجتماعی هستند آسیب وارد شود. سازمان تامیناجتماعی نمیتواند و نباید هزینه طرحهای حمایتی را پرداخت کند. این بر خلاف شریعت و قوانین جاری کشور است. اگر دولتها به دنبال اجرای طرحهای حمایتی و رفاهی هستند، نباید روی داراییهای سازمان تامیناجتماعی حساب کنند، زیرا این داراییها صاحبان مشخص دارد و حقالناس است. خوشبختانه در دوره اخیر، ارتباط سازمان با حوزههای بازنشستگی، کارگری و با تمامی بیمهشدگان نسبت به گذشته ترمیم یافته و همچنین ارتباط مناسب با دولت، وزارت رفاه و مجلس شورای اسلامی را شاهد هستیم و امیدواریم این ارتباط به بازپرداخت مطالبات انباشته سازمان از نهاد دولت بینجامد.
چه راهکاری برای وصول سریعتر مطالبات پیشنهاد میکنید؟
اولا باید بر این نکته تاکید کرد که وصول مطالبات از دولت، قطعاً به افزایش و بهبود خدمترسانی سازمان تامیناجتماعی میانجامد. انباشت این بدهیها از دولتهای گذشته تاکنون و تلاش سازمان و شرکای اجتماعی آن، باعث شد تصمیمگیری درباره شیوه بازپرداخت این مطالبات مورد توجه نهادهای تصمیمگیر مانند دولت و مجلس شورای اسلامی قرار گیرد و خوشبختانه در قانون برنامه ششم توسعه، این موضوع دیده و قرار بر این شد طی یک برنامه 5 ساله و به صورت سالیانه، حداقل 10 درصد از مطالبات سازمان تامیناجتماعی از دولت پرداخت شود. با توجه به اینکه رقم بدهی دولت به تامیناجتماعی روزانه افزایش مییابد، بهتر است که دولت در این راستا اقدامات لازم را انجام داده و پرداخت بدهی به سازمان را به صورت نقد، در دستور کار خود قرار دهد. کانون بازنشستگان استان سیستانوبلوچستان با برگزاری جلسات متعدد با نمایندگان استان در مجلس، به روشنگری در این خصوص اقدام و عواقب پرداخت نشدن این بدهیها را اعلام کرده است. دیدگاه ما در کانونهای بازنشستگی این است که تا قبل از آنکه این موضوع به شکل بحرانی درنیامده و تاثیرات آن در جامعه نمود پیدا نکرده، باید تعیین تکلیف شود.
کارگران و بازنشستگان نسبت به چشمداشت برخی نهادها به امکانات و منابع سازمان تامیناجتماعی بهویژه بخش درمان آن چه موضعی دارند؟
متاسفانه بعد از تکرار تجربه تلخ و ناموفق واگذاری بخش درمان سازمان به وزارت بهداشت در گذشته، بازهم گروهی افراد، چاره ناتوانی خود در اصلاح نظام سلامت را در جدا شدن بخش درمان سازمان تامیناجتماعی و الحاق آن به وزارت بهداشت یا
جدا شدن سهم درمان از حق بیمه کارگران میدانند. باید تاکید کنیم منابع سازمان تامیناجتماعی تنها متعلق به ذینفعان این سازمان و حقالناس است. بازنشستگان سازمان تامیناجتماعی همواره اعلام کردهاند با جداسازی یا انفکاک هر بخش از بدنه این سازمان مخالفند. اگر قرار است خدماتدهی مطلوب سازمان در حوزههای بیمهای و درمانی همچنان ادامه یابد، بهتر است این خدمات به افرادی ارائه شود که به سازمان تامیناجتماعی حق بیمه پرداختهاند. خوشبختانه خدمات بیمهای و درمانی سازمان به خوبی در سطح کشور گسترده شده و در استان محروم سیستانوبلوچستان نیز قابل لمس است. بخش اقتصادی سازمان نیز با سرمایهگذاری در صنعت بازارهای مختلف توانسته موفقیتهایی به دست آورد. اگر دولتها مانند دهههای گذشته بخواهند با تحمیل شرکتهای ورشکسته، اقدام به پرداخت بدهی به سازمان تامیناجتماعی در قالب تهاتر کنند، نمیتوان آینده خوبی برای بخش اقتصادی این سازمان در نظر گرفت. هرکدام از بخشهای بیمهای، درمانی و اقتصادی بخشی از ساختار یکپارچه سازمان تامیناجتماعی هستند و سازمان با حفظ و چابکسازی این بخشها میتواند به خدمترسانی بهینه به مخاطبان خود ادامه دهد.
به شرایط معیشت و سلامت بازنشستگان بازگردیم. خدمات درمانی یکی از اصلیترین نیازهای بازنشستگان است. وضعیت ارائه این خدمات در استان رضایتبخش است؟
خوشبختانه رضایتمندی مناسبی از خدمات درمانی ارائه شده از سوی سازمان تامیناجتماعی در استان وجود دارد اما به دلیل اینکه با کمبود مراکز درمانی خصوصی مجهز مواجه هستیم، بار مراجعه به بیمارستانهای تامیناجتماعی این استان نسبت به دیگر استانها بیشتر است و همواره ازدحام جمعیت در بیمارستانهای ملکی سازمان مشاهده میشود.