در طرحی که وزارت صنعت، معدن و تجارت، طی دوسال اخیر دنبال کرده، بسته‌های تسهیلات مختلفی به بخش‌های گوناگون اقتصاد کشور پرداخت شده است. در سال گذشته، حدود 17 هزار میلیارد تومان و امسال نیز تاکنون، 14 هزار میلیارد تومان تسهیلات به بنگاه‌های کوچک و متوسط در حوزه‌های صنعت و کشاورزی پرداخت شده است. اینکه این طرح چقدر در عمل موفق بوده را نمی‌توان به این زودی پاسخ داد. باید طی سال‌های آتی، با بررسی آمارهای حاصله، تحلیل کرد و به پاسخ رسید. البته می‌توان گفت که تا اینجای کار، نسبت تعطیلی بنگاه‌ها و تعدیل نیروها در مقایسه با پیش از اجرای این طرح، کاهش زیادی پیدا کرده است. پارسال 23 هزار بنگاه کوچک و متوسط -اعم از بخش‌های صنعت و کشاورزی- مشمول این تسهیلات شدند و امسال نیز 14 هزار واحد، از این‌گونه تسهیلات بهره برده‌اند. به طور کلی می‌توان گفت بیش از 37 هزار بنگاه تاکنون تزریق اعتبار شده‌اند. 

نکته دیگر این است که برخی از واحدهایی که امروز تسهیلات دریافت می‌کنند، ورشکسته هستند. آنها با دریافت اعتبار جدید، به دنبال پرداخت بدهی‌های گذشته خود هستند. اما با این حال، باید پایش شود که بنگاه‌هایی تسهیلات دریافت کنند که قابلیت برخاستن از شرایط ورشکستگی را داشته باشند. زیرا برخی از واحدها با دریافت اعتبارات هم نمی‌توانند به شرایط پیش از ورشکستگی بازگردند. این تشخیص، برعهده وزارت صنعت گذاشته شده و آنها باید بررسی‌های لازم در این‌باره را انجام دهند. اکثر بنگاه‌هایی که مشکلات تعدیل نیرو و ورشکستگی دارند، لزوما دچار کمبود نقدینگی نیستند. به همین اعتبار می‌گویم که با وجود سود 18 درصدی تسهیلات پرداخت‌شده به تولید صنایع، چنین اعتباراتی جوابگوی فعالیت‌های بلندمدت آنها نخواهد بود. بلکه پرداخت تسهیلات، به صورت مقطعی مفید است و مُسکنی کوتاه‌مدت محسوب می‌شود و باید در بلندمدت به فکر نوسازی آن صنعت و تکنولوژی‌های صادرات‌محور باشیم.

ما در گذشته، صنایع خود را واردات‌محور اداره می‌کردیم؛ به‌طوری‌که برای صنایع رقیب خارجی، تعرفه‌های وارداتی تنظیم می‌کردیم. اما بعد از چندسال، صنایع داخلی رقیب پدید می‌آمدند. با این حال، چون واردات، مشمول تعرفه می‌شده، انحصاری یک یا چندجانبه در عرضه داخلی پدید می‌آمد؛ مثل شرایطی که برای خودروسازان ما ایجاد شده است. اما اگر نگاه ما به جای واردات‌محور بودن، صادرات‌محور باشد، دچار یک بازار محدود 80 میلیونی نخواهیم شد. ما باید با تکیه بر مزایای رقابتی خود، به فکر فتح بازارهای دیگر باشیم.