جهش تولید با مشارکت مردم چگونه محقق می‌شود؟

از تأکید مسئولان بر مشارکت مردم در اقتصاد تا پیش‌شرط‌های حضور موفق آن‌ها

جهش تولید با مشارکت مردم چگونه محقق می‌شود؟

رهبر معظم انقلاب طی 25 سال گذشته هم‌زمان با نوروز، سال جدید شمسی را با عنوانی خاص نامگذاری می‌کنند که تحت عنوان شعار سال، به‌عنوان نقشه راه نهادهای مختلف در نظر گرفته می‌شود. بررسی نامگذاری سال‌های گذشته حاکی از آن است که از دهه ۹۰ به بعد شعارهایی که توسط معظم‌له انتخاب شده‌اند، محوریت اقتصادی داشته و حول محور تولید چرخیده است. شعار «جهش تولید با مشارکت مردم» نیز از این قاعده مستثنی نیست، با این تفاوت که حضرت آیت‌الله خامنه‌ای امسال صراحتاً بر اهمیت نقش مردم در بهبود وضعیت تولید که یکی از پارامترهای موفقیت اقتصاد محسوب می‎شود تأکید کردند.

پونه ترابی روزنامه نگار

لغت اقتصاد، کلیدواژه شعار سال‌های مختلف از ابتدای دهه 90 بود. بر این اساس شعار سال ۹۵ «اقتصاد مقاومتی؛ اقدام و عمل» و سال ۹۶ نیز «اقتصاد مقاومتی؛ تولید و اشتغال» قرار داده شد. شعار سال ۹۷ «حمایت از کالای ایرانی»، شعار سال ۹۸ «رونق تولید»، شعار سال ۹۹ «جهش تولید»، شعار سال ۱۴۰۰ «تولید؛ پشتیبانی‌ها، مانع‌زدایی‌ها»، شعار سال ۱۴۰۱ «تولید؛ دانش بنیان، اشتغال‌آفرین»، شعار سال ۱۴۰۲ «مهار تورم، رشد تولید» و شعار سال جاری «جهش تولید با مشارکت مردم» انتخاب شده است. در واقع «تولید» برای چندمین مرتبه کلیدواژه شعاری است که مقام معظم رهبری برای شعار سال انتخاب می‌کنند، اما شعار سال جاری یک فرق اساسی با سال‌های گذشته دارد؛ چراکه در این شعار روی مشارکت مردم تأکید شده است. معظم‌له در پیام خود به مناسبت آغاز سال ۱۴۰۳ ضمن تبریک عید نوروز به ملت ایران با تأکید بر اینکه جهش در تولید بدون حضور مردم در اقتصاد و عرصه تولید امکان‌پذیر نیست فرمودند: «باید موانع حضور مردم در بخش تولید برطرف شود و ظرفیت‌های بزرگ مردمی فعال شوند.» این تأکید بر نقش فعال مردم در شعار سال تا جایی مورد اهتمام است که مقام معظم رهبری صراحتاً امسال اعلام کردند که باید اقتصاد را مردمی کرده و پای مردم را به عرصه تولید به نحو محسوسی باز کنیم؛ چراکه ظرفیت‌های بزرگی در بخش مردمی وجود دارد که باید این ظرفیت‌ها فعال شده و به نفع مردم استفاده شود.

تأکید سران سه قوه بر اهمیت مشارکت مردم
این موضوع مورد تأکید مقامات ارشد کشور، مخصوصاً سران سه قوه قرار گرفت. بر این اساس محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس شورای اسلامی در پیام نوروزی خود اعلام کرد: «سال ۱۴۰۳، که نامگذاری رهبر انقلاب برای این سال نیز بر نقش مردم در اقتصاد تأکید ویژه دارد، فرصت خوبی است که با نگاهی به آرمان‌ها و واقعیت‌ها، شکست‌ها و دستاوردها و تجربه‌های گرانی که طی دو دهه گذشته داشته‌ایم، چشم‌انداز ملی جدیدمان را طراحی و با اراده عمومی تحقق آن را دنبال کنیم.»
همچنین سید ابراهیم رئیسی، رئیس‌جمهور در پیام نوروزی خود بر این موضوع تأکید کرد: « اطمینان می‌دهم با توکل به خداوند قادر متعال و همراهی شما مردم عزیز و شریف، سال ۱۴۰۳ سال رونق بیشتر تولید و اقتصاد، کاهش بیشتر نرخ تورم و خدمت‌رسانی گسترده به مردم عزیز خواهد بود.»
حجت‌الاسلام والمسلمین محسنی اژه‌ای، رئیس قوه قضاییه نیز اعلام کرد‌: «در سال ۱۴۰۳ که مبتنی بر اولویت‌های کلان کشور از سوی رهبر معظم انقلاب با عنوان سال «جهش تولید با مشارکت مردم» نامگذاری شده، مصمم هستیم برنامه‌ها و تدابیر طراحی شده خود را در راستای حمایت از تولید و تولیدکنندگان و فعالان و سرمایه‌گذاران اقتصادی، با قوت و قدرت هرچه تمام‌تر اجرایی سازیم و موانع مشارکت فعالانه اقتصادی و تولیدی مردم را با همکاری سایر قوا، مرتفع کنیم.»
در این راستا، سکان‌داران دستگاه‌های مختلف نیز پس از آن‌که نسبت به اهمیت نقش مردم در شعار سال جاری باخبر شدند از برنامه‌های خود برای تسهیل مشارکت مردم در جهش تولید رونمایی کردند. برای مثال رئیس کل گمرک ایران با اشاره به نامگذاری سال ۱۴۰۳ با عنوان «جهش تولید با مشارکت مردم» برتلاش و تعامل بیشتر با خدمت‌گیرندگان و سازمان‌های هم‌جوار به منظور تسهیل و توسعه تجارت در سال جدید و تحقق کامل گمرک هوشمند تأکید کرد. همچنین وزیر بهداشت، درمان و آموزش پزشکی با صدور پیامی برای سال «جهش تولید با مشارکت مردم» بر آمادگی نظام سلامت کشور در زمینه‌سازی برای جهش تولید کالاها و خدمات سلامت‌محور با تکیه بر مشارکت مردم تأکید کرد.
رئیس‌کل بانک مرکزی نیز در پیامی هدف‌گذاری برنامه‌ریزی شده برای تداوم کاهش تورم و نرخ رشد نقدینگی به همراه هدایت هدفمند اعتبارات بانکی به سمت تولید را سیاست قطعی بانک مرکزی در سال ۱۴۰۳ اعلام کرد. همچنین وزیر اقتصاد ابراز امیدواری کرد که در سال ۱۴۰۳ با مشارکت و نقش‌آفرینی آحاد مردم بتوانیم دستاوردهای بهتری داشته باشیم.

راهکار تحقق مشارکت مردم در اقتصاد 
نظر مسئولان و تأکید آن‌ها روی اهمیت مشارکت مردم تنها یک روی سکه تحقق شعار سال به شمار می‌رود. روی دیگر سکه که اهمیت آن از وعده‌های مسئولان بیشتر است، راهکارهایی است که رغبت مردم را به مشارکت در شکوفایی اقتصادی افزایش دهد و شرایط حضور آن‌ها را فراهم و تسهیل کند.
در واقع فرایند خصوصی‌سازی در کشور طی سال‌های گذشته در اکثر مواقع با شکست مواجه شده است. درحالی که یکی از راهکارهای تحقق شعار سال این است که بخش‌های تولیدی عمدتاً در اختیار مردم قرار گیرند و مدیریت آن‌ها به مردم واگذار شود تا از اقتصاد دولتی فاصله گرفته و با ایجاد انگیزه، ابتکار و نوآوری بیشتر، از ظرفیت عظیم مردمی استفاده شود. برای دستیابی به این هدف باید اصل (۴۴) قانون اساسی را به درستی اجرا کرد.
عدم اجرای اصل (44) قانون اساسی در برخی دولت‌های گذشته و مشکلاتی که مردم طی سال‌های گذشته با آن دست‌وپنجه نرم کردند، به مرور باعث کاهش رغبت آن‌ها برای حضور در عرصه‌های مختلف اقتصادی شد. برای مثال مردم در بخش تولید مسکن با چالش‌هایی ازجمله طولانی بودن صدور پروانه، بیمه، مالیات و عدم تعیین نرخ واقعی ساخت در طرح نهضت ملی مسکن مواجه هستند.
همچنین افزایش نرخ تورم در کشور طی سال‌های قبل یکی از موانع اصلی تولید، بازار کار و اشتغال محسوب می‌شد. بنابراین هرچقدر نرخ تورم نزولی شود، هم به نفع امنیت و اقتصاد کشور است و هم به مردمی شدن اقتصاد کمک می‌کند. وقتی مردم در حوزه‌های اقتصاد مشارکت کنند این امر می‌تواند در بخش‌های اجتماعی، فرهنگی و سیاسی هم جنبه‌های مثبت و پررنگ‌تری داشته باشد.
از سوی دیگر موضوع حقوق و دستمزد مطرح است. کارشناسان بر این باورند که دستمزد در ایجاد انگیزه و روحیه کار تولیدی مؤثر است و یکی از دلایلی که روی موضوع ترمیم و تقویت حقوق و دستمزد کارگران تأکید می‌شود، جهش تولید است. در این میان نباید از نقش بانک‌ها غافل شد. بانک‌ها باید موانع را از سر راه بردارند و از کارآفرینان، تولیدکنندگان و فعالان اقتصادی حمایت کنند و به آن‌ها احترام بگذارند. همچنین بانک‌ها باید تفکر تولیدی پیدا کنند و از تفکر بازرگانی و پول‌فروشی دور شوند و همراه با شعار سال حرکت کنند، نه اینکه فقط در حد بنر و نوشته با شعار سال سر‌و‌کار داشته باشند.
شروط لازم برای افزایش مشارکت مردم در جهش تولید بیش از آن است که در چند خط بگنجد و ایجاد جهش اقتصادی امری نیست که یک‌شبه آغاز و آثار و نتایج آن نیز یک‌شبه دیده شود. در همین راستا رهبری تأکید کردند که شعار «جهش تولید با مشارکت مردم» مخصوص به یک سال نیست که در یک سال تمام شود، بلکه ادامه دارد و تحقق آن نیازمند برنامه‌ریزی دقیق مسئولان و همراهی بیش‌از‌پیش مردم است.
ارسال دیدگاه
ضمیمه
ضمیمه