نقش مراکز جوار کارگاهی در مهارتآموزی
مدتی قبل مهرداد عظیمی معاون وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی و رئیس سازمان آموزش فنی و حرفهای از فعالیت بیش از ۳۵۰۰ مرکز جوار کارگاهی در کشور خبر داد و گفت: «این مراکز در توانمندسازی سرمایههای انسانی و تربیت نیروی کار ماهر در بنگاهها نقش بسزایی دارند.»
وجود این مرکز آموزشی جوار کارگاهی در کشور، یک نشانه مثبت از توجه به اصل مهارتآموزی ضمن کار است. بدون تردید، تخصص و توانمندیهای ایستای نیروی کار، در گذر زمان و با ورود تکنولوژیها و ماشینآلات جدید، نیازمند ارتقا و بهبود است. حتی اگر کارگر هنگام آغاز به کار در کارگاه، کاملاً متخصص و ماهر باشد، این مهارت و تخصص در بازههای زمانی مشخص نیازمند بهروزرسانی و تطبیق با نیازمندیهای جدید کارگاهی است.
به نظر میرسد تنها راهکار مؤثر برای ارتقای مهارتهای شغلی کارگران براساس جداول زمانبندی مشخص، تأسیس مراکز جوار کارگاهی است که با صرف کمترین هزینه و زمان، بهروزترین تخصصهای مورد نیاز را در اختیار نیروی انسانی قرار میدهند. ایجاد و حمایت از توسعه این مراکز، سیاستی است که چندین سال گذشته در دستور کار وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی قرار گرفته است.
دو سال پیش در بهمنماه سال ۱۴۰۰، رئیس وقت سازمان آموزش فنی و حرفهای با تأکید بر ضرورت گسترش مراکز آموزش جوارکارگاهی گفت: «بهترین شیوه یادگیری مهارت در محیط واقعی کار و به صورت تجربی است و به همین دلیل مراکز جوارکارگاهی راهاندازی شده است. مراکز جوارکارگاهی در کنار کارخانهها و کارگاهها ایجاد میشوند تا مهارتآموزان در محیط کاری واقعی قرار بگیرند و بر تجربیات خود اضافه کنند.»
این سیاست تا امروز منجر به تأسیس ۳۵۰۰ مرکز جوارکارگاهی در سراسر کشور شده و با عقد تفاهمنامههای کارآموزی با صنایع بزرگ و موفق، در آیندهای نزدیک باید شاهد توسعه روزافزون این مراکز باشیم. دور از انتظار نیست که در زمانی مشخص مثلاً پنجسال، تعداد مراکز جوارکارگاهی به منظور ارائه آموزشهای ضمن کار به کارگران، به ۱۰هزار مرکز فعال یا حتی بیشتر برسد.
اما در این میان، چالشها و مشکلات چیست؟ آیا همه کارگاههای دایر کشور بهخصوص کارگاههای فنی و تخصصی، میتوانند در طرحهای آموزش ضمن کار از طریق ایجاد و راهاندازی مراکز جوارکارگاهی مشارکت مؤثر و توانمند داشته باشند؟
«دستورالعمل اجرایی تأسیس مراکز جوارکارگاهی و بین کارگاهی» که نگارش اول آن، آبان ماه ۹۰ به اتمام رسیده، شرایط تأسیس این مراکز در کارگاههای مختلف کشور را تشریح کرده است. براساس این دستورالعمل، تنها واحدهایی میتوانند برای تأسیس یک مرکز جوارکارگاهی درخواست مجوز کنند که «مسئول آموزش» داشته باشند و بتوانند امکانات و تجهیزات لازم ازجمله کلاسهای درس، کتابخانه و کارگاه آموزشی با مختصات مورد نیاز را فراهم کنند.
اصغر آهنیها، نماینده کارفرمایان در شورایعالی کار و عضو کانون عالی انجمنهای صنفی کارفرمایی کشور، با تأکید بر اینکه باید بخش عمده وظیفه مهارتآموزی بر عهده نظام آموزشی کشور باشد، در رابطه با امکانات محدود بخش وسیعی از کارفرمایان کشور به «آتیهنو» گفت: «باید بپذیریم که بخش اعظم اشتغال کشور در کارگاههای خُرد و متوسط اتفاق میافتد و کارفرمایان این کارگاهها امکانات مالی محدودی دارند. در سالهای اخیر، هزینههای تولید به میزان قابل ملاحظهای افزایش یافته و لذا درصد بالایی از کارفرمایان، امکان هزینهکرد برای آموزشهای ضمن کار و مهارتآموزی در جوار کارگاه را ندارند.»
به گفته این فعال صنفی کارفرمایی، دولت باید به کارفرمایان در زمینه تأمین هزینههای آموزش ضمن خدمت کمک کند و تأمین برخی از نیازمندیهای این حوزه را برعهده بگیرد.
وجود این مرکز آموزشی جوار کارگاهی در کشور، یک نشانه مثبت از توجه به اصل مهارتآموزی ضمن کار است. بدون تردید، تخصص و توانمندیهای ایستای نیروی کار، در گذر زمان و با ورود تکنولوژیها و ماشینآلات جدید، نیازمند ارتقا و بهبود است. حتی اگر کارگر هنگام آغاز به کار در کارگاه، کاملاً متخصص و ماهر باشد، این مهارت و تخصص در بازههای زمانی مشخص نیازمند بهروزرسانی و تطبیق با نیازمندیهای جدید کارگاهی است.
به نظر میرسد تنها راهکار مؤثر برای ارتقای مهارتهای شغلی کارگران براساس جداول زمانبندی مشخص، تأسیس مراکز جوار کارگاهی است که با صرف کمترین هزینه و زمان، بهروزترین تخصصهای مورد نیاز را در اختیار نیروی انسانی قرار میدهند. ایجاد و حمایت از توسعه این مراکز، سیاستی است که چندین سال گذشته در دستور کار وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی قرار گرفته است.
دو سال پیش در بهمنماه سال ۱۴۰۰، رئیس وقت سازمان آموزش فنی و حرفهای با تأکید بر ضرورت گسترش مراکز آموزش جوارکارگاهی گفت: «بهترین شیوه یادگیری مهارت در محیط واقعی کار و به صورت تجربی است و به همین دلیل مراکز جوارکارگاهی راهاندازی شده است. مراکز جوارکارگاهی در کنار کارخانهها و کارگاهها ایجاد میشوند تا مهارتآموزان در محیط کاری واقعی قرار بگیرند و بر تجربیات خود اضافه کنند.»
این سیاست تا امروز منجر به تأسیس ۳۵۰۰ مرکز جوارکارگاهی در سراسر کشور شده و با عقد تفاهمنامههای کارآموزی با صنایع بزرگ و موفق، در آیندهای نزدیک باید شاهد توسعه روزافزون این مراکز باشیم. دور از انتظار نیست که در زمانی مشخص مثلاً پنجسال، تعداد مراکز جوارکارگاهی به منظور ارائه آموزشهای ضمن کار به کارگران، به ۱۰هزار مرکز فعال یا حتی بیشتر برسد.
اما در این میان، چالشها و مشکلات چیست؟ آیا همه کارگاههای دایر کشور بهخصوص کارگاههای فنی و تخصصی، میتوانند در طرحهای آموزش ضمن کار از طریق ایجاد و راهاندازی مراکز جوارکارگاهی مشارکت مؤثر و توانمند داشته باشند؟
«دستورالعمل اجرایی تأسیس مراکز جوارکارگاهی و بین کارگاهی» که نگارش اول آن، آبان ماه ۹۰ به اتمام رسیده، شرایط تأسیس این مراکز در کارگاههای مختلف کشور را تشریح کرده است. براساس این دستورالعمل، تنها واحدهایی میتوانند برای تأسیس یک مرکز جوارکارگاهی درخواست مجوز کنند که «مسئول آموزش» داشته باشند و بتوانند امکانات و تجهیزات لازم ازجمله کلاسهای درس، کتابخانه و کارگاه آموزشی با مختصات مورد نیاز را فراهم کنند.
اصغر آهنیها، نماینده کارفرمایان در شورایعالی کار و عضو کانون عالی انجمنهای صنفی کارفرمایی کشور، با تأکید بر اینکه باید بخش عمده وظیفه مهارتآموزی بر عهده نظام آموزشی کشور باشد، در رابطه با امکانات محدود بخش وسیعی از کارفرمایان کشور به «آتیهنو» گفت: «باید بپذیریم که بخش اعظم اشتغال کشور در کارگاههای خُرد و متوسط اتفاق میافتد و کارفرمایان این کارگاهها امکانات مالی محدودی دارند. در سالهای اخیر، هزینههای تولید به میزان قابل ملاحظهای افزایش یافته و لذا درصد بالایی از کارفرمایان، امکان هزینهکرد برای آموزشهای ضمن کار و مهارتآموزی در جوار کارگاه را ندارند.»
به گفته این فعال صنفی کارفرمایی، دولت باید به کارفرمایان در زمینه تأمین هزینههای آموزش ضمن خدمت کمک کند و تأمین برخی از نیازمندیهای این حوزه را برعهده بگیرد.
ارسال دیدگاه
ضمیمه
