مراحل اجرایی تأمین‌اجتماعی هوشمند، ارائه 59 خدمت غیرحضوری، یکسان شدن نسخه الکترونیک برای دریافت لحظه‌ای کسورات بیمه‌شدگان و مستمری‌بگیران با همکاری بیمه سلامت، بیمه مرکزی و تأمین‌اجتماعی و اهداف مهم رویکرد هوشمندسازی این سازمان در گفت‌وگوی «آتیه‌نو» با دامون خدابنده، رئیس مرکز فناوری اطلاعات، آمار و محاسبات سازمان تأمین‌اجتماعی تشریح شده که در ادامه می‌خوانید.

در راستای گسترش خدمات غیرحضوری در سازمان تأمین‌اجتماعی چه اقدامات و برنامه‌هایی در حال انجام است؟
سازمان تأمین‌اجتماعی از سال‌های گذشته برنامه تأمین‌اجتماعی هوشمند را برنامه‌ریزی و سیاست‌گذاری کرده است. البته زمانی که ما خدمات حوزه غیرحضوری و هوشمند این سازمان را تحویل گرفتیم، تنها طرح 3070 یعنی 30خدمت و 70میلیون‌بار کاهش مراجعه به مراکز و شعب بیمه‌ای اجرایی شده بود. با انجام اقدامات مربوط به طرح‌های مختلف حوزه هوشمندسازی در بستر الکترونیک، در حال حاضر تعداد خدمات غیرحضوری تأمین‌اجتماعی به 59مورد افزایش یافته است. در واقع اکنون تعداد 59خدمت الکترونیک با بیش از 100میلیون‌بار مراجعه بدون حضور در مراکز و شعب این سازمان به ذی‌نفعان و مخاطبان ارائه می‌شود.
سیاست و راهبرد اصلی سازمان تأمین‌اجتماعی گسترش این نوع خدمات در بستر الکترونیک و فضای مجازی است تا بیمه‌شدگان و مستمری‌بگیران بتوانند این مجموعه سرویس‌ها و خدمات متنوع را در سریع‌ترین زمان دریافت کنند. این مسئله علاوه بر کاهش رفت‌وآمد ذی‌نفعان و شرکای اجتماعی به مراکز دریافت خدمات نظیر شعب و مراکز درمانی، منجر به ارائه مطلوب‌تر خدمات با کاهش خطای انسانی می‌شود. در همین زمینه تا پایان سال‌‌جاری تعداد خدمات غیرحضوری به مخاطبان و ذی‌نفعان سازمان به 62خدمت خواهد رسید. با توجه به اهمیت حوزه هوشمندسازی خدمات، در برنامه‌ریزی‌های تأمین‌اجتماعی حرکت به‌سوی اقدامات الکترونیک و گسترش سرویس‌های غیرحضوری است. افزایش خدمات‌دهی غیرحضوری در برنامه کاربردی «تأمین من» و «سامانه خدمات غیرحضوری» سازمان تأمین‌اجتماعی به بیمه‌شدگان، مستمری‌بگیران، کارفرمایان و شرکای اجتماعی در اولویت قرار دارد.
آیا برنامه‌ریزی سازمان تأمین‌اجتماعی به‌سمت افزایش خدمات غیرحضوری است؟ در این مسیر چه تدابیری اتخاذ شده و در اولویت اقدام قرار دارد؟
سازمان تأمین‌اجتماعی با جامعه آماری حدود 47میلیون نفر از میان افراد بیمه‌شده و مستمری‌بگیر با افراد تبعی آنان، بیشتر از هر زمان دیگری نیازمند حرکت به‌سمت اقدامات غیرحضوری و توسعه خدمات هوشمند است. در حال حاضر، یکسان شدن تعداد سرویس‌ها و خدمات ارائه شده در هر دو برنامه کاربردی تأمین من و سامانه خدمات غیرحضوری به‌عنوان یکی از اولویت‌های حوزه هوشمندسازی سازمان تأمین‌اجتماعی مطرح است. با توجه به اینکه در حال حاضر تعداد خدمات موجود در این دو پلتفرم یکسان نیست، برنامه‌ریزی در جهتی خواهد بود که تا پایان سال ‌جاری این مجموعه‌ سرویس‌ها در قالب 62مورد خدمت غیرحضوری در اختیار بیمه‌شدگان، بازنشستگان و مستمری‌بگیران و جامعه کارفرمایان در جایگاه شرکای اصلی سازمان تأمین‌اجتماعی قرار گیرد.
 در حال حاضر چه اقداماتی در حوزه تأمین‌اجتماعی هوشمند انجام می‌شود؟ 
از آنجاکه حرکت به‌سوی خدمات هوشمند برای جامعه تحت‌پوشش در دستور کار تأمین‌اجتماعی قرار دارد، فعالیت‌های جدیدی برای ارائه خدمات در بستر الکترونیک به مخاطبان در حال طراحی و انجام است. با همکاری سازمان تأمین‌اجتماعی و بیمه سلامت ایران اقداماتی در راستای اجرای نسخه الکترونیک محقق شده است. در واقع بناست نسخه‌نویسی به‌طور کامل با همکاری این سازمان‌ها یکسان شود تا دیگر چند برنامه برای ارائه نسخه الکترونیک ویژه جامعه هدف نداشته باشیم. اساساً با این کار، همه افراد تحت‌پوشش بیمه سلامت و تأمین‌اجتماعی با یک نسخه امکان دریافت خدمات خود را خواهند داشت.
این برنامه‌ریزی به‌عنوان یک اقدام جدی و بزرگ از سوی سازمان تأمین‌اجتماعی در حال انجام است. البته برای اجرای کامل یکسان شدن نسخه الکترونیک نیاز به همکاری بیمه مرکزی هم وجود دارد. در صورت تحقق این همکاری، موضوع کسورات در همان لحظه پرداخت به بیمه مرکزی کنترل می‌شود و حذف فرایند کاغذ در روند درمانی و دریافت کسورات از بیمه‌های تکمیلی اتفاق می‌افتد. با این برنامه‌ دیگر بیمه‌شدگان به کاغذ مُهر شده برای دریافت کسورات خود نیاز ندارند. حتی دیگر به ارائه فاکتور ویزیت با مُهر پزشک جهت دریافت حق‌بیمه تکمیلی احتیاجی نیست. طبق روال کنونی، پس از این اقدامات امکان دریافت کسورات از بیمه تکمیلی برای بیمه‌شدگان و مستمری‌بگیران وجود دارد، اما با یکسان شدن نسخه الکترونیک با همکاری تأمین‌اجتماعی و بیمه سلامت، دریافت کسورات جهت استفاده از خدمات درمانی افراد تحت‌پوشش از بیمه‌های تکمیلی تسهیل می‌شود.
بنابراین حذف این فرایند و الکترونیکی شدن کسورات ذی‌نفعان تأمین‌اجتماعی کار بسیار بزرگی است و منفعت بسیاری برای بیمه‌شدگان به همراه دارد. مثلاً با مراجعه فرد به یک داروخانه، در لحظه کسر حق‌بیمه پایه از بیمه‌شدگان، حق‌بیمه تکمیلی نیز کسر خواهد شد. حتی زمانی که فرد در مطب پزشک مشغول دریافت خدمت درمانی است، تمام کسورات در بخش بیمه پایه و تکمیلی صورت می‌گیرد. این یک فعالیت بزرگ از سوی سازمان تأمین‌اجتماعی با همکاری دیگر سازمان بیمه‌گر در کشور محسوب می‌شود.
 در راستای هوشمندسازی لیست حق‌بیمه چه اقداماتی صورت گرفته است؟
در حال حاضر اقداماتی جدی از سوی سازمان تأمین‌اجتماعی برای مراحل هوشمندسازی لیست حق‌بیمه کارفرمایان در حال انجام است. طبق برنامه‌ریزی‌های صورت گرفته اکنون در 11 استان این برنامه اجرایی شده است. برنامه‌ریزی سازمان تأمین‌اجتماعی شامل اجرای این طرح در هفت استان دیگر تا پایان سال‌جاری می‌شود. با این حال امیدواریم در جریان هوشمندسازی لیست حق‌بیمه کارفرمایان، تا خردادماه سال آینده لیست بیمه یک میلیون و 400هزار کارگاه فعال تحت‌پوشش این نهاد بیمه‌ای هوشمند شود.
یکی دیگر از برنامه‌های سازمان تأمین‌اجتماعی در مسیر خدمات الکترونیک، مسئله هوشمندسازی ضریب پیمان به حساب می‌آید که این اقدام هم‌اکنون در دستور کار قرار گرفته و کارهای تحلیلی آن انجام شده است.
همچنین موضوع متمرکزسازی سیستم بیمه نیز یکی دیگر از برنامه‌های تأمین‌اجتماعی به‌شمار می‌رود که مراحل اجرایی آن در این سازمان آغاز شده است. امیدواریم ظرف 18ماه همه اقدامات برای برنامه‌ریزی آن انجام شود. در واقع اکنون سیستم بیمه به‌صورت غیرمتمرکز در حال اجراست. اگر بتوانیم متمرکزسازی را انجام دهیم اتفاق مناسبی رخ خواهد داد و تقریباً پس از آن مسیر هوشمندسازی با سرعت بیشتری طی خواهد شد. با اجرای این طرح از شعبه‌محوری، اتفاقات در شعب و تخلفات احتمالی جلوگیری خواهد شد.