سرطان ریــــه عامل اصلی مرگ سیگاریها
سرطان ریه شایعترین بیماری منجر به مرگومیر در مردان و زنان است. آمارها نشان میدهد که از هر پنج مرگ ناشی از سرطان، یک مورد مربوط به این بیماری است. طبق بررسیهای سازمان بهداشت جهانی این سرطان در جهان بهقدری شایع است که سالانه تعداد افرادی که بهواسطه آن جانشان را از دست میدهند، بیشتر از مجموع سرطانهای روده، سینه و کبد است. این در حالی است که شناسایی این سرطان قبل از عمل میتواند نحوه درمان را تغییر داده و از نمونهبرداریهای غیرضروری جلوگیری کند.
بیتا مهدوی روزنامه نگار
دکتر علیرضا موسوی، متخصص ریه به «آتیهنو» میگوید: «سرطان ریه یکی از بیماریهای حاد دستگاه تنفسی است که ریه را درگیر میکند و چون رشد سریعی دارد میتواند به بافتهای دیگر هم سرایت کند. سرطان ریه یکی از خطرناکترین سرطانهاست و معمولاً افرادی که سیگار میکشند، بیشتر در معرض این نوع سرطان قرار دارند. سرطان ریه یک بیماری چندعاملی است، اما در 90درصد موارد، علت ابتلا به این سرطان، سیگار است و سیگاریها برای پرهیز از ابتلا به این بیماری هیچ راهی غیر از ترک سیگار ندارند. بررسیها حاکی از این است که افراد سیگاری 30برابر بیشتر از غیرسیگاریها به سرطان ریه مبتلا میشوند. البته علت بروز سرطان ریه ممکن است چیزی به غیر از استعمال دخانیات هم باشد. عوامل ژنتیکی و سن (بالای40سال) هم در ابتلا به این بیماری دخیل هستند. بهطوری که در خانوادههایی که یک فرد مبتلا به سرطان ریه وجود دارد، احتمال ابتلای اعضای دیگر زیاد است. بخصوص اگر استعمال دخانیات در این خانواده رواج داشته باشد. معمولاً مدت طولانی در معرض دود سوخت چوب بودن، استعمال موادمخدر، آلودگی هوا و در معرض ماده شیمیایی آزبست (پنبه نسوز در پشم شیشه، سیمان و سقفهای سیمانی، لنت ترمز و لولههای انتقال آب و فاضلاب) هم عامل مهمی برای ابتلای افراد به سرطان ریه است.
علائم
او در مورد علائم این سرطان میافزاید: «هنگامي که تومور رشد ميکند، فشار روي اندامهاي مجاور ريه و خود بافت ريه يا فضاي جنب يا متاستاز (منتشر شدن) به عروق ريه، موجب بروز علائم ميشود. شايعترين علامت سرطان ريه، سرفه است. سرفه معمولاً اولین علامت سرطان ریه است. سرفهای که تا به حال وجود نداشته و بهبود هم پیدا نمیکند، بخصوص وقتی که با خون، کاهش وزن و کاهش اشتها و تب همراه شود. تنگی نفس، خسخس و درد سینه و گرفتگی صدا هم علامتهای مهمی هستند. اگر سرفه فردی که سیگار نمیکشد بیش از دو هفته طول بکشد، تغییر رنگ خلط سینه، مشاهده خون در خلط سینه، دورههای مکرر حالت ذاتالریه یا برونشیت، افزایش میزان خلط سینه، خسخس کردن سینه، خستگی مفرط، از دست دادن اشتها، سردرد، درد استخوان و درد مفاصل، شکستگیهای استخوان که مربوط به جراحتهای تصادفی نباشد، عدم تعادل در راه رفتن و یا از دست دادن حافظه بهصورت دورهای، ورم گردن یا صورت و از دست دادن وزن بدون دلیلی خاص از علائم ابتلا به این سرطان است.»
مصرف دخانیات
این متخصص ریه با بیان این مطلب که سیگار به عنوان عامل اکثر سرطانهای ریه هم در افراد سیگاری و هم در افرادی که در معرض دود سیگار قرار دارند، شناخته شده، میگوید: «با استنشاق دود سیگار مقدار قابلتوجهی ماده سرطانزا وارد ریهها میشود. این مواد با آسیب رساندن به سلولهای ریه باعث اختلال در سیستم تقسیم سلولی میشوند. در ابتدا بدن میتواند آسیب وارد شده را جبران کند، اما با گذشت زمان و مواجهه مکرر در نهایت ممکن است سرطان ایجاد شود. با هر بار قرار گرفتن در معرض دود مکرر سیگار، سلولهای طبیعی که ریهها را پوشاندهاند بهطور فزایندهای آسیب میبینند. با گذشت زمان، این آسیب باعث میشود تا سلولها غیرطبیعی عمل کنند و در نهایت احتمال ایجاد سرطان وجود دارد. البته منظور ما فقط سیگار نیست. هر ماده حاوی تنباکو مانند قلیان، پیپ و... اثری مانند سیگار روی فرد میگذارد. استعمال دخانیات خطر سرطان دهان، حنجره، گلو و دستگاه گوارش فوقانی را هم افزایش میدهد. بنابر بررسیهای انجام شده اگر فردی موفق شود سیگار را ترک کند، تقریباً 15سال طول میکشد تا به وضعیت طبیعی قبلیاش برگردد. ترک سیگار برای همه افراد، چه مبتلایان به سرطان ریه و چه کسانی که هیچ بیماریای ندارند، الزامی است. افراد سیگاری تا وقتی با مشکل جدی روبهرو نشوند، دست از سیگار کشیدن برنمیدارند. این افراد هم به خودشان آسیب میرسانند، هم به افرادی که کنارشان هستند. متأسفانه در سالهای اخیر مصرف قلیان نسبت به سیگار در بین مردم بخصوص خانمها شیوع بالایی یافته، زیرا فکر میکنند مصرف تنباکو به شکل قلیان نسبت به سیگار اثرات کمتری دارد. این در حالی است که باتوجه به نتایج تحقیقات ارتباط نزدیکی بین مصرف قلیان و سرطان ریه وجود دارد، بهطوری که ابتلا به سرطان ریه در اثر مصرف قلیان افزایش پیدا میکند.
تشخیص زودرس
او در پاسخ به این پرسش که شانس بهبود بیماران چقدر است میافزاید: «هر چه سرطان زودتر شناخته شود و در مراحل اولیه باشد، احتمال بقا و طول عمر بیماران بیشتر میشود، اما احتمال عود مجدد در مبتلایان به سرطان ریه زیاد است. وقتی توده سرطانی در ریه وجود دارد، باید دید آیا این توده محدود به ریه است یا به جاهای دیگر هم متاستاز داده است. اگر محدود به ریه باشد، با برداشتن توده و بافت اطراف آن میتوان بیماری را مهار کرد. در این مرحله درمان بسیار آسانتر خواهد بود. هرچه بیماری پیشرفتهتر باشد، شانس موفقیت در درمان هم کمتر خواهد شد.»
درمان
دکتر موسوی در مورد راههای تشخیص سرطان ریه میگوید: «یکی از مهمترین راههای تشخیص این سرطان عکسبرداری از قفسه سینه است که میتواند از طریق عکسبرداری با اشعه ایکس، امآرآی و سیتیاسکن ریه باشد. ممکن است برای تشخیص دقیقتر از سونوگرافی ریه هم استفاده شود که در این روش از امواج صوتی استفاده میشود. معمولاً برای نتیجه درستتر از آزمایش تنفس، خلط سینه و در نهایت نمونهبرداری از ریه هم استفاده میشود.»
او در مورد راههای درمان این سرطان یادآوری میکند: «معمولاً اگر ضایعه بدخیم محدود به ریه باشد، ممکن است با جراحی یک قطعه کوچک یا کامل از ریه برداشته شود. در صورتی که سرطان بدخیم باشد و باعث انسداد حنجره شود، باید با استفاده از لیزر راه هوایی را برای بیمار باز میکند. معمولاً شیمیدرمانی هم برای جلوگیری از عود بیماری و مواردی که سرطان به بدن سرایت کرده تجویز میشود. استفاده از داروهای شیمیایی میتواند باعث از بین رفتن سلولهای سرطانی شود. رادیوتراپی هم برای از بین بردن مستقیم بیماریهای بدخیم ریه استفاده میشود.»
علائم
او در مورد علائم این سرطان میافزاید: «هنگامي که تومور رشد ميکند، فشار روي اندامهاي مجاور ريه و خود بافت ريه يا فضاي جنب يا متاستاز (منتشر شدن) به عروق ريه، موجب بروز علائم ميشود. شايعترين علامت سرطان ريه، سرفه است. سرفه معمولاً اولین علامت سرطان ریه است. سرفهای که تا به حال وجود نداشته و بهبود هم پیدا نمیکند، بخصوص وقتی که با خون، کاهش وزن و کاهش اشتها و تب همراه شود. تنگی نفس، خسخس و درد سینه و گرفتگی صدا هم علامتهای مهمی هستند. اگر سرفه فردی که سیگار نمیکشد بیش از دو هفته طول بکشد، تغییر رنگ خلط سینه، مشاهده خون در خلط سینه، دورههای مکرر حالت ذاتالریه یا برونشیت، افزایش میزان خلط سینه، خسخس کردن سینه، خستگی مفرط، از دست دادن اشتها، سردرد، درد استخوان و درد مفاصل، شکستگیهای استخوان که مربوط به جراحتهای تصادفی نباشد، عدم تعادل در راه رفتن و یا از دست دادن حافظه بهصورت دورهای، ورم گردن یا صورت و از دست دادن وزن بدون دلیلی خاص از علائم ابتلا به این سرطان است.»
مصرف دخانیات
این متخصص ریه با بیان این مطلب که سیگار به عنوان عامل اکثر سرطانهای ریه هم در افراد سیگاری و هم در افرادی که در معرض دود سیگار قرار دارند، شناخته شده، میگوید: «با استنشاق دود سیگار مقدار قابلتوجهی ماده سرطانزا وارد ریهها میشود. این مواد با آسیب رساندن به سلولهای ریه باعث اختلال در سیستم تقسیم سلولی میشوند. در ابتدا بدن میتواند آسیب وارد شده را جبران کند، اما با گذشت زمان و مواجهه مکرر در نهایت ممکن است سرطان ایجاد شود. با هر بار قرار گرفتن در معرض دود مکرر سیگار، سلولهای طبیعی که ریهها را پوشاندهاند بهطور فزایندهای آسیب میبینند. با گذشت زمان، این آسیب باعث میشود تا سلولها غیرطبیعی عمل کنند و در نهایت احتمال ایجاد سرطان وجود دارد. البته منظور ما فقط سیگار نیست. هر ماده حاوی تنباکو مانند قلیان، پیپ و... اثری مانند سیگار روی فرد میگذارد. استعمال دخانیات خطر سرطان دهان، حنجره، گلو و دستگاه گوارش فوقانی را هم افزایش میدهد. بنابر بررسیهای انجام شده اگر فردی موفق شود سیگار را ترک کند، تقریباً 15سال طول میکشد تا به وضعیت طبیعی قبلیاش برگردد. ترک سیگار برای همه افراد، چه مبتلایان به سرطان ریه و چه کسانی که هیچ بیماریای ندارند، الزامی است. افراد سیگاری تا وقتی با مشکل جدی روبهرو نشوند، دست از سیگار کشیدن برنمیدارند. این افراد هم به خودشان آسیب میرسانند، هم به افرادی که کنارشان هستند. متأسفانه در سالهای اخیر مصرف قلیان نسبت به سیگار در بین مردم بخصوص خانمها شیوع بالایی یافته، زیرا فکر میکنند مصرف تنباکو به شکل قلیان نسبت به سیگار اثرات کمتری دارد. این در حالی است که باتوجه به نتایج تحقیقات ارتباط نزدیکی بین مصرف قلیان و سرطان ریه وجود دارد، بهطوری که ابتلا به سرطان ریه در اثر مصرف قلیان افزایش پیدا میکند.
تشخیص زودرس
او در پاسخ به این پرسش که شانس بهبود بیماران چقدر است میافزاید: «هر چه سرطان زودتر شناخته شود و در مراحل اولیه باشد، احتمال بقا و طول عمر بیماران بیشتر میشود، اما احتمال عود مجدد در مبتلایان به سرطان ریه زیاد است. وقتی توده سرطانی در ریه وجود دارد، باید دید آیا این توده محدود به ریه است یا به جاهای دیگر هم متاستاز داده است. اگر محدود به ریه باشد، با برداشتن توده و بافت اطراف آن میتوان بیماری را مهار کرد. در این مرحله درمان بسیار آسانتر خواهد بود. هرچه بیماری پیشرفتهتر باشد، شانس موفقیت در درمان هم کمتر خواهد شد.»
درمان
دکتر موسوی در مورد راههای تشخیص سرطان ریه میگوید: «یکی از مهمترین راههای تشخیص این سرطان عکسبرداری از قفسه سینه است که میتواند از طریق عکسبرداری با اشعه ایکس، امآرآی و سیتیاسکن ریه باشد. ممکن است برای تشخیص دقیقتر از سونوگرافی ریه هم استفاده شود که در این روش از امواج صوتی استفاده میشود. معمولاً برای نتیجه درستتر از آزمایش تنفس، خلط سینه و در نهایت نمونهبرداری از ریه هم استفاده میشود.»
او در مورد راههای درمان این سرطان یادآوری میکند: «معمولاً اگر ضایعه بدخیم محدود به ریه باشد، ممکن است با جراحی یک قطعه کوچک یا کامل از ریه برداشته شود. در صورتی که سرطان بدخیم باشد و باعث انسداد حنجره شود، باید با استفاده از لیزر راه هوایی را برای بیمار باز میکند. معمولاً شیمیدرمانی هم برای جلوگیری از عود بیماری و مواردی که سرطان به بدن سرایت کرده تجویز میشود. استفاده از داروهای شیمیایی میتواند باعث از بین رفتن سلولهای سرطانی شود. رادیوتراپی هم برای از بین بردن مستقیم بیماریهای بدخیم ریه استفاده میشود.»
ارسال دیدگاه
ضمیمه
تیتر خبرها
