طبق آخرین گزارش سازمان ملل متحد، به طور متوسط از هر 113 نفر یک نفر در جهان امروز پناهنده یا آواره است. به عبارت دیگر هر ساعت 1200 نفر آواره می‌شوند که متاسفانه بیش از 80 درصد آنان از کشورهای کم‌درآمد یا با درآمد متوسط هستند. در این میان به‌جرئت می‌توان عنوان کرد که جمهوری اسلامی ایران چهارمین کشور پناهنده‌خیز دنیا به شمار می‌آید و به دلیل اتخاذ سیاست‌های نوع‌دوستانه در حمایت از جمعیت میلیونی پناهندگان در ایران الگویی رفتاری و اجرایی برای سایر کشورهاست که این موضوع توسط نهادهای بین‌المللی نیز بیان شده است. در چارچوب همین سیاست‌های مبتنی بر برادری اسلامی و مدارای انسانی است که اکثر قریب به اتفاق پناهندگان نه در اردوگاه که در تعامل و در همسایگی جامعه ایرانی در مناطق شهری و روستایی ساکن هستند. دولت یازدهم نیز در چارچوب سیاست‌های کلی نظام در مواجهه نوع‌دوستانه با پناهندگان اقدامات و سیاست‌های متعددی را اجرا کرده است. پس از دستور تاریخی مقام معظم رهبری مبنی بر تحصیل همه کودکان افغانستانی، دولت تدبیر و امید در اردیبهشت 95 موانع فراروی تحصیل دانش‌آموزان اتباع خارجی را از میان برداشت و دسترسی تمام کودکان افغانستانی ساکن در ایران را به آموزش رسمی میسر ساخت تا عدد دانش‌آموزان پناهنده و مهاجر خارجی در مدارس دولتی ایران به بیش از 400 هزار نفر برسد. از سوی دیگر در چارچوب برنامه بیمه سلامت ایرانیان، تمام جمعیت پناهندگان ساکن در ایران امکان دسترسی به بیمه را پیدا کرده‌اند. همچنین با توجه به نقش مهم سازمان‌های غیردولتی ایران در ارائه خدمات آموزشی-درمانی به پناهندگان و توانمندسازی آنها، حمایت از این موسسات و تسهیل فعالیت‌های آنان به‌عنوان یک اولویت پیگیری شد. البته باور من این است که باید استراتژی‌ها و سیاست‌های آینده‌نگری در خصوص پناهندگان داشته باشیم، به‌ویژه تاکید دارم که حمایت اجتماعی از کودکان که آسیب‌پذیری بیشتری دارند باید هدفمندتر و گسترده‌تر ادامه یابد. در دنیایی که خشونت، جنگ و تنش در آن گسترش ‌یافته، برای مواجهه با بحران پناهندگی به همدلی، همبستگی و سیاست‌های کارآمد و همه‌جانبه نیاز داریم.

* این یادداشت 30 خرداد، به مناسبت روز جهانی پناهندگان در پایگاه اطلاع‌رسانی وزارت رفاه منتشر شده است