برای شروع گفتوگو، همانطور که میدانید مهمترین وظیفه سازمان تأمیناجتماعی مشارکت در تحقق امنیت اجتماعی است. ارزیابی شما از کارکردهای سازمان تأمیناجتماعی در استان قزوین چیست؟
بالغ بر 68 درصد از مردم استان قزوین با جمعیت بیش از 770 هزار نفر، تحت پوشش خدمات تأمیناجتماعی قرار دارند که این تعداد، شامل افراد بیمهشده و مستمریبگیر سازمان و افراد تحت تکفل آنها است. سازمان تأمیناجتماعی، بابت تعهدات بلندمدت و کوتاهمدت خود با اختصاص مبلغ قابل توجهی که در شش ماهه اول سال جاری بالغ بر 480 میلیارد تومان بوده و نسبت به مدت مشابه سال قبل 21 درصد افزایش داشته، مشغول خدماتدهی به این اقشار است اما بهرغم خدمات قابل تقدیر ارائه شده از سوی تأمیناجتماعی استان، گاه برخی افراد گلایههایی را درخصوص عملکرد واحدهای اجرایی این سازمان مطرح میکنند که بخش عمده این گلایهها مستقیماً به عملکرد سازمان تأمیناجتماعی بازنمیگردد و ناشی از برخی قوانین و مقررات است.
تنوع کمی و سطح کیفی خدمات بیمهای و درمانی سازمان تأمیناجتماعی در این استان را چگونه ارزیابی میکنید؟
در استان قزوین، کلیه خدمات تعیینشده در قانون تأمیناجتماعی (بازنشستگی، ازکارافتادگی، حوادث، فوت، بارداری، غرامت دستمزد ایام بیماری، خدمات درمانی، کمک هزینه ازدواج و ...) توسط شعب و مراکز درمانی تأمیناجتماعی به بیمهشدگان ارائه میشود و این خدمات به لحاظ سطح کیفی، قابل قبول و در سطح موارد تعیینشده در قوانین و مقررات است. اما طبیعتاً وابستگی کاملی بین توانمندی این سازمان برای ارائه خدمات کیفی و پرداخت بهموقع حق بیمه توسط کارفرمایان وجود دارد. یعنی پرداخت بهموقع حق بیمه و تحقق منابع سازمان تأمیناجتماعی میتواند توان این سازمان برای ارائه خدمات را افزایش دهد.
از جمله نقاط قوت تأمیناجتماعی استان قزوین، میتوان به تلاش مسئولان برای تعامل هرچه بیشتر با کارفرمایان درخصوص نحوه دریافت حق بیمه و اجرای قانون بخشودگی جرایم بیمهای اشاره کرد. در بخش درمان نیز، مدیریت درمان تأمیناجتماعی استان قزوین با توجه به امکانات و مراکزی که در اختیار دارد، خدمات قابل قبولی به بیمهشدگان تأمیناجتماعی و سایر مراجعان ارائه میدهد که رضایتمندی قابل قبول مراجعان، مؤید این نکته است.
در بخش بیمهای، عمدهترین مشکل تأمیناجتماعی استانرا میتوان کاهش شدید ضریب وابستگی، یعنی همان نسبت بیمهشدگان به مستمریبگیران دانست که در حال حاضر این رقم در استان قزوین 7/3 است؛ در حالی که متوسط کشوری ضریب پشتیبانی سازمان تأمیناجتماعی در حدود 6 است. به عبارت بهتر نسبت تعداد افراد شاغل به مستمریبگیر در این استان، بسیار پایینتر از متوسط کشوری است و این موضوع سبب شده تا تأمیناجتماعی در استان نسبت به متوسط کشوری با کسب درآمد پایینتر، هزینه بالاتری را پرداخت کند. البته این مشکل، تأثیر زیادی در رضایتمندی مراجعان و خدماتگیرندگان تأمیناجتماعی نداشته و سطح کیفی خدمات همچنان مطلوب است.
وضعیت رضایتمندی بیمهشدگان و بازنشستگان و نیز کارفرمایان استان از خدمات بیمهای و درمانی تأمیناجتماعی در استان قزوین را چگونه ارزیابی میکنید؟
یکی از مواردی که برای بازنشستگان و مستمریبگیران استان قزوین اهمیت زیادی دارد، پرداخت به موقع مستمری بازنشستگی است. پرداخت مستمری بازنشستگان و مستمریبگیران معمولاً در موعد مقرر از طرف تأمیناجتماعی انجام میشود و در خصوص به موقع بودن این پرداخت، افراد تحت پوشش رضایت کامل دارند. بهعلاوه ارائه خدمات الکترونیکی و غیرحضوری و برونسپاری برخی از وظایف نیز موجب سرعت بخشیدن به انجام امور و کاهش معطلی اربابرجوع در واحدهای اجرایی تأمیناجتماعی استان شده است. در مورد ارائه خدمات درمانی در بیمارستانها و مراکز متعلق به سازمان تأمیناجتماعی و سایر مراکز درمانی طرف قرارداد تأمیناجتماعی نیز رضایت مناسب وجود دارد. اما در برخی موارد به دلیل بهموقع ارائه نشدن لیست بیمهشدگان توسط کارفرمایان به شعب تأمیناجتماعی، ارائه خدمات به افراد تحت پوشش با مشکل مواجه میشود و این وضعیت، مشکلاتی برای بیمهشدگان ایجاد میکند. بهعلاوه با عنایت به اینکه برقراری مستمری بازنشستگی برای کارگرانی که مطابق مقررات، سنوات خدمتی آنها به پایان رسیده و بهطور مثال با توجه به مقررات میتوانند از قانون مشاغل سخت و زیانآور استفاده کنند، مستلزم پرداخت مبالغ تعیینشده در قانون توسط کارفرما به حساب تأمیناجتماعی است، در مواردی که کارفرما به این تکلیف قانونی خود عمل نمیکند مشکلات زیادی برای کارگران بهوجود میآید. از آنجا که سازمان تأمیناجتماعی سازمانی درآمد - هزینهای است، اگر بخواهد به تمام این مشکلات رسیدگی کند، با مسائل دیگری روبرو میشود که میتواند خدمترسانی به سایر بیمهشدگان و مستمریبگیران را به خطر اندازد.
همانگونه که شما نیز اشاره کردید سازمان تأمیناجتماعی برای انجام بهموقع و مطلوب وظایف خود نیازمند تجهیز منابع است، اما این تجهیز منابع به دلایلی از جمله بدهی معوقه نهاد دولت و برخی کارفرمایان با چالش روبهرو است. پیشنهاد شما برای خروج از این چالش چیست؟
رفع مشکلات واحدهای تولیدی، بهخصوص بهروز کردن فناوری آنها و تأمین سرمایه در گردش موجب افزایش تولید، فروش و درآمد آنها خواهد شد و در این صورت میتوانند نسبت به پرداخت بدهی خود به تأمیناجتماعی اقدام کنند که در این زمینه، پرداخت وام به واحدهای تولیدی در دستور کار دولت قرار دارد. درخصوص پرداخت بدهی نهاد دولت به سازمان تأمیناجتماعی نیز به این موضوع در برنامه ششم توسعه توجه شده و امید است با تحقق این موارد، وضعیت سازمان تأمیناجتماعی به لحاظ تجهیز منابع بهبود قابل توجهی پیدا کند.
سازمان تأمیناجتماعی از سه بخش غیرقابل انفکاک بیمهای، درمانی و سرمایهگذاری (برای مدیریت بهینه داراییهای بیمهشدگان) تشکیل شده است. ظرفیتهای سرمایهگذاری در استان شما برای حضور مؤثر بخش اقتصادی سازمان تأمیناجتماعی چگونه است؟
استان قزوین، یکی از مهمترین قطبهای صنعتی کشور به حساب میآید و در عین حال از حیث داشتن آثار تاریخی و نقاط دیدنی نیز جزو استانهای شاخص است. بنابراین سرمایهگذاری سازمان تأمیناجتماعی در بخش صنعت و گردشگری استان قزوین توجیه اقتصادی دارد. احداث بیمارستانهای جدید خصوصاً در شهرهای نزدیک به مراکز صنعتی استان هم میتواند در کاهش هزینههای سازمان در بخش درمان، نقش بسزایی داشته باشد. در این زمینه، احداث یک هتل 5 ستاره در شهر قزوین و نیز احداث بیمارستان 120 تختخوابی در شهر الوند به عنوان مصوبات سفر اخیر دکتر روحانی رئیسجمهور محترم به استان در دستور کار سازمان تأمیناجتماعی قرار گرفته است و امیدواریم بزودی به سرانجام برسد.
به عنوان یک مسئول استانی، نقش بیمههای اجتماعی در بهبود فضای کسبوکار و معیشت نیروهای مولد را چگونه ارزیابی میکنید؟
بیمههای اجتماعی با ایجاد رفاه نسبی برای خانوادهها و کمک به آنها در زمینه معاش و نیز تأمین خدمات درمان و ارائه سایر خدمات رفاهی و کاهش دغدغههای مردم برای ایام بازنشستگی، میتوانند موجبات نشاط روحی و روانی جامعه را فراهم و با کمک به پرورش افرادی امیدوار، شاداب و دارای انگیزه، نقش بسزایی در رشد و تعالی جامعه و نیز تحقق امنیت اجتماعی در جامعه داشته باشند. به علاوه نقش بیمه اجتماعی در حفظ فرصتهای شغلی موجود نیز حائز اهمیت است. به تعبیری میتوان گفت «تأمیناجتماعی» در مفهوم عام و کلان آن که بیمههای اجتماعی هم بخشی مهم از این نظام است، هم ابزار توسعه و هم هدف توسعه است. با توجه به مشکلات برخی از واحدهای تولیدی استان و کمبود نقدینگی آنها، سازمان تأمیناجتماعی میتواند با دریافت لیست و حق بیمه کارگران بهصورت توافقی و اقساطی، زمینه پایداری و ادامه فعالیت آنها را فراهم کند و مطالبات معوقه 400 میلیارد تومانی سازمان از کارفرمایان استان نیز مؤید همین مطلب است.
چالشهای عمده اقتصادی و اجتماعی استان شما کدامند؟ تأمیناجتماعی چگونه میتواند به حل این چالشها کمک کند؟
از مهمترین چالشهای استان میتوان به بیکاری، پایینبودن درآمدها، کمبود سرمایه در گردش در واحدهای تولیدی، تعطیلی یا نیمهفعال بودن برخی از واحدهای تولیدی، معضلات فرهنگی و اجتماعی نظیر طلاق، اعتیاد، سرقت و ... اشاره کرد که البته این مشکلات در طول زمان در جامعه رسوخ کرده و تأمیناجتماعی به سهم خود میتواند با حفظ و بقای فرصتهای شغلی، پرداخت مقرری به افراد بیکار و کمک به تأمین ضروریات زندگی افراد تحت پوشش، از معضلات مختلف بکاهد.
بیش از سه سال از آغاز دوره جدید مدیریتی در سازمان تأمیناجتماعی میگذرد. کارکرد سازمان تأمیناجتماعی در این دوره در استان چه تغییراتی کرده است؟
قطعاً کارکرد ادارهکل تأمیناجتماعی استان تابعی از کارکرد سازمان تأمیناجتماعی است. یکی از مهمترین شاخصههای این دوران در دولت محترم تدبیر و امید، ثبات مدیریت است. با توجه به اینکه قبل از روی کار آمدن این دولت، تغییرات مکرر در سطح مدیریت ارشد سازمان اتفاق میافتاد، برنامهریزی و عملیاتی کردن برنامهها بهصورت مناسبی انجام نمیشد که در حال حاضر این موضوع در کنار سایر عوامل از جمله اراده دولت محترم تدبیر و امید به رفع مشکلات اقشار مختلف جامعه بهخصوص کارگران عزیز و گرامی، موجب تقویت اعتماد عمومی به سازمان تأمیناجتماعی و افزایش کارایی و بهبود خدمترسانی آن شده است.