نقش بازاریان در پیروزی انقلاب اسلامی
به واسطه ارتباط سنتی و تاریخی که بازاریان با روحانیون داشتهاند، بازار تبدیل به نیروی اجتماعی تاثیرگذاری در جامعه شده بود که پشتوانه اقتصادی آنها پشتوانه حرکتهای انقلابی و نفوذ اجتماعی آنها در جامعه منجر به پیشبرد اهداف انقلاب اسلامی در جامعه شده بود. به طوری که فرد هالیدی، در کتاب دیکتاتوری و توسعه سرمایهداری در ایران، با اشاره به نقش طبقه بازاری در سالهای قبل از انقلاب بیان میکند: «پولی که بازاریان به روحانیون میدادند بیشتر از مالیاتی بود که به دولت میپرداختند.»
بازاریان مغازههای متعددی در شهر تهران داشتند که با توجه به واقع شدن آنها در فضایی محصور، بهراحتی میتوانستند با یکدیگر در ارتباط باشند و برنامههای خود را با هم هماهنگ کنند. جان استمپل، نویسنده کتاب «درون انقلاب ایران»، تاکید میکند در سال 1357 همچنان که بر تعداد تظاهرکنندگان افزوده میشد، بازاریان برای سازماندهی این تظاهرات از حداکثر توان خود بهره میگرفتند.
در سالهای منتهی به انقلاب اسلامی و در نبود رسانههای ارتباطی، که بتوانند بین مبارزان هماهنگی ایجاد کنند، تعطیلی بازار مهمترین خبری بود که بهسرعت در شهر میپیچید و از همه مردم دعوت میکرد همراه بازاریان در تظاهرات علیه رژیم شرکت کنند. از سوی دیگر بیشتر مناسبتهای مذهبی در بازار برگزار میشد و سخنرانان در این مراسمها به ایراد سخنرانی و تبیین اهداف انقلاب میپرداختند.
یکی دیگر از اقداماتی که بازاریان برای فشار به حکومت پهلوی انجام دادند تاسیس صندوقهای قرضالحسنه بود. این صندوقها به منظور حمایت از اقشار کمدرآمد و بازاریان ورشکسته ایجاد شده بود تا مانع وابستگی مردم به حکومت شوند. نخستین صندوق قرضالحسنه را در سال 1346 بازاریهای شناختهشده در مسجد «لرزاده» ایجاد کردند. نخستین کسانی که صندوقهای قرضالحسنه را راهاندازی کردند، اعضای گروه مذهبی-سیاسی «موتلفه اسلامی» بودند. در رأس شاخه مبارزان بازاری این جمعیت، افرادی همچون حبیبالله عسگر اولادی، علی میرمحمدصادقی و انصاریان قرار داشتند. لذا میتوان گفت بازار علاوه بر نقش اقتصادی که، با پرداخت وجوه به روحانیون و سایر کمکهای مالی به آنها، ایفا میکرد نقش سیاسی و اجتماعی مهمی در پیشبرد اهداف انقلاب داشت.
ارسال دیدگاه
تیتر خبرها




