یکی از شعارهای اصلی سازمان تامین‌اجتماعی در دو سال گذشته تقویت جایگاه شرکای اجتماعی در سیاست‌گذاری‌ها و برنامه‌ریزی‌های اقتصادی و اجتماعی این سازمان بوده و همواره تعامل با تشکل‌های کارفرمایی، کارگری و بازنشستگی بستری برای شکل‌گیری ارتباطات دوسویه عنوان شده که علاوه بر افزایش نوع و کیفیت خدمات این سازمان و بهره‌مندی بیشتر بیمه‌شدگان و مستمری‌بگیران از این خدمات، منافع و اولویت‌های گروه‌ها و تشکل‌های کارفرمایی، کارگری و بازنشستگی را به صورت بهتری تامین می‌کند. به این معنا که با تقویت ارتباطات دوسویه و برقراری پیوندی عمیق و ساختاری میان این ارکان، علاوه بر استمرار حیات این سازمان و بهبود شاخص‌های رفاه اجتماعی بیمه‌شدگان، رشد و توسعه اقتصادی کشور هم شتاب بیشتری خواهد گرفت. در این میان کارفرمایان که در کنار کارگران منبع اصلی تامین‌کننده درآمدهای سازمان تامین‌اجتماعی هستند، نقشی محوری‌تر در این چرخه ارتباطی دارند. به همین بهانه، در همایشی که با حضور مدیران کل سازمان تامین‌اجتماعی، نمایندگان تشکل‌های کارفرمایی، روسای شعب تامین‌اجتماعی در هتل ورزش برگزار شد، اداره کل غرب تهران بزرگ از کارفرمایان نمونه حوزه فعالیت این اداره کل تجلیل به عمل آورد. گزارش آتیه‌نو را از این نشست می‌خوانید.

 

 ارتباط منسجم سازمان با بنگاه‌های اقتصادی

دبیرکل کنفدراسیون صنعت ایران در صحبت‌های خود در این همایش جایگاه بنگاه‌های اقتصادی در اداره امور کشور و ارتباط سازمان تامین‌اجتماعی با این بنگاه‌ها را مطلوب ارزیابی کرد. دکتر داریوش مهاجر با بیان اینکه ارتباط سازمان تامین‌اجتماعی به‌عنوان بزرگ‌ترین سازمان بیمه‌گر اجتماعی ایران با بنگاه‌های اقتصادی، ارگانیک و شناخته‌شده است، اظهار داشت: «درگذشته به دلایلی شکاف نسبتا عمیقی میان گروه‌های مزد و حقوق‌بگیر، کارفرمایان و سازمان تامین‌اجتماعی شکل گرفت که خوشبختانه با روی کار آمدن دولت تدبیر و امید و مدیریت جدید در سازمان تامین‌اجتماعی، با پیش‌بینی تمهیداتی، اقداماتی در جهت حل این‌گونه مسائل و مشکلات صورت گرفت. همین عامل موجب شکل‌گیری ارتباطی منطقی و رضایت‌بخش میان این سازمان و بنگاه‌های اقتصادی شده است.» وی نقش تامین‌اجتماعی در رشد و توسعه اقتصادی را واقعیت تاثیرگذاری دانست که تاثیر زیادی بر شاخص‌های رفاه کشور دارد. دبیرکل کنفدراسیون صنعت ایران اضافه کرد: «اگر نیروی کار دغدغه‌ای از بابت تامین معیشت خود و خانواده‌اش نداشته و ازخدمات مناسبی برخوردار باشد و نگران آینده هم نباشد، به طور طبیعی در محیط کار بهره‌وری بالاتری خواهد داشت و چنین عاملی باعث خواهد شد که رشد صنعتی و متعاقب آن رشد و توسعه اقتصادی شکل بگیرد.» وی یادآور شد: «درگذشته به دلیل پیش‌زمینه‌های شکل‌گرفته، نوع نگاه میان سازمان تامین‌اجتماعی و نیروی کار و کارفرما غیربرابر بود که خوشبختانه در دوره جدید بسیار دگرگون شده است.» وی تصریح کرد: «درگذشته بیشترین آرای صادره از سوی دیوان عدالت اداری علیه سازمان تامین‌اجتماعی بود. از سویی هم موارد بسیار زیادی از بی‌توجهی به احکام قانونی در سیاست‌ها قابل‌مشاهده بود که نه‌تنها منافع عمومی کارگران را به خطر می‌انداخت بلکه با ملاحظات اقتصادی کارفرمایان هم تناسبی نداشت و از این رو بازگشت به مسیر اصلی برای مدیریت جدید سازمان تامین‌اجتماعی زمان‌بر خواهد بود.» 

مهاجر شرایط کنونی کشور را حساس توصیف کرد و با اشاره به تشدید تحریم‌های اقتصادی و منفی شدن رشد اقتصادی به‌خصوص رشد صنعتی کشور گفت: «در حال حاضر بنگاه‌های اقتصادی دچار مشکلات عظیمی هستند که دامنگیر سازمان تامین‌اجتماعی هم شده و مشکلاتی را برای این سازمان به وجود آورده است.» به اعتقاد مهاجر، باید تاثیر سیاست‌های اصلاحی را در بلندمدت سنجید و در نظر داشت که سازمان تامین‌اجتماعی در این شرایط دشوار در حال حرکت به سمت کارکردهای اصلی خود است. دبیر کل کنفدراسیون صنعت با بیان اینکه پرداخت بدهی‌های یکصد هزار میلیارد تومانی دولت به سازمان تامین‌اجتماعی بسیاری از مشکلات این سازمان را مرتفع خواهد کرد، اظهار داشت: «جامعه کارفرمایی کشور به‌دفعات از دولت درخواست داشته تمهیدات لازم برای بازپرداخت بدهی‌ها به این سازمان صورت بگیرد تا این نهاد عمومی غیردولتی بتواند با کیفیت بالاتری به تعهدات قانونی‌اش در قبال بیمه‌شدگان و شرکای اجتماعی خود عمل کند.» مهاجر در ادامه به مسئله تجمیع بیمه‌ها و جدایی بخش درمان سازمان تامین‌اجتماعی پرداخت و خاطرنشان کرد: «مجموعه تشکل‌های کارفرمایی و کارگری از جمله کانون عالی کارفرمایان، کنفدراسیون صنعت ایران، شورای عالی اصناف، اتاق بازرگانی و... نامه‌هایی را به ریاست جمهوری و معاون اول وی و سایر مراجع ارسال کرده‌اند و نسبت به تبعات احتمالی چنین تصمیماتی هشدار داده‌اند. این اقدام نیازمند بررسی بیشتر است و ماهیت آن به گونه‌ای نیست که بتوان با تصمیم‌های آنی و بدون مطالعه، سرنوشت بیش از 40 میلیون بیمه‌شده و مستمری‌بگیر را تعیین کرد.» دبیرکل کنفدراسیون صنعت ایران با تاکید بر اینکه هرگونه اقدام اصولی نیازمند مطالعه و بررسی علمی است، افزود: «سازمان تامین‌اجتماعی، سازمانی مردم‌نهاد و عمومی است که بخشی عمده درآمد آن را نیروهای کار و کارفرمایان تامین می‌کنند و بنابراین دولت نباید به صورت یک‌جانبه و بدون استفاده از نظرات این سازمان و شرکای اجتماعی‌اش، برای این سازمان تصمیم بگیرد.»

 

 اصناف و بنگاه‌های کوچک، موتور محرکه اقتصاد

در ادامه این همایش، مدیر اجرایی هماهنگی اتحادیه‌های صنفی اتاق اصناف تهران در خصوص ظرفیت‌های بالقوه و بالفعل اصناف در اقتصاد کشور و ارتباط آن با سازمان تامین‌اجتماعی صحبت کرد. سید عباس احمدی با اشاره به اینکه 3 میلیون بنگاه اقتصادی کوچک در کشور وجود دارد اظهار داشت: «این تعداد در استان تهران به 400 هزار واحد صنفی می‌رسد که فعال و دارای پروانه شناسایی‌شده هستند. علاوه بر این، حدود 200 هزار واحد صنفی نیز وجود دارد که  شناسایی ‌نشده‌اند و شایسته است سازمان تامین‌اجتماعی به این واحدهای صنفی توجه بیشتری نشان دهد. زیرا این بنگاه‌ها در شرایط فعلی موتور محرکه اقتصاد شناخته می‌شوند.» احمدی با اشاره به بازدهی مطلوب بنگاه‌های کوچک اقتصادی اضافه کرد: «حجم نقدینگی بنگاه‌های کوچک اقتصادی در کشور ما به حدود 600 هزار میلیارد تومان می‌رسد و 5/17 درصد تولید ناخالص ملی و 66 درصد اشتغال کشور برعهده این بنگاه‌هاست.» وی با اشاره به سخنان وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی، که گفته بود در کشور 2 میلیون و 600 هزار تحصیل‌کرده جویای کار وجود دارد و چشم امید وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی به بنگاه‌های اقتصادی کوچک در زمینه اشتغال دوخته شده، تصریح کرد: «یکی از اقدامات مهم سازمان تامین اجتماعی جمع کردن تشکل‌های همسو و افزایش تعامل این سازمان با شرکای اجتماعی است که به بهترین نحو ممکن انجام می‌گیرد. اتاق اصناف تهران نشست‌های بسیار خوبی با مدیران و معاونان سازمان تامین‌اجتماعی برگزار کرده که خروجی آن ارائه راهکارهایی کارشناسی‌شده برای تقویت سه‌جانبه‌گرایی میان شرکای اجتماعی و اقتصادی سازمان بوده است.» مدیر اجرایی هماهنگی اتحادیه‌های صنفی اتاق اصناف تهران با بیان اینکه جامعه کارفرمایی و کارگری کشور به‌عنوان یکی از اضلاع مثلث تامین‌اجتماعی، خواهان احیای مجدد شورای عالی تامین‌اجتماعی است، گفت: «از ریاست محترم جمهوری، دولت و مجلس خواهشمندیم زمینه‌های احیای مجدد این شورا را فراهم سازند. در صورت احیای این شورا، نمایندگان واقعی اصناف و کارگران حضور موثرتری خواهند داشت.» وی در ادامه صحبت‌های خود عنوان داشت: «با توجه به وضعیت منابع و مصارف سازمان تامین‌اجتماعی که به نقطه سربه‌سری رسیده است، از دولت و مجلس انتظار می‌رود که تعهدات اضافی برای این سازمان به وجود نیاورند. واقعیت این است که این سازمان براساس اصل 29 قانون اساسی جمعیت 40 میلیونی را تحت پوشش دارد و باید اجازه دهیم کار اصلی خود را انجام دهد و از طرفی هم تمهیداتی اندیشیده شود تا دولت بدهی 100 هزار میلیارد تومانی خود را به سازمان پرداخت کند.» احمدی با برشمردن برخی مصوبات و قوانین که منجر به افزایش هزینه‌های تعهدی سازمان تامین‌اجتماعی شده، خواستار بازنگری در قانون کار شد و اظهار داشت: «گسترش فعالیت کارگاه‌های کوچک اقتصادی باید با جدیت بیشتری دنبال شود و معافیت‌های بیمه‌ای شامل حال صنوف بیشتری شود.» وی با بیان اینکه مذاکرات و جلسات کارشناسی با مدیران سازمان تامین‌اجتماعی در خصوص حق‌بیمه حرف و مشاغل آزاد در حال انجام است، افزود: «ما خواهان بازنگری دستمزدهایی هستیم که 17 سال پیش تصویب شده‌اند تا کارفرمایانی که مایل به استفاده از بیمه حرف و مشاغل آزاد هستند، بتوانند با دستمزدهای منطقی از این نوع بیمه استفاده کنند و از تسهیلات آن برخوردار شوند.»

 

 رشد و توسعه تامین اجتماعی با سه‌جانبه‌گرایی محقق می‌شود

مدیرکل تامین اجتماعی غرب تهران بزرگ هم در این همایش اظهار داشت: «منابع اصلی درآمدی سازمان تامین اجتماعی از سوی کارفرمایان  و کارگران تامین می‌شود و رشد و توسعه تامین اجتماعی در کشور حاصل مشارکت شرکای اجتماعی به ویژه مشارکت و همراهی کارفرمایان است.» ناهید حیدری نگاه سه‌جانبه‌‌گرایی را عاملی اساسی در رشد و توسعه‌یافتگی نظام تامین اجتماعی عنوان و اضافه کرد: «با گسترش سه جانبه‌گرایی در سازمان تامین اجتماعی، بسیاری از معضلات جامعه بزرگ کارفرمایی و کارگری کاهش می‌یابد.» وی افزود: «سازمان تامین اجتماعی به عنوان بزرگترین نهاد بیمه‌گر اجتماعی کشور ضمن عهده‌دار بودن وظیفه اجرا، تعمیم و گسترش انواع بیمه‌های اجتماعی، نقشی اساسی در پشتیبانی و صیانت از عوامل تولید و بهبود مناسبات اقتصادی- اجتماعی ایفا می‌کند.» مدیر کل تامین اجتماعی غرب تهران بزرگ، مهمترین شاخص‌های تعیین کارفرمای نمونه را حفظ حقوق بیمه‌شدگان با ارائه لیست حق بیمه بر مبنای تعداد نفرات بیمه‌شده و دستمزد واقعی، پرداخت به موقع و کامل حق بیمه‌ نیروی کار در مهلت مقرر وضع‌شده در قانون تامین اجتماعی، عدم وجود مطالبات قطعی، رعایت مفاد ماده 90 قانون تامین اجتماعی مبنی بر انجام معاینات اولیه پیش از شروع اشتغال به کار، رشد در جذب نیروی کار طی یک سال اخیر، استفاده کارفرما از سیستم مکانیزه و ارسال پرداخت حق بیمه، دریافت ابلاغ الکترونیک و برقراری و رعایت استانداردهای ایمنی و بهداشت در محیط کار برشمرد.

 

 سازمان تامین‌اجتماعی، ساختی اجتماعی و اقتصادی است

مدیرکل دفتر کارفرمایان و سازمان‌های معاونت فرهنگی و اجتماعی سازمان تامین‌اجتماعی هم این سازمان را یکی از ساخت‌های مهم اجتماعی در کشور دانست و اظهار داشت: «پوشش و همکاری گسترده با بخش‌های جمعیتی و تولیدی کشور نشان‌دهنده این است که سازمان تامین‌اجتماعی به‌عنوان ساخت و نهادی اجتماعی و اقتصادی به‌شدت بر فراینده‌های جامعه تاثیرگذار است و از طرفی هم از مناسبات و ارتباطات اجتماعی و اقتصادی تاثیرپذیر است.» حمیدرضا اشراقی با بیان اینکه هم‌اینک بیش از 40 میلیون نفر از جمعیت کشور تحت پوشش بیمه‌ای سازمان تامین‌اجتماعی قرار دارند، گفت: «علاوه بر این، سازمان تامین‌اجتماعی با بیش از یک میلیون و 300 هزار کارگاه تولیدی ارتباط و همکاری دارد.»