بهمن برزگر از کارشناسان حوزه رفاه اجتماعی و معاون مطالعات و توسعه خدمات بیمه‌ای سازمان بیمه سلامت است. سازمان بیمه‌گر تحت نظارت وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی در اجرای طرح تحول نظام سلامت همکاری و مساعدت زیادی به خرج داده است. با برزگر درخصوص بحث‌های اخیر میان وزارت بهداشت و وزارت رفاه برای حل مشکلات موجود در حوزه تامین منابع مورد نیاز درمان مردم و راه‌های تازه‌ای که برای کمک به طرح تحول نظام سلامت گشوده شده گفت‌وگو کردیم.

 

 بیمه سلامت نیز مانند دیگر سازمان‌های بیمه‌ای کشور چشم‌انتظار راه‌حل‌هایی برای برون‌رفت از چالش‌های اجرای طرح تحول نظام سلامت است. با توجه به نشستی که بین مسئولان ارشد دو وزارتخانه رفاه و بهداشت صورت گرفته، به نظر می‌رسد نحوه اجرای طرح تحول نیازمند بازنگری است. لزوم این بازنگری در چیست؟

بایستی در اجرای طرح تحول نظام سلامت طوری بازنگری شود که بیمه‌ها نقش حرفه‌ای خود را بازی کنند. عمده نقشی که بیمه‌ها می‌توانند ایفا کنند پرداخت هزینه‌های طرح تحول سلامت در قالب سازوکارهای بیمه‌ای است. یعنی به جای اینکه پول را مستقیم به ارائه‌دهنده خدمت بدهیم، پول را از مجرای بیمه‌ای در این طرح هزینه کنیم. با این کار منابع کنترل می‌شود و از طرفی باعث قوام نهاد بیمه‌ای می‌شویم.

 

 از نظر شما چه نقشی می‌توان برای نهادهای بیمه‌ای در اجرای طرح تحول نظام سلامت تعریف کرد؟

نهاد بیمه، مستقل از اینکه کجا واقع شود، اگر کارکرد خوبی داشته باشد درنهایت به نفع مردم و کاهش هزینه‌ها خواهد بود. به نظر من اگر بر این نقش تاکید نشود اتفاق خاصی نخواهد افتاد. بیمه نقش مدافع بیمه‌شده‌ها را باید بر عهده بگیرد، برای تایید خدمات مناسب با قیمت مناسب. امیدوارم که سه کارگروه موردنظر در تفاهم‌های اخیر مدیران عالی دو وزارتخانه بتوانند در کنترل هزینه‌ها و ایجاد ارتباط بین نهادهای بیمه‌گر و ارائه‌دهندگان خدمت موثر واقع شوند، اگرچه نیازمند برنامه‌ریزی طولانی‌مدت‌تری هستیم. بایستی قبل از هرچیز الگوی نظام رفاه اجتماعی را ترسیم کنیم، سپس با این رویکرد با نظام سلامت وارد مراوده شویم. به نظر این جایی است که باید بیشتر در مورد آن تاکید و دقت شود.

 

 نشستی که از آن صحبت می‌شود به دنبال برقراری تعامل کارشناسی بیشتر بین نهادهای بیمه‌ای و نظام سلامت است. نتایج این نشست را در راستای گسترش اهداف نظام سلامت تا چه حد تاثیرگذار می‌بینید؟

اگر بخواهم به این سوال یک جواب کلی بدهم، باید بگویم که در فضای تعامل و گفت‌وگو همیشه خیروبرکت نهفته است. نفس این مسئله که طرفین به جای گفت‌وگوی با هم از طریق رسانه، پشت یک میز بنشینند و درباره موارد مورد اختلاف بحث همدلانه کنند مبارک است. جامعه و مردم خروجی کار ما را می‌خواهند، یعنی ارائه خدمت خوب با قیمت مناسب، و به دعواها کاری ندارند. ارائه خدمت خوب با قیمت مناسب هم فقط در سایه تعامل حرفه‌ای و مذاکرات کارشناسی محقق می‌شود. در این مورد فکر می‌کنم وزارت رفاه همیشه پیش‌قدم بوده است و فراتر از ظرفیت‌های معمول یک وزارتخانه با طرح تحول نظام سلامت همکاری کرده است، که البته متاسفانه ابعاد این همکاری خوب دیده نشده است. نقش وزارت رفاه در کاهش هزینه‌های مردم مربوط به اجرای طرح تحول سلامت خیلی فراتر از نقش وزارت بهداشت بوده است. به طوری که عمده کار کاهش هزینه مردم را وزارت رفاه برعهده گرفته است. بنابراین وزارت رفاه و شخص وزیر همراهی خوبی کرده‌اند و همچنان هم بر این منوال حرکت می‌کنند. به نظر می‌رسد نظام سلامت می‌تواند این بار خودش را با چارچوب‌های نظام رفاه هماهنگ کند. به جای اینکه همواره انتظار داشته باشند بیمه‌ها در خدمت نظام سلامت باشند- که البته حرف نادرستی نیست- این بار بهتر است نظام سلامت خود را همسو با کلیت نظام رفاه اجتماعی و هدف کلان کاهش فقر و درک بیشتر شرایط و سازوکار بیمه‌ها ببیند. من معتقدم که بخش سلامت باید بخشی از نظام رفاه تعریف شود نه برعکس. اگر این رویکرد در کارگروه‌ها تعریف شود و مدیریت هزینه‌های سلامت جا بیفتد، حتما اتفاقات خوبی خواهد افتاد. امیدوارم که این نشست فتح بابی برای حل مشکلات این حوزه باشد.

 

 یکی از مهم‌ترین نکاتی که قرار است در کارگروه‌ها به آن پرداخته شود نظارت بر چگونگی هزینه‌های درمانی و دارویی است. به نظر شما این تدبیر تا چه اندازه موثر واقع می‌شود؟

هزینه دارو در سبد سلامت کشور ما نسبت به متوسط جهانی بسیار بالاست. با توجه به چینش کارشناسانی که قرار است این کارگروه‌ها را مدیریت کنند، گویا قرار است در زمینه کاهش هزینه‌های دارو و درمان شاهد اقدامات مناسبی باشیم. متصدیان باید به این نکته توجه کنند که با کمبود منابع مواجه هستیم و باید هزینه‌های دارویی و درمانی به حد معقول برسد. اکنون شمول پوشش هزینه‌های دارویی توسط بیمه‌ها بسیار بالاست، ولی با تصمیم‌گیری‌های درست خیلی راحت می‌شود این آمار را از طریق راهنماهای بالینی بهینه کرد، که نیازمند عزمی ملی است. بنابراین اگر خروجی این نشست‌ها بتواند این هزینه‌ها را کنترل کند گام بزرگی در راستای بهبود کیفیت نظام سلامت برداشته شده است. از طرف دیگر چارچوب اصلاح نظام سلامت باید در قالب اجرای وسیع طرح پزشک خانواده و نظام ارجاع بیماران دیده شود که به‌عنوان یک راهبرد برای کنترل هزینه‌ها می‌تواند در دستور کار کارگروه‌ها قرار بگیرد.