چندی پیش مهم‌ترین جایزه کتاب در کشورمان، یعنی جایزه کتاب سال جمهوری اسلامی ایران، با برگزاری مراسم تجلیل از برگزیدگان به کار خود پایان داد. در کتابگردی این هفته قصد داریم برخی از آثار برگزیده این جایزه را معرفی کنیم که برای مخاطبان نشریه آتیه‌نو هم می‌تواند جذاب باشد.

 

 اصغر فرهادی نیامد

یکی از حاشیه‌های مراسم سی و سومین دوره جایزه کتاب سال جمهوری اسلامی ایران و بیست‌وسومین دوره جایزه جهانی کتاب سال که با حضور دکتر حسن روحانی رئیس‌جمهور کشورمان برگزار شد، قرائت‌نشدن نام اصغر فرهادی به عنوان یکی از برگزیدگان بود. فرهادی فیلمساز با کتاب «هفت فیلم‌نامه از اصغر فرهادی» که سال گذشته توسط نشر چشمه منتشرشده در گروه نمایش‌نامه سی و سومین دوره جایزه کتاب سال، حائز رتبه برگزیده شده بود. به گفته مسئولان برگزاری این مراسم، نام کسانی در برنامه جایزه کتاب سال با حضور رییس‌جمهوری خوانده شد که در جلسه حاضر بودند و باید برای دریافت لوح روی سِن می‌رفتند. ظاهرا فرهادی به دلیل حضور در سر صحنه فیلمبرداری نتوانسته در این مراسم حاضر شود و بر اساس پروتکل تشریفات نهاد ریاست جمهوری، چنانچه برگزیده یک جایزه از جمله جایزه کتاب سال در برنامه‌ای غایب باشد که رئیس جمهور در آن حضور دارد، نامش اعلام نمی‌شود.

 

 نامه‌های پر تب و تاب بورخس 

اگر از خیر کتاب‌های مرجع و تخصصی بگذریم که اغلب برگزیدگان کتاب سال در زمره آن هستند، تنها چهار پنج کتاب باقی می‌ماند که شاید خواندنش برای مخاطبان عام جذاب باشد. یکی از این آثار که برگزیده گروه «ادبیات و زبان های دیگر» است کتاب «نامه‌های پرتب و تاب» از خورخه لوئیس بورخس نویسنده فقید آرژانتینی است که توسط نجمه شبیری به فارسی برگردانده شده و نشر مشکی سال گذشته آن را روانه بازار کرد. «نامه‌های پرتب و تاب» همان‌طور که از نامش پیداست در واقع مجموعه‌ای از نامه‌های بورخس را تشکیل می‌دهد که آن‌ها را در اوایل دوره جوانی خود یعنی بین بیست تا بیست‌وسه سالگی نوشته است. این نامه‌ها که از سوی بورخس به دو نفر با نام های سودا و آبراموویچ نوشته شده از سوی همسر بورخس پیدا و توسط ناشری سوئیسی منتشر شده است.

 

 سه‌کتاب خواندنی 

در گروه تاریخ سه کتاب «نامه سرگشاده به اسکندر کبیر»، «استالین» و «تاریخ جامع ایران» به عنوان آثار برگزیده معرفی شدند.  «نامه سرگشاده به اسکندر کبیر» نوشته پی‌یر بریان و ترجمه مهشید نونهالی توسط بنگاه ترجمه و نشر کتاب پارسه در قالب مجموعه «هزاره‌های دنیای باستان» منتشر شده است. این کتاب نه تاریخ است و نه وقایع‌نگاری؛ روایتی است در قالب پرسش‌هایی تامل‌برانگیز در آن روزگاری که تاریخ هخامنشیان زیر سُم ستوران مقدونیان آرام‌آرام محو و نابود می‌شد؛ پرسش‌هایی از آغاز ظهور تا فرجام اسکندر. «استالین» اثر ادوارد رادزینسکی و ترجمه آبتین گلکار که سال گذشته توسط نشر ماهی راهی بازار نشر شد، در دهه ۹۰ میلادی منتشرشده و یکی از جامع‌ترین زندگینامه‌های استالین است. این کتاب از آن‌جا که بعد از فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی نوشته شده، به اسناد زیادی دسترسی داشته که محققان پیش از آن دسترسی نداشته‌اند. این کتاب را آبتین گلکار مستقیما از زبان روسی ترجمه کرده است و شامل ۴۵ صفحه عکس‌های بعضا دیده نشده از استالین و اطرافیان اوست. کتاب 20 جلدی «تاریخ جامع ایران» نیز حاصل تلاش جمعی از نویسندگان و محققان ایرانی است زیر نظر محمد کاظم موسوی بجنوردی که توسط مرکز دائره‌المعارف بزرگ اسلامی منتشر شده و وجوه مختلف تاریخ سیاسی و اجتماعی و فرهنگی ایران از دوران پیش از اسلام تا انقراض قاجار را شامل می‌شود.