نوروز رسید و تعطیلات آن هم سپری شد؛ توپ تحویل سال که صدا کرد و وارد سال جدید شدیم، می‌توانستیم به خودمان نوید دهیم که هرچه کژی و ناروایی در سال 94 بوده را به کناری نهاده و سال نو را با نگاهی نو و اندیشه‌ای نوتر شروع می‌کنیم. و بدون شک تعداد زیادی از میلیون‌ها نفری که در ساعات نخستین صبح روز شنبه اول فروردین پای سفره‌های هفت‌سین نشسته بودند، چنین چیزی را در ذهن مرور می‌کردند. دعای تحویل سال در آن لحظات ویژه آغاز سال نو هم ما را به همین فرامی‌خواند. اما به‌راستی سیاهه مواردی که امیدواریم در سال 95 بیشتر از سال 94 به آن‌ها بپردازیم چگونه شکل گرفته و در روزها و ماه‌های آینده چطور دنبال خواهد شد؟

چه آن‌هایی که از کودکی گرفتار وحشت دیدن کارنامه بوده‌اند، و چه آن‌هایی که همواره کارنامه‌شان را دوست داشته و از رسیدن آن خوشحال می‌شده‌اند، امروز بدون واهمه نیازمند نگاه به کارنامه خود در سال 94 هستند. لازم است بدانیم نگاهی مختصر به رخدادها و وقایع سال 94 و مقایسه آن‌ها با آنچه می‌خواستیم و شد یا نشد، ما را در کجای نمودار پیشرفت زندگی فردی و اجتماعی‌مان قرار می‌دهد؟ این پرسشی است که باید بدون تعارف از خودمان بپرسیم و یقین داشته باشیم که نخستین قربانی بی‌توجهی به آن خودمان خواهیم بود. دست‌کم یک‌بار در سال و در این روزهای فارغ از سرگرمی‌های تعطیلات و دیدوبازدید باید به این پرسش پاسخ دهیم که کارنامه ما در سال 94 چگونه بوده و برای سال 95 چه تمهیداتی در سر داریم؟

اجازه دهید سیاهه باید و نبایدهای 94 را با آنچه کمتر شخصی است دنبال کنیم. اما می‌توانیم در هر موردی به نقش و وظیفه خودمان در پیشبرد امور اجتماعی هم بپردازیم. برای نمونه، آیا در سال 94 برای کمک به بهبود اقتصاد کشور برنامه‌ای داشته‌ایم؟ این برنامه می‌توانسته شامل خرید اجناس داخلی، توصیه آن‌ها به سایر هم‌وطنان، بررسی نقایص آن‌ها و انتقال این موارد به تولیدکننده باشد. یا اینکه در سال 94 چند مرتبه سفر به مقاصد داخلی را به سفر تفریحی خارجی ترجیح دادیم؟ آیا اگر سفر خارجی داشتیم، با جیب پرپول رفته و با چند چمدان مصنوعات فرنگی برگشته‌ایم؟ در سال 94 چقدر به فکر محیط‌زیست خودمان بودیم؟ چقدر برای حفظ آب‌وخاک و هوای محیط پیرامون خودمان فکر و مطالعه کردیم؟ چقدر خوانده‌ها و شنیده‌ها در این زمینه را به عمل نزدیک کردیم؟ آیا هرروز فقط سرمان را از پنجره بیرون کرده و با دیدن هوای آلوده به زمین و زمان بد گفته‌ایم و بعد برای خریدی جزئی در محله خودمان سوار خودرو شده و بر آلودگی افزوده‌ایم؟ آیا به سهم خود در تولید و تکثیر زباله و آلودگی منابع آبی و خاک هم توجه کرده‌ایم؟ اگر مدیر و تصمیم‌ساز در عرصه‌های اجرایی هستیم در مقابل خرید محصولات خارجی مقاومت کرده‌ایم؟ آیا برای رونق کسب‌وکار فرزندان کشور اقدامی انجام داده‌ایم؟ آیا ساخته‌های شرکت‌ها و کارخانجات و کارگاه‌های تولیدی و خدماتی کشور خودمان را که سال‌ها زیر فشارهای مختلف بوده‌اند در کنار موارد مشابه خارجی که در بهترین شرایط عرضه شده‌اند قرار داده و به‌راحتی بر روی آن‌ها خط بطلان کشیده‌ایم، یا اینکه فروشنده و عرضه‌کننده تولیدات داخلی را با خرید و همراهی تشویق کرده‌ایم؟

شاید از سر شوخ‌طبعی بتوان خاتمه سال را همانند روز حساب دانست. اگر چنین باشد، آیا در این محکمه پیروز و سربلند خواهیم بود؟ برای این پیروزی تا چه اندازه به اعمال فردی و تا چه اندازه به عملکردمان در ارتباط با جامعه تکیه می‌کنیم؟ کمتر کسی است که نداند با بزرگ شدن جوامع و گسترش نظام‌های اجتماعی، ارزش‌گذاری عملکرد هرکدام از ما در ارتباط با جامعه نیز به شکل معناداری رو به افزایش است؛ و برخلاف جوامع بسته و محدود پیشین، امروز تک‌تک افراد نقش و کارکردهای گسترده و بزرگ اجتماعی دارند. حتی رفتارهای به‌ظاهر فردی نیز براساس تاثیرات اجتماعی‌شان سنجیده می‌شوند. در جوامعی چنین به هم تنیده که درگیر مشکلات بزرگی چون کمبود منابع و نیازهای روزافزون اقتصادی است، توجه به تاثیرات رفتارها و اقدامات ما در روند کلی جامعه اهمیت روزافزونی دارد. در چنین بستری کارنامه سال 94 خود را بررسی و تلاش کنیم که در سال 95 بیش از آنچه تاکنون بوده برای خود و افراد پیرامونمان مفید و ثمربخش باشیم.