فیلم برای خیلیها سرگرمی همراه با لم دادن، تخمه شکستن و میوه خوردن است؛ برای برخی اما کتابی گشوده است، کتابی که میشود آن را دید، شنید، حس کرد و حتی تا پایان عمر با لحظهلحظهاش زیست. سینما امروز تماشاگرانی انبوه در سطحی وسیع از جامعه دارد اما شمار کسانی که زیرکانه به آن مینگرند اندک است. تفاوت آنها که سینما را فقط وسیلهای برای وقتگذرانی میبینند با آنها که دانشگاه میدانندش و از آن میآموزند، در تعداد کتابهایی است که برای درک بهتر فیلم و سینما خواندهاند. به همین خاطر است که این هفته دست پر آمدهایم؛ با دو کتاب درباره فیلم و سینما، دو کتابی که هردو به چاپهای مجدد رسیدهاند و کنج کتابخانه بسیاری از آنها که مدعی عشق به هنر فیلمسازی هستند یا مشتاقاند با درک و دانش واقعی فیلم ببینند، جا خوش کردهاند.
پیش درآمدی بر فیلم
کتاب «پیشدرآمدی بر فیلم» گرچه در عنوانش بر پیشدرآمد بودن تاکید میکند، اما آنها که این اثر را خواندهاند میدانند بسیار بیشتر از یک مقدمه است، چراکه محتوایی کامل و جامع را با نگاهی جزئینگر در اختیار مخاطبش قرار میدهد.
آنچه «پیشدرآمدی بر فیلم» میگوید اگرچه ذاتا مفهومی پیچیده و دشوار دارد، اما ویلیام اچ فیلیپس، نویسنده کتاب، زبانی همهفهم برای تشریح آن برگزیده تا همگان بتوانند در لذت درک دنیای تخصصی فیلم با زبانی ساده سهیم شوند.
پرهیز از سختنویسی فیلیپس را مترجم کتاب، فتاح محمدی، نیز در ترجمه رعایت کرده و وفادار به متن ارزشمندش، چنان ظریف آن را برگردان کرده که چه علاقهمندان به حوزه فیلم و چه دانشجویان فیلمسازی، جرئت مطالعهاش را پیدا کنند.
همین سیاستگذاری هوشمندانه باعث شده کتاب با استقبالی عمومی مواجه شود، تا جایی که انتشارات بنیاد سینمایی فارابی با همکاری انتشارات علمی و فرهنگی بار دیگر این کتاب را منتشر کرده است.
چگونگی درک فیلم
کم پیدا میشود کسی که مدعی کسب دانش در حوزه فیلم و سینما باشد و یکی از خشتهای بنیادین اطلاعاتش کتاب «چگونگی درک فیلم» نوشته جیمز موناکو نباشد، به همین خاطر است که حالا این اثر پرفروش با برگردان حمیدرضا احمدی لاری، حسین سلطان محمدی و منیژه بهارلو در کشورمان به چاپ سوم رسیده. معمولا برای خواندن بیشتر کتابها باید پیشزمینهای از کتابهای مرتبط با آنها را نیز داشت، اما حسن «چگونگی درک فیلم» در این است که بدون داشتن هر نوع پیشزمینهای میشود تشریحها و توضیحهای خالی از مغلقگوییاش را درباره دیدگاههای پیچیده فیلمسازی درک کرد. این پرهیز از سختنویسی البته عمدی است تا هم خواننده مبتدی با دانش کم از این دریای اطلاعات بهره ببرد و هم خوانندگان کهنهکار و ماهر به حوزه فیلم از خواندن کتاب لذت ببرند و بر دانششان بیفزایند. «چگونگی درک فیلم» یا «چگونه فیلم بخوانیم» از ۵ فصل تشکیل شده: فیلم بهمثابه یک هنر، تکنولوژی صدا و تصویر، زبان فیلم: نشانهها و قواعد نحوی، شکل تاریخ سینما، شکل و نقش نظریه فیلم، رسانهها و ضمیمهها. انتشارات بنیاد سینمایی فارابی این کتاب را در 560 صفحه روانه بازار کرده است.