کارگران یک کارخانه وانت‌سازی جنرال موتورز در مرکز مکزیک به لغو قرارداد جمعی خود رأی دادند و همزمان با توافق‌های تجاری جدید راه را برای برکناری یکی از بزرگترین سازمان‌های کارگری این کشور باز کرده‌اند.  این رأی‌گیری با ضمانت‌هایی که مکزیک و ایالات متحده برای اطمینان از رأی‌گیری عادلانه ارائه داده‌اند، اولین آزمایش برای قوانین کاری تحت قراردادی است که جایگزین «توافق تجارت آزاد آمریکای شمالی» سال 1994 (نفتا) شده است. این نتیجه نشان‌دهنده وجود یکی از قوی‌ترین اتحادیه‌ها در مکزیک است و در عین حال نشان‌دهنده گشایشی برای کارگران در زمینه انتخاب آزادانه گروه‌های مستقلی است که گمان می‌کنند بهترین مبارزه را برای بازپس‌گیری منافع خود خواهند داشت. «کاترین تای»، نماینده تجاری ایالات متحده گفت که نتایج رأی‌گیری نقش مکانیسم واکنش سریع توافق تجاری را نشان می‌دهد و به دولت مکزیک ‌برای نظارت بر رأی‌گیری تبریک گفت. وی طی بیانیه‌ای گفت: «رأی آزاد و عادلانه اتحادیه‌ها، جزیی اساسی از آزادی اجتماعات و مذاکرات جمعی و مقررات مربوط به کار در چارچوب « توافق ایالات متحده - مکزیک - کانادا» است.

 

رقابتی منصفانه

رأی‌گیری اولیه در ماه آوریل، پس از آنکه وزارت کار مکزیک بی‌نظمی‌هایی را در این فرایند پیدا کرد، ایالات متحده را مجبور کرد تا اولین شکایت را تحت مکانیسم اجرای توافقنامه آمریکا- مکزیک - کانادا ارائه کند؛ توافقی که سال گذشته اجرایی شد. کارگران اتحادیه‌ای شرایط مشابهی را برای حقوق و مزایا حفظ می‌کنند و به دنبال نمایندگانی جدید برای ایجاد یک اتحادیه نوین هستند. انتخاب اتحادیه جدید نیازمند رأی‌گیری است؛ رقابتی که در آن اتحادیه فعلی نیز می‌تواند برای به دست گرفتن مجدد اوضاع دست به رقابت بزند. وزارت کار مکزیک اعلام کرد که از میان 5 هزار و 876 کارمند جنرال موتورز که در رأی‌گیری در کارخانه شهر سیلاو شرکت کردند، 3 هزار و 241 تن توافقنامه مذاکره را رد کردند و 2 هزار و 623 تن نیز به حفظ آن رأی دادند. بسیاری از کارگرانی که برای رأی منفی تبلیغ می‌کردند، معتقدند اتحادیه فعلی به اندازه کافی برای حقوق کارکنان کارخانه‌ای که سالیانه هزاران وانت تولید می‌کند، مبارزه نکرده‌اند. «جی‌.‌دی»، یکی از کارگران این کارخانه با بیش از 25سال تجربه که سال‌ها پیش به بالاترین سطح دستمزد در موقعیت شغلی خود رسیده و نمی‌خواست نام‌اش فاش شود، گفت: «مایه آرامش بسیار است که دیگر به این اتحادیه وابسته نیستیم.» اتحادیه‌ها در مکزیک مدت‌هاست که به زوری کردن قراردادهایی به نفع کارفرمایان متهم شده‌اند. این در حالی است که کارگران مکزیکی، بخشی از کار همتایان آمریکایی و کانادایی خود را نیز انجام می‌دهند. اتحادیه کارگران متحد طی بیانیه‌ای این رأی‌گیری را پیروزی بزرگی برای کارگران خواند و اعلام کرد که این کارکنان اکنون باید در پی ایجاد یک جنبش مستقل اتحادیه‌ای در کشور باشند.

در این بیانیه آمده است: «این رأی‌گیری اثبات کرده زمانی ‌که فرصت رأی دادن در محیطی عاری از ارعاب و فریب به کارگران داده شود، توافقنامه‌های مذاکره جمعی مورد حمایت کارفرمایان و اتحادیه‌های حامی‌ آن‌ها رد شده و در عوض تصمیم گرفته می‌شود که کارگران برای خود صدایی داشته باشند و به نحوی بهتر مبارزه کنند و به دستمزد، مزایا و شرایط کاری معقول‌تری دست یابند. دولت مکزیک باید اطمینان دهد که همه آراء توافقنامه در آینده از این حمایت برخوردار باشند.»

 

اقدامات مشابه

جنرال موتورز اعلام کرد که به نتایج این رأی‌گیری احترام گذاشته و بر اساس شرایط قراردادهای فعلی به تولید ادامه می‌دهد تا زمانی که قرارداد جدیدی مورد مذاکره قرار گیرد.

وزارت کار مکزیک نیز اعلام کرد که این رأی‌گیری «بدون حادثه یا اخلال» برگزار شد و می‌تواند سنگ‌بنایی برای اقدام‌های مشابه باشد. این دست رأی‌گیری‌ها در سراسر مکزیک برای ایجاد تغییرات و اصلاحات کاری اساسی و حیاتی است و هدف آن نیز حذف قراردادهای به ‌اصطلاح دوست‌داشتنی میان اتحادیه‌ها و شرکت‌های دوستدار تجارت است. کارگران جنرال موتورز و فعالان کارگری از نتایج انتخابات استقبال کردند و معتقدند این کار می‌تواند به کارگران سایر کارخانه‌های خودروسازی در دیگر کشورها نیز انگیزه دهد تا با برکناری اتحادیه‌هایی که مدت‌هاست قدرت را در دست دارند، از روش آن‌ها پیروی کنند. «ریچارد نیل»، رئیس کمیته راه‌ها و وسایل در مجلس نمایندگان آمریکا و همچنین دیگر دموکرات‌های ارشد اعلام کرده‌اند که این رأی‌گیری نشان می‌دهد چگونه «اجرای شدید» استانداردهای کار در توافقنامه‌های تجاری ایالات متحده می‌تواند به برچیدن موانع فراگیر بر سر راه آزادی انجمن‌ها و سایر حقوق مورد نیاز کارگران کمک کند. با این وجود، «ویلبالدو گومز»، محقق گروه حقوق کارگری مکزیک، موسوم به «سیلاس»، گفت که رأی‌گیری کارخانه جنرال موتورز تنها اولین گام در راه ایجاد اتحادیه جدید برای کارگران است و باید تحولات بیشتری برای به نتیجه رسیدن این مقصود صورت گیرد. وی افزود: «پیروزی دیگر باید ایجاد اتحادیه مستقل باشد؛ سازمانی که به دنبال منافع کارگران و حامی‌ حقوق‌شان باشد و از دستاوردهای آنان حمایت کند و تن به قوانین و زورگویی‌های مقامات کارخانه‌ها ندهد و در مذاکرات کاری طرف کارگران را بگیرد تا آنکه گوش به فرمان نمایندگان شرکت‌ها باشد.»

بنابراین می‌توان نتیجه گرفت این رأی‌گیری نقطه شروعی بود بر مسیری مهم و در عین حال پر دست‌انداز که حالا مقابل کارگران قرار گرفته است.