یادداشت
تامین مالی بستههای حمایتی فصلی از محل هدفمندی یارانهها
دکتر لطفعلی بخشی؛ کارشناس اقتصادی
کمک به اقشار کمدرآمد و گروههایی از جامعه که تاثیر بیشتری از تورم میپذیرند، مستلزم تدوین برنامههای بلندمدت، میانمدت و کوتاهمدت است. تردیدی نیست که کمک دولت به اقشار کمدرآمدی مثل کارگران در مقاطعی از سال مثل ابتدای مهر ماه که هزینههای این اقشار افزایش پیدا میکند -در شرایط کنونی که افزایش دستمزد بهدلایل متعدد امکانپذیر نیست- جزء برنامههای کوتاهمدت بهشمار میرود و باید در قالب بستههای حمایتی باشد. بازگشت به سیستم توزیع کوپنی برخی مایحتاج ضروری با مخالفتهایی در بدنه دستگاه اجرایی کشور مواجه شده و تاکنون بهصورت جدی در دستورکار قرار نگرفته است، در غیر این صورت توزیع بستههای مخصوص لوازمالتحریر دولتی به اقشار هدف با پیادهسازی سیستم توزیع کالا بهصورت کوپنی بهسادگی امکانپذیر بود. میدانیم که تورم سالانه بر پایه آخرین گزارشهای احصا شده از مرکز آمار از حدود 40درصد در پایان تیرماه با دو پله صعود به رقم بیسابقه 2/42درصد در پایان مرداد ماه رسیده و گرچه تورم نقطهبهنقطه در پایان مردادماه کاهش حدود 5/6درصدی نسبت به پایان تیرماه داشته، اما شاخص قابلاعتمادتر برای ارزیابی تورم مصرفکننده اقشار کمدرآمد، همان تورم سالانه است و رشد این شاخص در پایان مردادماه نشان از افزایش هزینهها و وخیمتر شدن وضعیت معیشتی این اقشار دارد. طبق قوانین کار و دستمزد، دولت موظف است هر ساله با مشارکت کارفرمایان و با لحاظ کردن نظر نمایندگان کارگران در یک فرایند سهجانبه، میزان دستمزدها را متناسب با نرخ تورم افزایش دهد. این اتفاق نهتنها در دولت کنونی که در هیچیک از دولتهای پیشین نیفتاده است. امسال نیز با اوجگیری تورم و رسیدن فصلها و مقاطعی از سال که خانوارهای کارگر و دستمزدبگیر با هزینههای مضاعف روبهرو میشوند، مثل ابتدای مهر و شروع سال تحصیلی، حداقل انتظار از دولت این است که بستههای حمایتی برای ترمیم معیشت اقشار کمدرآمد اختصاص دهد. نکتهای که در این میان وجود دارد این است که وضعیت بودجه کشور بهدلیل تحریم شدیدی که بر صادرات نفت حاکم شده، مساعد نیست و اگر دولت عزم جدی برای انجام وظایف خود در برابر اقشار محروم و کمدرآمد دارد باید از منابع موجود به نحو بهتری استفاده کند. توصیهای که همواره از سوی اقتصاددانان به دولت ارائه شده این است که در مورد پرداخت یارانهها بهنحو کنونی تجدیدنظر کند و روش جدیدی برای تخصیص یارانهها در پیش گیرد. روش کنونی پرداخت یارانه که هیچگونه هدفمندی در آن مشاهده نمیشود به نفع طبقات کمدرآمد نیست. متاسفانه از ابتدای اجرای هدفمندی یارانهها نهتنها یارانه افراد پردرآمد قطع نشده، بلکه بر مجموع تعداد یارانهبگیران افزوده شده است. با روشهای مختلف میتوان یارانهبگیران مازادی که دریافت یارانه توسط آنها بر زندگی و درآمدشان تاثیر معناداری ندارد را حذف کرد، اما انجام این کار توسط دولت نیاز به برنامه، اراده و شهامت دارد.




