مهرماه؛ برگ پرهزینه تقویم کارگران

مهرماه؛ برگ پرهزینه تقویم کارگران

بیش از 14میلیون دانش‌آموز، سه هفته دیگر، سال جدید تحصیلی را در حالی آغاز می‌کنند که خانواده‌های تعداد زیادی از آن‌ها را اقشار کارگر و حقوق‌بگیر جامعه تشکیل می‌دهد. طبعا اضافه‌شدن مخارج تحصیل -از لوازم‌التحریر گرفته تا البسه و کیف و کفش- به دیگر هزینه‌های زندگی برای این اقشار که حقوقشان هزینه‌های بسیار ضروری زندگی را هم پوشش نمی‌دهد، مشکل‌آفرین و نگران‌کننده است. مسئولان اتحادیه لوازم‌التحریر از رشد به‌طور متوسط 30درصدی قیمت این اقلام خبر می‌دهند، ولی بررسی‌های میدانی نشان می‌دهد، قیمت برخی از لوازم‌التحریر پرمصرف، گرانی صددرصدی را هم در بازار تجربه کرده است. ضمنا خرید کیف و کفش و روپوش مدرسه نیز گاه تا دوبرابر بیش از سال گذشته خرج روی دست والدین دانش‌آموزان می‌گذارد. نمایندگان جامعه کارگری از اینکه دولت در مقاطعی از سال که برای کارگران حکم گردنه‌های افزایش هزینه‌ها را دارد، دست یاری به سوی کارگران دراز نمی‌کند، گله‌مند هستند. کارشناسان نیز معتقدند، جا دارد دولت بسته حمایتی لوازم‌التحریر یا یارانه و کمک مخصوص شروع سال تحصیلی برای خانواده‌های کم‌درآمدی که دانش‌آموز دارند در نظر بگیرد. البته پرواضح است کمبود منابع و بودجه -که ریشه در وضعیت سخت اقتصادی سال‌جاری کشور با شدت گرفتن تحریم‌ها دارد- می‌تواند علت اصلی تعریف‌نشدن بسته‌های حمایتی و در این مورد مشخص، بسته حمایتی مخصوص سال جدید تحصیلی از سوی وزارت کار، تعاون و رفاه اجتماعی برای کارگران باشد. به گفته کارشناسان، اگر دولت به مسئولیت خود در ترمیم حقوق کارگران در شرایط تورمی با تخصیص سبد کالای معیشتی عمل کند –وعده‌ای که سال گذشته با اعطای اولین بسته حمایتی داده شد و قرار بود بسته‌های حمایتی تداوم یابد و اقشار بیشتری را شامل شود، ولی تاکنون خبری از بسته حمایتی جدید نشده است- آن‌ها هم می‌توانند بخشی از هزینه این اقلام را به خرید لوازم‌التحریر و کیف و روپوش اختصاص دهند و نهایتا عبور اقشار کم‌درآمد از مهرماه پرهزینه، با سختی کمتری همراه خواهد بود. راهکارهای مختلفی هم برای تامین بودجه بسته‌های حمایتی از سوی کارشناسان مطرح می‌شود که بهترین آن‌ها، کاهش تعداد یارانه‌بگیران و هدفمندکردن واقعی یارانه‌هاست.

مجتبی کاوه

حمایت‌هایی که باید با حساسیت انجام شود
در بحث حمایت از تحصیل دانش‌آموزان اقشار کارگر و کم‌درآمد، علاوه بر وزارت رفاه، وزارت آموزش‌وپرورش نیز دخیل است. یک مقام مسئول در وزارت آموزش‌وپرورش با بیان اینکه بحث حمایت از تحصیل دانش‌آموزان اقشار کم‌درآمد تحت سرفصل عمومی‌تری به نام حمایت از تحصیل دانش‌آموزان نیازمند در آموزش‌وپرورش قابل‌بررسی است، به «آتیه‌نو» می‌گوید: «نکته مهم در این بحث این است که این حمایت‌ها و اطلاع‌رسانی در مورد این حمایت‌ها باید با حفظ کرامت دانش‌آموزان صورت گیرد و این امر با ظرافت و دقت انجام شود، چراکه کمترین بی‌دقتی و ایجاد احساس تفاوت بین دانش‌آموزان نیازمند با سایر دانش‌آموزان موجب خسارت‌های روانی به این عزیزان می‌شود. بر این اساس وزارت آموزش‌وپرورش در بدو ثبت‌نام دانش‌آموزان برآورد نسبی از تعداد دانش‌آموزان محروم هر مدرسه به‌دست می‌آورد و با کمک سازمان‌های حمایتی نظیر کمیته امداد و بهزیستی و خیریه‌ها، از این دانش‌آموزان حمایت می‌شود. این حمایت‌ها در ابتدای سال تحصیلی به‌صورت بسته‌های لوازم‌التحریر است و در طول سال نیز این حمایت‌ها خواهد داشت.» وی تصریح کرد: «در مناطق کمتربرخوردار حمایت تغذیه‌ای نیز از دانش‌آموزان نیازمند صورت می‌گیرد، ولی دامنه تمام این کمک‌ها بستگی به اعتبارات ما و سازمان‌های حمایتی دارد و به‌لحاظ قرارداشتن در شرایط اقتصادی سخت و تحریم و انقباض بودجه، اعتبارات حمایتی نیز محدودتر از گذشته است.» عبدالرضا فولادوند، مدیرکل آموزش‌وپرورش استان تهران، در پاسخ به این پرسش که آیا فرزندان اقشار کارگر نیز شامل چنین حمایت‌هایی می‌شوند؟ گفت: «توجه داشته باشید که تعداد قابل‌توجهی از دانش‌آموزان هر مدرسه، چه در مقطع ابتدایی و چه در مقطع متوسطه، به‌نوعی از اقشار کارگر به‌شمار می‌روند و طبعا دانش‌آموزان نیازمند این اقشار نیز موردشناسایی و حمایت قرار می‌گیرند، اما این نکته را نیز باید ذکر کرد که عموما اقشار کارگر با مناعت‌طبعی که دارند از پذیرش کمک‌های حمایتی وزارت آموزش‌و‌پرورش و سازمان‌های حمایتی خودداری می‌کنند.» 
 
خبری از بسته حمایتی نشد
رحمت‌اله پورموسی از فعالان کارگری نیز با اشاره به ناکافی بودن حمایت‌ها از اقشار دستمزدبگیر در مقاطع مهم و پرهزینه سال، به «آتیه‌نو» می‌گوید: «هزینه‌های اول مهرماه برای اقشاری که فرزندان دانش‌آموز دارند منحصر به لوازم‌التحریر نیست و کیف و کفش و البسه نیز هزینه‌های سنگینی به دوش والدین می‌گذارد. در شرایطی که طبق بررسی‌هایی که انجام و در رسانه‌ها نیز منعکس شد حقوق و دستمزد کارگران کفاف هزینه‌های ضروری آن‌ها را هم نمی‌دهد و با حقوقی که دریافت می‌کنند می‌توانند 7 تا 10 روز زندگی خود را بگذرانند، از دولت انتظار می‌رود برای ابتدای مهرماه، بسته حمایتی برای اقشار کم‌درآمد در نظر بگیرد و هزینه‌های لوازم‌التحریر و کیف و کفش دانش‌آموزان را از دوش دستمزدبگیرها بردارد. این فعال کارگری با بیان اینکه بسیاری از کارگران دریافت کمک‌هایی که خیریه‌ها و سازمان امداد و بهزیستی به مددجویان خود ارائه می‌دهند را در شأن و منزلت خود نمی‌دانند، تصریح کرد: «کارگران از اقشار زحمت‌کشی هستند که نجیبانه با شرایط سخت معیشتی دست‌وپنجه نرم می‌کنند و کمک به آن‌ها باید در قالبی باشد که عزت‌شان حفظ شود.» پورموسی افزود: «سال گذشته یک بسته حمایتی برای اقشار تحت‌پوشش نهادهای امدادی در نظر گرفته شد، ولی بسیاری از کارگران با مناعت‌طبع ذاتی که دارند نام خود را جزء مددجویان نهادهای حمایتی ثبت نکردند و این بسته به آن‌ها تعلق نگرفت. قرار بود این بسته در مراحل بعد در مقاطعی از سال تکرار شود و سازوکاری از سوی سازمان برنامه و بودجه و وزارت کار، رفاه و تامین‌اجتماعی درنظر گرفته شود که اقشار کارگر نیز از این بسته‌ها برخوردار شوند. متاسفانه 6 ماه از سال جدید سپری شده و نه از بسته حمایتی خبری است و نه در مورد ترمیم دستمزد کارگران تصمیمی گرفته می شود.»
 
بررسی قیمت‌ها در بازار لوازم‌التحریر و کیف و لباس
برای بررسی قیمت ملزومات اول مهر، گشتی در بازار لوازم‌التحریر و کیف و کوله مدرسه زدیم. قیمت کوله‌پشتی معمولی و کیف از 50 تا 250 هزار تومان است که در یک نگاه اجمالی نیز مشخص می‌شود کیف و کوله‌‌های ارزان‌قیمت، از اجناس تقلبی و بی‌کیفیت به‌شمار می‌روند و دوام چندانی ندارند. قیمت دفتر 100برگ معمولی نیز از 10 تا 15هزارتومان و مداد هر عدد 1000 تا 5 هزار تومان و پاک‌کن و تراش از 2 هزار تا 10هزار تومان و خودکار از 1000 تا 3هزار تومان است. طبق بررسی‌ها، روپوش و مقنعه کاملا معمولی مدرسه دخترانه به‌طور متوسط حدود 100هزار تومان و کفش نیز 100هزار تومان هزینه دارد. ناگفته نماند هم در بازار لوازم‌التحریر و هم در بازار کیف و کوله‌پشتی، اجناس تقلبی و چینی بی‌کیفیت به‌وفور دیده می‌شود و بازار در تسخیر این اجناس است. با این وصف ،تجهیز یک دانش‌آموز دختر برای رفتن به مدرسه در مقطع ابتدایی حدود 300 هزار تومان،  در کمترین برآوردها، هزینه دارد که شامل یک کفش 100هزار تومانی، یک مانتو و مقنعه 100هزار تومانی و یک کوله با لوازم التحریر100هزار تومانی است. البته با وجود نبود هزینه روپوش مخصوص مدرسه برای دانش‌آموزان پسر، البسه آن‌ها همان مخارج را در بردارد و ضمنا استهلاک البسه و کیف و کفش دانش‌آموزان پسر بسیار بیشتر است، در نتیجه هزینه تجهیز دانش‌آموز پسر برای اول مهر نه‌تنها کمتر از دانش‌آموز دختر نیست، بلکه به مراتب بیشتر است. طبعا هرچه تعداد دانش‌آموزان یک خانواده بیشتر باشد، این هزینه‌ها نیز افزایش می‌یابد. با این حال به نظر می‌رسد یک کمک 300 هزار تومانی از سوی دولت  -مبلغی که در بسته حمایتی سال گذشته تخصیص داده شد- در این شرایط می‌تواند تا حدودی وضعیت را برای والدین دانش‌آموزان طبقات حقوق‌بگیر بهبود بخشد. آیا دولت در هفته‌های باقی‌مانده تا اول مهر، بسته حمایتی برای اقشار کم‌درآمد اختصاص خواهد داد؟ باید منتظر ماند و دید.
ارسال دیدگاه