ضرورت تدوین پروتکل‌های حمایت‌ رفاهی در بلایای طبیعی

یادداشت

ضرورت تدوین پروتکل‌های حمایت‌ رفاهی در بلایای طبیعی

میکائیل عظیمی؛ کارشناس تامین‌اجتماعی

یکی از سوالات مهمی که هنگام بروز بلایای طبیعی از جمله سیل اخیر، پیش می‌آید، این است که بسته‌های حمایتی تا چه زمان باید ادامه یابد و مهم‌تر از آن، با چه کیفیتی عرضه شود. متاسفانه با وجود اینکه کشور در معرض انواع بلایای طبیعی قرار دارد، هنوز یک پروتکل مشخص برای پاسخ به این سوال مهم در کشور تدوین نشده است. از منظر اثرگذاری حمایت‌های رفاهی، یکی از ضروری‌ترین اقداماتی که باید در این عرصه انجام شود، تدوین همین پروتکل‌هاست که برای ما روشن می‌کند، حمایت‌های مختلف در زمان بروز بحران باید با چه کیفیتی، تا چه زمانی و برای چه گروه‌هایی ادامه یابد. لازم به یادآوری است، هم براساس ادبیات موجود و هم براساس مفاد قانون ساختار نظام جامع، «امور امدادی» یکی از راهبردهای مطرح در نظام‌های رفاهی به‌شمار می‌رود. به بیان دیگر، طبق اصول و مبانی نمی‌توان از نظام جامع تامین‌اجتماعی سخن گفت و به حوزه امداد بی‌توجه بود. جالب آنکه قانون مصوب سال 1383، (قانون ساختار) نیز این موضوع را به رسمیت شناخته است. اما همان گونه که راهبردهای حمایت و بیمه نیازمند «تنظیم‌گری و تدوین قواعد» هستند، حوزه امور امدادی نیز از مسیر تدوین مجموعه قواعد و فرایندهای اجرایی محقق می‌شود. برای نمونه می‌توان گفت، خسارت و حمایت‌های مختلف در زمان وقوع بحران، از منابع عمومی جبران می شود یا افراد تحت‌پوشش این خدمات، گروه‌های آسیب‌دیده از بلا هستند.
نکته بسیار مهم آن است که چون پای منابع عمومی و تأمین نیاز گروهی از شهروندان در میان است، به‌شدت نیازمند یک گفت‌وگوی اجتماعی هستیم. باید مشخص شود این حمایت‌ها تا چه زمانی و با چه کیفیتی و برای چه گروه‌هایی ادامه داشته باشد. متاسفانه با وجود آنکه سالی را بدون بلایای طبیعی سر نمی‌کنیم و ایران یکی از کشورهای پرحادثه به‌شمار می‌رود، هنوز این گفت‌وگوی اجتماعی شکل نگرفته است. در تحلیل نهایی پاسخ به این بحث در قالب «تدوین پروتکل‌های مختلف و متعدد» است که در پی بروز یکی از حوادث، در هر مقطع و در هر مرحله، چه کاری، توسط چه نهادی، به چه صورت و با چه منابعی باید انجام شود. در این پروتکل‌ها تکلیف روشن است. حتی میزان مشارکت خود افراد آسیب‌دیده، بهره‌برداری از ظرفیت‌های سازمان‌های مردم‌نهاد و خیّر و بسیاری موارد دیگر، نیز تعیین می‌شود. این ساماندهی البته باید و حتما با هدف اثرگذاری رفاهی انجام شود. به‌عنوان مثال، آیا می‌شود برخی از خانواده‌های آسیب‌دیده در مناطق تا ابد مساعده‌بگیر دولت باشند؟ به بیان دیگر آیا وقوع حادثه‌ای مانند سیل یا زلزله، توجیه می‌کند گروهی از شهروندان تا سال‌های سال‌ خود را محق دریافت مساعده بدانند؟ آیا دولت می‌تواند به‌عنوان یک پدرسالار هرطور دلش خواست منابع را هزینه کند؟ پاسخ به این سوالات و سوالات مشابه، نیازمند یک گفت‌وگوی اجتماعی است که از خلال آن، پروتکل‌های مدون استخراج شود.
ارسال دیدگاه
ضمیمه
ضمیمه