جنایت و مکافات، فئودور داستایفسکی، مهری آهی، انتشارات خوارزمی
لحظهنگاری اضطراب یک قتل
«جنایت؟ کدام جنایت؟ اینکه شپش پلید مضری را، یعنی پیرزن نزولخواری را که به درد هیچکس نمیخورد و از کشتنش چهل گناه بخشوده میشود، نابود کردهام، آدمی را که شیره نیازمندان را کشیده بود، این جنایت است؟»
مهرآذین بشیری راد
نام بعضی از کتابها با ادبیات گره خورده است و پیوند میانشان ناگسستنی است. «جنایت و مکافات» اثر فئودور داستایفسکی یکی از همین کتابهاست. داستایفسکی در زمانی که بهدلیل مرگ همسر و یگانه برادرش و همین طور مشکلات مالی و معنوی زیاد، روزهای دشواری را میگذراند، جنایت و مکافات را بهصورت پاورقی در مجلهای منتشر کرد و با خلق شخصیت «راسکُلنیکف» جایگاه خود را بهعنوان یک نویسنده زبردست و بااستعداد در ادبیات جهان تثبیت کرد. همان طور که مهری آهی، مترجم کتاب «جنایت و مکافات» در دیباچه کتاب اذعان داشته، «غالبا داستایفسکی را فقط داستانسرا میدانند، در حالی که وی در حقیقت یکی از متفکران بزرگ و فلاسفهای است که مطالب و افکار پیچیده و عمیق خویش را بهصورت داستان مطرح کرده است و نه تنها در روانکاوی و رماننویسی کشور خود بخش جدیدی گشوده بلکه اندیشه و شیوه کارش در تمام مغربزمین تاثیری عمیق برجای گذارده است.» «راسکُلنیکف»، قهرمان داستان «جنایت و مکافات»، جوان باهوش و کنجکاوی است با وضعیت بد مالی. خانوادهاش یعنی مادر و خواهرش با زحمت فراوان پول تحصیل او را در پایتخت –پترزبورگ- فراهم میکنند و او پیوسته به فکر بیچارگی و دشواری زندگی آنهاست. از آنجایی که راسکلنیکف، دانشجوی رشته قضایی دانشکده حقوق هم هست، از تماشای هزاران بدبختی ظالمانهای که در اطرافش روی میدهد در عذاب است. بیعدالتیها، نادرستیها و ظلم و فجایعی که در اجتماع وجود دارد، او را ناچارا به سمت تصمیمی میکشاند که منجر میشود به مکافاتی به مراتب پُردردتر و دشوارتر. داستایفسکی در این داستان افکار و مسائلی را که قرنها سبب رنج روح انسان بوده مورد بررسی قرار داده است و این افکار را از راه تجربیات فکری قهرمانهای خود و کاوشهای دائمی آنان در نهاد و وجدانشان، نمایان کرده است. در این درونکاویهای مداوم و ظالمانه، قهرمانان او با تمام بدیها و زشتیهای طبیعت خود روبهرو میشوند و دست به کشف و شهودهایی میزنند. مثل جایی در اواخر داستان که راسکلنیکف خطاب به کسی که دوستش دارد، میگوید: «مگر من پیرزن را کشتم؟ من خودم را کشتم، نه پیرزن را! با این کار پدر خودم را برای همیشه درآوردم! اما پیرزن را شیطان کشت سونیا.» درباره این رمان مقالات تحقیقی و کتابهای زیادی چاپ شده و نویسندگان بسیاری کتاب را از جنبههای مختلف علوم انسانی بررسی کردهاند.
علاوه بر این، فیلمهای بسیاری با اقتباس یا با نگاهی بر «جنایت و مکافات» ساخته شدهاند که از نمونههای خوب خارجی آن میتوان به «امتیاز نهایی» به کارگردانی وودی آلن و از نمونههای وطنی آن میتوان به فیلم «پل خواب» به کارگردانی اُکتای براهنی اشاره کرد. این رمان 777 صفحهای، توسط مهری آهی از زبان روسی با نثری روان و پرکشش ترجمه شده است و توسط انتشارات «خوارزمی» به چاپ رسیده. هماکنون چاپ دوازدهم آن با قیمت 65000 تومان در بازار موجود است.
ارسال دیدگاه
ضمیمه
تیتر خبرها
