گردشگری، افق و فرصت استثنایی رسیدن به توسعه
صراحت کلام اسحاق جهانگیری معروف است. همواره انتقادهایی جدی به ساختارهای برنامهریزی و عملکردها داشته و همیشه هم از لزوم درانداختن طرحی نو سخن به میان آورده است. از فساد و ناکارآمدی گرفته تا اقتصاد تکمحصولی و صدالبته دفاع تمامقد از عملکرد دولت یازدهم ترجیعبند تمام صحبتهای چند سال گذشته معاون اول رئیسجمهور بوده است. حال در جایی که میهمانان و میزبانانش همگی حول یک محور جمع شده بودند، از معضل همیشگی کشور و راه رهایی از آن سخن گفت؛ «رشد و توسعه گردشگری برای خلاصی از نقمت نفت.» به گمان جهانگیری «این راه منجر به توزیع عادلانه درآمدها و ایجاد اشتغال پایدار میشود. همان چیزی که نفت از برآورده ساختنش ناتوان بوده است». به گفته معاون اول رئیسجمهور، همانطور که جهانی شدن هر روز ابعاد پیچیدهتر و جدیدتری به خود میگیرد، گردشگری نیز با وجود پیشینه کهن خود دارای مفاهیم، زمینهها، سازوکارها و چشماندازهای جدیدتری شده که توانسته با درآمد ملی، سرمایهگذاری، اشتغال و کارآفرینی بهخوبی ارتباط برقرار سازد. وی نقش توسعهای این صنعت را در ارتباطات میانفرهنگی و تفاهمها و افزایش سطح ادراکات ملی، منطقهای و جهانی پررنگ دانست و تاکید کرد که برای اثرگذاری گردشگری باید زیرساختهای سختافزاری و نرمافزاری جدید و سرمایهگذاریهای متناسب داخلی و خارجی فراهم شود: «توسعه صنعت گردشگری مانند هر بعد خاص توسعه، وابسته به ابعادی مانند زمینههای مساعد در سیاست داخلی و خارجی، فرهنگ، اقتصاد، حقوق و قوانین، طبیعت و اجتماع و از همه مهمتر توافق بر سر مبانی، مفاهیم، زمینهها و ضرورتهای توسعه صنعت گردشگری است.» وی با اشاره به برخی ظرفیتهای ویژه و کمنظیر ایران که به نظر وی هرکدام در جای خود مهم و موثر و درخور سرمایهگذاری و برنامهریزیهای جدید هستند، گفت: «ایران نقطه اتصال میان فرهنگها و تمدنهای غربی و شرقی است. فرهنگ و تمدن ایرانی و فرهنگ و تمدن اسلامی در ایران، آثاری بیبدیل بر جای گذاشته که هرکدام در دور و نزدیک کشور ما میتوانند جاذبههای فراوانی برای توسعه صنعت گردشگری باشند. اگر ایران دیروز گرانیگاه جاده ابریشم و جاده ادویه بود، امروز نیز یکی از بزرگترین نقاط تلاقی فرهنگی و تاریخی جهان است. تنها طبیعت ایران متنوع و دارای زیباییهای متناوب نیست. فرهنگ ایرانی و اسلامی هم رنگینکمانی از زیباییها و دیدنیهاست.» به گفته رئیس ستاد فرماندهی اقتصاد مقاومتی، صنعت گردشگری در ایران تا پیش از شرایط پساتحریم به دلیل وجود تحریمها، تهدیدها، سیاستها و تصمیمات مغرضانه و ظالمانه و بالاترین ریسکهای سرمایهگذاری در وضعیت مطلوبی قرار نداشت اما با گشایش فضای سیاسی بینالملل، زمینههایی به وجود آمده و دولت راهبرد توسعه گردشگری بینالمللی را بهعنوان افقی جدید و فرصتی استثنایی برای کاهش نقشهای مخرب سیاسی منطقهای و فرامنطقهای و پیشبرد دیپلماسی گردشگری در فرایند تقویت صلح، دوستی و تفاهم برگزیده است. جهانگیری اضافه کرد: «اکنون دولت مصمم به اجرای سیاستها و راهبردهای جدید بر پایه توسعه گردشگری پایدار است. در این رویکرد با ایجاد سازههای ژئوپلیتیکی گردشگری، همکاری با سازمانهای جهانی و منطقهای، تقویت روابط سیاسی، اجتماعی و اقتصادی، و توجه به زیرساختها و بنیانهای گردشگری بیشتر شده و مکمل این سیاست دولت نیز پیشبرد برنامه اقتصاد مقاومتی است.» وی با این توضیح که در اجرای طرحهای گردشگری، اولویت با مشارکت سرمایهگذاران داخلی و خارجی است و فراهمآوری فضای مناسب برای معرفی فرصتهای بالقوه سرمایهگذاری از اهداف و تدابیر این راهبرد محسوب میشود، یادآور شد: «در ستاد فرماندهی اقتصاد مقاومتی اولویت سه طرح مهم در حوزه میراث فرهنگی، صنایعدستی و گردشگری تصویب شده است: تدوین بسته حمایت از تولید صنایعدستی و فرش، ایجاد ظرفیتهای جدید در هتلداری (هتلینگ)، و تدوین بسته حمایت از گردشگری (از ابعاد سختافزاری و نرمافزاری).»
معاون اول رئیسجمهور رشد و توسعه صنعت گردشگری را در نیل به اهداف سند چشمانداز 1404 موثر خواند و در خصوص آمار ورودی گردشگران به کشور و امیدهایی که اقتصاد به اثرگذاری آنها دارد، چنین توضیح داد: «تعداد گردشگران ورودی از حدود 2 میلیون و 270 هزار نفر در سال 1388 به 5 میلیون و 180 هزار نفر در سال 1394 رسیده است. شورای جهانی سفر و گردشگری نیز سهم مستقیم سفر و گردشگری در تولید ناخالص داخلی ایران را در سال 2015 معادل 6/7 درصد از تولید ناخالص داخلی ارزیابی کرده و انتظار داریم این سهم در سال جاری میلادی به 5/9 درصد یعنی 839 هزار میلیارد ریال افزایش یابد و هنوز چشمانتظار تحولات امیدبخشتر هستیم.»
به اندیشههای ایرانشهری بازگردیم
وزیر مسکن، راه و شهرسازی نیز از دیگر میهمانان حاضر در این همایش بود که با نگاه ویژهای به موضوع گردشگری در ایران پرداخت. به اعتقاد عباس آخوندی، بهانه اصلی گردشگران خارجی برای سفر به ایران دیدن ایرانشهر و نحوه زندگی سیاسی اجتماعی موثر اهالی آن است وگرنه بازدید از طبیعت، هتل و... در همه جای دنیا وجود دارد: «آنچه میتواند توسعه گردشگری را در کشور ایجاد کند «تصویر مناسب از ایران» است که باید در ذهن هرکسی که قصد بازدید از کشور را دارد ایجاد شود. وقتی گردشگر به ایران مراجعه میکند، میخواهد ایرانشهر را ببیند، میخواهد ملتی تاریخی را یعنی آثار تاریخی و تمدنی ایران در سالهای گذشته و چگونگی زندگی ایرانیان در دنیای مدرن و نوع ساماندهی آنها با مسائل اقتصادی و سیاسی خود را به تصویر بکشد.» موضوعی که به باور این وزیر دولت یازدهم، نمایش آن «شاکله و هویتی اثرگذار» در جذب گردشگر دارد و باید این هویت تعریف و بازتعریف شود. وزیرمسکن، راه و شهرسازی چنین اعتقادی را حتی به حیطه وظایف و عملکرد وزارتخانه متبوعش تسری داد و تاکید کرد: «اندیشه ایرانشهری، جنبههای کالبدی و انسانی و روابط فرهنگی و گفتوگوها اندیشهای راهبردی است که وزارت راه و شهرسازی در اقدامات خود از هوا گرفته تا ریل و دریا و از سوی دیگر شهرسازی و معماری آن را دنبال میکند.» آخوندی ساختن هتلها و اماکن توریستی مدرن را مهم دانست اما نکته مهمتر را که در حوزه گردشگری به نتیجه بهتر میانجامد توجه به «خودِ ایرانی» توصیف کرد و افزود: «باید برای این کار اقداماتی جدی انجام دهیم. بخش اعظم اندیشه ایرانشهری مبتنی بر ارتباطات میانفرهنگی است که خود نیز بخش عمدهای از میراث معنوی و فرهنگی ما را شکل میدهد.» وی مفهوم ارتباط و بروننگری و تکیهبر ذات ایرانی بودن را ازجمله مفاهیم موجود در اندیشه ایرانشهری عنوان کرد. وزیر راه و شهرسازی از نوسازی ناوگان حملونقل هوایی و زمینی و ایجاد امکان رقابتپذیری تا سال ۱۴۰۴ خبر داد: «هماکنون سهم ایران از ظرفیتهای پروازی جهان به ۱۰ درصد هم نمیرسد. برای توسعه آن نیاز به ۵۰۰ فروند هواپیما داریم.» آخوندی همچنین از نوسازی شبکههای فرودگاهی کشور خبر داد: «در حال حاضر ۶۰ فرودگاه داریم که از این میان ۱۰ فرودگاه ما بیش از ظرفیت و ۵۰ فرودگاه ما کاملا زیر ظرفیت فعالیت میکنند که باید ساماندهی شوند.» وزیر راه و شهرسازی با بیان اینکه تعرفهها و عوارض ساخت هتل ترجیحی خواهد بود، درباره تغییر کاربری زمین مسکونی به هتل برای سرمایهگذاران خارجی پرسیده بود، گفت: «در صورتی که محل ساخت هتل در بخش بافتهای تاریخی و میانی شهرها باشد، مورد استقبال ماست، اما در دیگر بافتها طرحهای جامع شهری و توجه به آنها اولویت دارد.
ثبات اقتصادی در خدمت توسعه گردشگری است
رئیسکل بانک مرکزی از دیگر مقاماتی بود که در صحبتهایی از مساعد بودن شرایط ورود سرمایهگذاران خارجی به بازار ایران و بهویژه حوزه گردشگری سخن گفت. ولیالله سیف دستاوردهای اقتصادی دولت را آنقدر برجسته برشمرد که حالا به گفته او با جهتگیریهای انتخابشده در زمینه سیاستهای پولی و بانکی، انضباط پولی حاکم شده و نظام تامین مالی هم به آن حدی از ثبات رسیده که سرمایهگذاران خارجی خیالشان راحت است و بهراحتی میتوانند از منابع ارزی خود برای سرمایهگذاری در ایران استفاده کنند. کاهش نرخ تورم و کاهش تلاطمهای بازار ارز از جلوههای ثبات و نظمی است که سیف از آنها به دستاوردهای اقتصادی دولت یاد کرد. تلاطمهایی که بنا به وعدهای که سیف داده تا پایان سال جاری به آرامش منتهی میشود و علاوه بر رشد اقتصادی بیشتر، بازار ارز را هم تکنرخی میکند. رئیسکل بانک مرکزی از تاثیر مخرب نرخهای بالای تورم طی بیش از ده سال بر فضای سرمایهگذاری و فعالیتهای اقتصادی کشور گفت و اقداماتی که دولت در این باب انجام داده است: «بر اساس سیاستهای اتخاذشده از سوی بانک مرکزی، نرخ تورم از حدود 40 درصد در سال 1392 به نرخی تکرقمی در خردادماه امسال (7/9 درصد) رسیده است.» رئیسکل بانک مرکزی دیگر سیاست این بانک را صیانت از ذخایر ارزی کشور و محافظت از ثبات آن در شرایط افت شدید قیمت جهانی نفت عنوان کرد. نوسانی که به گفته سیف از سال اول فعالیت دولت یازدهم تا به امروز 80 درصد کاهش یافته است: «متوسط نرخ اسمی برابری دلار در بازار غیررسمی ارز در 6 ماه نخست امسال به 35 هزار و 41 ریال رسید که در مقایسه با مدت مشابه پارسال، 9/4 درصد افزایش یافته است.» وی تاثیر برنامهریزیها و حاکمیت ثبات اقتصادی را در مصون ماندن از اثرات شوکهای بازار جهانی انرژی برجسته دانست. شوکی که به گفته این مقام مسئول بسیاری از اقتصادهای نفتی را گرفتار خود کرد اما ایران با موفقیت این دوره را پشت سر گذاشت و حتی به رشدی پایدار دست یافت. وی با پیشبینی رشدی 5 درصدی برای اقتصاد ایران در سال 1395 گفت: «در فصل چهارم سال 1394 رشد اقتصادی کشور روند صعودی به خود گرفت و در فصل اول امسال رشد 4/5 درصدی به دست آمد.»
رئیس شورای پول و اعتبار درباره اجرای سیاست تکنرخی کردن ارز تا پایان سال گفت: «با گسترش تدریجی ارتباطات بانکی و مطابق برنامهریزیها تا پایان امسال شاهد اجرای کامل سیاست ارز تکنرخی خواهیم بود.» چنین تحولاتی از نظر رئیس کل بانک مرکزی تصویر فضای آینده ایران برای تسهیل سرمایهگذاری بهویژه در بخش گردشگری است؛ سرمایهگذاری در صنعتی که پس از نفت و خودرو بهعنوان سومین صنعت در دنیا به لحاظ درآمدزایی و جذب منابع مالی شناخته میشود. ولیالله سیف با بیان اینکه تا چهار سال آینده به لحاظ درآمدزایی، صنعت گردشگری با صنعت نفت برابری میکند، گفت: «شورای جهانی سفر و گردشگری پیشبینی کرده تا سال 2026 میلادی سهم صنعت گردشگری در تولید ناخالص داخلی اقتصاد جهانی به 11 هزار میلیارد برسد و در دورهای 10ساله نیز با رشدی 4 درصدی به سهمی 8/10 درصدی از کل اقتصاد جهانی برسد.» به گفته رئیسکل بانک مرکزی تا سال 2026 میلادی حدود 370 میلیون نفر (معادل 11 درصد از کل شاغلان) به طور غیرمستقیم در اقتصاد گردشگری به فعالیت مشغول میشوند. رئیس شورای پول و اعتبار در ادامه نقش گردشگری را در ایجاد توسعه پایدار اقتصادی و فرهنگی کشور چشمگیر توصیف کرد و این صنعت را به علت زودبازده بودن بستری مناسب برای سرمایهگذاریهای داخلی و خارجی و افزایش منابع ارزی عنوان کرد. سیف توافق «برجام» را عامل افزایش مراودات و ارتباطات بانکی میان ایران و کشورهای خارجی دانست و از پیگیری و مذاکره برای اتصال سوئیچ کارتهای بانکی با کشورهای همجوار خبر داد و گفت: «در این راستا با کشورهای پاکستان، جمهوری آذربایجان و عراق مذاکره کردهایم که نتایج مثبتی را به دنبال داشته است.»
سرمایهگذاران گرفتار هیاهوهای سیاسی نشوند
معاون وزیر امور اقتصادی و دارایی نیز از دیگر میهمانان این همایش بود. بیشترین سوالهای سرمایهگذاران خارجی خطاب به وی بود و او نیز صراحتا گفت که سرمایهگذاران نگرانی بابت مسائل بانکی و نقلوانتقالهای پولی نداشته باشند. چراکه به تعبیر وی آنچه در باب نگرانیها گفته و شنیده میشود، تنها هیاهوهای سیاسی است و سرمایهگذاران نباید به این واکنشها توجه کنند. وی اعلام کرد که ریسک سرمایهگذاری در ایران از ۷ به ۶ درصد رسیده است. معاون وزیر اقتصاد و دارایی از سرمایهگذارانی گفت که از سال 94 به این سو درخواستهای متعددی برای حضور در بازار گردشگری ایران داشتهاند و دولت نیز تاکنون فقط در بخش مالی ۹ میلیارد دلار ضمانتنامه برای آنها صادر کرده است. ضمانتهایی که به گفته این مقام مسئول از متن قانون برخاسته و حمایتهای لازم را از سرمایهگذاریهای خارجی در مقابل ریسکهای غیرتجاری انجام میدهد. استناد رئیس سازمان سرمایهگذاری و کمکهای اقتصادی و فنی ایران به قانون مصوب مجلس در سال 1381 است که مقرر کرده دست دولت بابت ضمانت باز باشد و خیال خارجیان برای سرمایهگذاری آسوده. . وی ادامه داد: «بر اساس آخرین تغییرات در قانون مالیاتها، کلیه فعالیتها در حوزه بیمارستانی و توریستی بین ۵ تا ۱۳ سال در مناطق محروم از مالیات معاف هستند.»
معاون امور اقتصادی و دارایی این موارد را از آن رو برشمرد که به سرمایهگذاران خارجی نشان دهد دولت قانونی ایران به حمایت و ضمانت از سرمایهگذاران خارجی متعهد است و این تعهد حتی با تغییر کابینه نیز تغییر نخواهد کرد. وی اضافه کرد: «به سرمایهگذارانی که در آینده میخواهند سرمایه خود را در گردشگری هزینه کنند میگوییم که نگران انتقال تاسیسات گردشگری و همینطور سود حاصل از سرمایه به خارج از کشور نباشند. حتی یک مورد سراغ داریم که ۹۰۰ میلیون دلار به سرمایهگذار خارجی بابت ضمانت داده شد.» رئیس سازمان سرمایهگذاری و کمکهای اقتصادی و فنی ایران اضافه کرد: «سرمایهگذاران خارجی اجباری برای گرفتن ضمانتنامه ندارند اما مراجعه آنها به معنای برخورداری از حمایتهای دولت ایران است و تنها در این صورت است که از امتیازاتی برخوردار میشوند.» خزاعی ضمن اشاره به اینکه «تعهدات مورد انتظار ایران به طور کامل از سوی آمریکاییها انجام نشده»، هجوم و درخواست کشورهای اروپایی برای ثبت سرمایه و گرفتن ضمانت در ایران را بیسابقه توصیف کرد و تنوع و میزان مراجعات و رقابتها برای حضور در بازار ایران را از بعد سیاسی مناسب ارزیابی کرد. این مقام مسئول اضافه کرد: «فضای سرمایهگذاری در بخش گردشگری مساعد است. مذاکرات زیادی با بانکهایی از آلمان، ایتالیا، کره و... صورت گرفته و درخواست زیادی هم برای همکاری با شرکتها و موسساتی مانند هرمس آلمان، ساچه ایتالیا و سایر بنگاههای اقتصادی اروپایی داشتهایم.» معاون وزیر اقتصاد درباره واگذاری زمین به سرمایهگذاران خارجی گفت: «دولت ایران در واگذاری زمین به سرمایهگذاران خارجی مشکلی ندارد اما این واگذاریها تابع شرایط خاصی است. در قانون سرمایهگذاری خارجی مصوب مجلس پیشبینی شده اگر یک سرمایهگذار خارجی یا شرکت خارجی به زمینی نیاز دارد، باید یک شرکت سهامی در داخل ایران ثبت کند، سپس میتواند به اندازهای که نیاز دارد، از دولت ملک بخرد.»
گردشگری، ابزار رشد و توسعه پایدار اقتصادی
«تا دیروز به فضای اقتصادی و سیاسی ایران به دیده تردید مینگریستند اما امروز اوضاع عوض شده است.» این بخشی از صحبتهای معاون رئیسجمهور و رئیس سازمان میراث فرهنگی، صنایعدستی و گردشگری است که از اشتیاق زائدالوصف سرمایهگذاران خارجی برای مشارکت در پروژههای گردشگری کشور خبر میدهد. مسعود سلطانیفر از ظرفیتها و تواناییهای صنعت گردشگری کشور برای تبدیل شدن به یکی از برترین مقاصد گردشگری در سطوح منطقهای و بینالمللی گفت و اینکه دولت از تمام امکانات و تواناییهای خود در این مسیر استفاده خواهد کرد تا ضرورتی که به اعتقاد وی مزیت و فرصتی بیهمتا برای رونق و توسعه اقتصادی است به دست آید. معاون رئیسجمهور کارکرد اقتصادی گردشگری و مواردی مانند درآمدزایی، سودآوری، توزیع عادلانه ثروت، اشتغالآفرینی، توانمندسازی جوامع محلی و رفاه و شکوفایی اقتصادی را برجسته دانست و گواه صحبت خود را درآمد 1500 میلیارد دلاری در سال 2015 میلادی و اختصاص 10 درصد از تولید ناخالص جهانی و یک شغل از هر یازده شغل جهان به این صنعت عنوان کرد، اما به نظر وی گردشگری فراتر از اینها رفته و به پدیدهای اجتماعی، فرهنگی و حتی سیاسی و دارای کارکردهای متنوع تبدیل شده که اهمیت به مراتب بیشتری دارد.سلطانیفر گفت: «کشور ایران دارای زیرساختها، مزیتها و پتانسیلهای لازم برای دستیابی به این مهم است و اگر برنامهریزی و تدابیر دولت در کنار عوامل موثر بر جلب سرمایهگذاریها قرار گیرد، رسیدن به این هدف غیرممکن نخواهد بود.» معاون رئیسجمهور واقعیتی را هم یادآور شد. آنجا که مصادیق بهبود وضعیت گردشگری را برشمرد، که البته همگی پس از روی کار آمدن دولت یازدهم و حاصل شدن توافق برجام و لغو تحریمهای بینالمللی حاصل شده است: «رشد عمومی گردشگری در کشور به طور میانگین به 10 درصد در سال رسیده که از متوسط جهانی نیز دو برابر بیشتر است. ضریب اشتغال هتلها به بالاترین سطح رسیده و امروز شاهدیم که گردشگران هتلها را برای یک سال بعد رزرو میکنند.» سلطانیفر اضافه کرد: «خوشبختانه برای نخستینبار در تاریخ کشورمان تمامی مسئولان و تصمیمگیرندگان کشور به این باور رسیدهاند که گردشگری یکی از مهمترین محورها برای رشد و شکوفایی اقتصاد ایران است و سازمان میراث فرهنگی، صنایعدستی و گردشگری نیز با اعتقاد به همین اصل نهایت تعامل و همکاری را با سایر نهادها و سازمانها و بهویژه بخش خصوص داشته است.» وی از برنامهریزی برای ساخت و بهرهبرداری از 300 هتل چهار و پنجستاره تا سال 1400 خبر داد و اعلام کرد عملیات اجرایی 170 هتل از این تعداد آغاز شده است. سلطانیفر آماری هم از پروژههای در دست احداث داد و گفت: «در حال حاضر بیش از 1750 پروژه گردشگری با حجم سرمایهگذاری 10 میلیارد دلار در دست احداث است.توجه به طرح ویژه ایجاد اشتغال 70 هزار نفره با استفاده از ظرفیتهای بخش گردشگری، در سالهای 2016 و 2017 نیازمند تامین 4 هزار میلیارد تومان تسهیلات هستیم.»
در مسیر توسعه ملی گام برمیداریم
مدیرعامل سازمان تامیناجتماعی نیز در این همایش، به مانند همه چهار سال گذشته از دغدغههای این سازمان برای حرکت در مسیر توسعه ملی سخن گفت و از نقش این نهاد عمومی غیردولتی در سرعت بخشیدن به فرآیند دستیابی به توسعه. دکتر سید تقی نوربخش به نقشی که هلدینگ «هگتا» در ایجاد همافزایی میان شرکتهای مرتبط با حوزه حملونقل و گردشگری و هتلداری دارد، اشاره کرد و گفت: «هلدینگ گردشگری تامیناجتماعی (هگتا) تشکیل شده است تا بتواند با ایجاد همافزایی در بین شرکتهای رجا، هما، آبادگران و کشتیرانی نهتنها سهم درآمد سازمان را از منبع گردشگری افزایش دهد، بلکه گامی اثرگذار و متقن در جهت توسعه ملی بردارد.» وی در تشریح چرایی ورود سازمان تامیناجتماعی به عرصه سرمایهگذاری و بنگاهداری اینطور توضیح داد: «کشور ایران دارای آداب و رسوم و فرهنگ غنی و کهن است که در کنار تنوع آب و هوایی و امنیت در جذب گردشگر اثرگذارند. از طرفی دیگر سازمان تامیناجتماعی جمعیتی ۴۲ میلیون نفری را تحت پوشش دارد که بهمنظور افزایش سود و ارزشافزوده سرمایه ذینفعان و حفظ خصلت بیننسلی خود برای آیندگان میبایست وارد حوزه سرمایهگذاری شود.» نوربخش با بیان اینکه سازمان تامیناجتماعی هماینک در قالب ۹ هلدینگ به عرصه سرمایهگذاری و فعالیتهای اقتصادی وارد شده ادامه داد: «تلاش ما این است که با اتخاذ تدابیر و سیاستهای حمایتی به جلب اعتماد و جذب بیشتر سرمایهگذاران خارجی بپردازیم و به صورت عملیاتی به این عرصه وارد شویم.» مدیرعامل سازمان تامیناجتماعی در پاسخ به سوال معاون توسعه و استراتژی گروه هتلهای «رودا» (کشور امارات) که در باب اشتغال به کار نیروهای کار خارجی در ایران و قوانین تامیناجتماعی پرسیده بود، تاکید کرد که هیچگونه محدودیتی برای کارگران خارجی دارای مجوز کار و اقامت در ایران وجود ندارد: «نیروهای کار خارجی در صورت دریافت مجوز کار از مراجع ذیصلاح ایران، میتوانند از خدمات بیمهای، درمانی و حتی مستمری سازمان تامیناجتماعی بهرهمند شوند.» به گفته نوربخش، فرایند صدور مجوز دارای پیچیدگیهای خاصی نیست و به میزان زیادی ساده و سهلالوصول است. وی با این توضیح که سازمان تامیناجتماعی در فضای پسابرجام سمتوسوی فعالیتهای خود را به عرصه تعاملات بینالمللی تامیناجتماعی سوق داده، فراهم شدن امکان عقد قرارداد با کشورهای مختلف در حوزه تامیناجتماعی را از اولویتهای این سازمان عنوان کرد و گفت: «هماینک امکان انتقال سوابق بیمهای میان دو کشور ایران و ترکیه فراهم شده و بسترهای این اقدام مهم بیمهای با کشور کرهجنوبی نیز در حال فراهم شدن است.» نوربخش ضمن اشاره به برخی هماهنگیهای بهعملآمده میان سازمان تامیناجتماعی و وزارتخانههای متولی امور خارجه اضافه کرد: «گردشگران و کارگران خارجی تحت پوشش بیمه تامیناجتماعی هستند. این افراد علاوه بر بهرهمندی از بیمه حوادث ناشی از کار، از ۱۶ مزیت بیمهای دیگر نیز برخوردار میشوند.» نوربخش با اعلام ورود گروه هتلهای هما به بازار بورس کشور، این اقدام را گام مثبتی در شفافیت رویکرد سازمان تامیناجتماعی در حوزه هتلداری و هتلسازی قلمداد کرد و افزود: «سازمان تامیناجتماعی و مجموعه هلدینگ گردشگری تامیناجتماعی (هگتا) آمادگی کامل خود را برای پذیرش سرمایهگذاران و مشارکت آنها در عرصه هتلسازی در قالب طرح «۱۰۰ هتل، ۱۰۰ کسبوکار» اعلام میکند.»