پیراهن تیم‌های ملی چطور انتخاب می‌شوند؟  اگر تیم مطرحی باشید برندهای درجه اول دنیا برای نبردهای بین‌مارکی خود پشت در اتاق فدراسیون شما صف می‌بندند و اگر فدراسیون فوتبال کشور مطرحی نباشید باید برای امضای قرارداد سراغ مارک‌ها بروید. از همین جا تفاوت‌ها آغاز می‌شود؛ برای فدراسیون‌های مطرح با توجه به شرایط آوانتاژهای مالی وجود دارد که همه چیز را در حد مجانی برای آن‌ها درمی‌آورد و برای دیگران هزینه‌هایی دربرخواهد داشت.

حالا اگر بخواهیم این شرایط را برای تیم ملی ایران بررسی کنیم به دو مسئله مهم می‌رسیم. اولین مسئله مهم در مورد تیم ملی ایران حضورش در رتبه اول رنکینگ فیفا برای سه سال گذشته است. یعنی تیم ملی فوتبال ایران فرصت شماره یک برای صعود به جام جهانی پیش روست و همین مسئله ایران را تیم درجه اول آسیایی می‌کند. یعنی همه مارک‌های تجاری باید سراغ ایران بیایند. البته ایران با این قابلیت ویژه مشکل ویژه‌ای هم دارد. قانون کپی‌رایت در ایران رعایت نمی‌شود و به همین دلیل ساده مارک‌های تجاری علاقه زیادی به بازار ایران ندارند. اما با وجود این مشکل بزرگ، نایک و آدیداس دعوایی ناتمام در به دست آوردن اسپانسرینگ پیراهن تیم‌ها در جام جهانی دارند و همین دعوا به ایران کمک می‌کند که بازارگرمی کند. ایران امسال شاید قرارداد خوبی ببندد اما بعد از صعود به جام جهانی حتما بهترین مدل قرارداد را امضا خواهد کرد.

همه این‌ها توضیح داده شد تا بدانید تیم ملی ایران برای پوشیدن پیراهن نایک و آدیداس حتما با پیشنهادهای خوبی مواجه خواهد بود. این در حالی است که پیراهن‌هایی مانند پوما و ریباک و لوتو حتما پیشنهادهای بهتری برای ایران خواهند داشت تا بتوانند خودشان را به جام جهانی برسانند.

در این شرایط اما ایران در چند سال اخیر اول با آل‌اشپورت قرارداد بسته و حالا هم با جیووا. شرکت اول آلمانی است با کیفیت مشخص اجناس و شرکت دوم کلا 8 سال است تاسیس شده و کیفیت لباس‌هایش برکسی معلوم نیست. البته برای حضور در جام جهانی همه تیم‌ها ملزم به رعایت یک‌سری استاندارد هستند اما برای سایر مسابقات این کیفیت مارک تجاری است که همه‌چیز را تضمین می‌کند.اینکه فدراسیون فوتبال در آخرین  روز ریاست کفاشیان از پیراهن تیم ملی رونمایی می‌کند و اینکه مارک جیووا به خودش اجازه می‌دهد جنس ایرانی را با مارک ایتالیایی در اختیار تیم ملی و تیم‌های دیگر بگذارد، یک قسمت ماجراست و اصرار مدیران ایتالیایی که در راستای اهداف اقتصادی ایران این کار را می‌کنند یک طرف دیگر.

اما مشکل واقعی از جایی شروع می‌شود که پس از اتفاقاتی از این دست هیچ‌کس نمی‌تواند جلوی کار را بگیرد. یک شرکت با هر ملیتی پیراهنی بدون کیفیت با قیمتی درجه‌یک به فدراسیون فوتبال فروخته و هیچ‌کس پاسخگو نیست. شرکت که می‌گوید قرارداد دارد و غرامت می‌خواهد فدراسیون فوتبال هم که اگر قرارداد را اجرا نکند باید هزینه‌ای از جیب مردم پرداخت کند. دست‌آخر هم یا این پول پرداخت می‌شود و یا پرداخت نمی‌شود، اما هیچ‌کدام از افرادی که قرارداد را امضا کرده‌اند جوابگو نخواهند بود. شاید سوال اول حالا اهمیتش را از دست بدهد. اینکه پیراهن چطور انتخاب می‌شود سوال مهمی است اما مهم‌تر این است که اگر در جایی اشتباهی رخ داد چه کسانی جوابگو خواهند بود. جواب این سوال هم بیشتر از «هیچ‌کس» نیست.