وضعیت اضطراری در تختهای مراقبت ویژه
برای بیماری که ثانیهها برای او حکم مرگ و زندگی را دارد و در بدترین شرایط جسمی گرفتار شده است، نبود تخت مراقبتهای ویژه میتواند به معنی مرگ قطعی باشد. با وجود اهمیت بالای تختهای مراقبت ویژه در زندهماندن بیماران حاد، همچنان در حوزه تامین این تختهای حیاتی با کمبود جدی مواجه هستیم. علی امیرسوادکوهی، رئیس انجمن مراقبتهای ویژه هم با اشاره به همین کمبودها یادآور میشود: «هماکنون هفت هزار و 800 تخت مراقبتهای ویژه در کشور داریم، اما کمبود ۵۰درصدی در این زمینه وجود دارد که البته این کمبود نسبت به کل تختهای داخل کشور اعلام شده و نه بر اساس استاندارد کشورهایی همچون فرانسه.» با وجود اینکه دانشآموختگان رشته مراقبتهای ویژه در تراز علمی بالایی قرار دارند و به گفته رئیس انجمن مراقبتهای ویژه، دانشآموختگان این رشته در رتبه دوم منطقه قرارگرفتهاند، اما تحریمها و شرایط اقتصادی موجود، وضعیت نامساعدی را برای ارائه خدمات ایجاد کرده است.
امین جلالوند
مصدومان ترافیکی، قربانیان نخست کمبود تختهای نجات
هرسال حدود 300هزار مجروح حوادث ترافیکی برجای میماند که بر اساس آمارهای رسمی، بیشترین تعداد تخت مراقبتهای ویژه در اختیار این مصدومان قرار میگیرد. کمبود 50درصدی در حوزه تخت مراقبتهای ویژه به این معنی است که خیلی از مجروحان ترافیکی، دستشان از تخت مراقبتهای ویژه کوتاه میماند.
عمده این مصدومان حاد به بخش «آی سی یو» ارجاع داده میشوند که البته در این بین، بیماران حاد دچار سکتههای مغزی و سایر آسیبهای مزمن نیز در این نوع تخت مراقبتهای ویژه بستری میشوند.
وقتی بیمارستانهای دولتی نتوانند یک بیمار حاد را پذیرش کنند و تخت خالی «آی سی یو» نداشته باشند، در این شرایط خانواده بیمار مجبور میشوند که بیمارشان را به مراکز خصوصی ببرند. البته در این مراکز خصوصی نیز کمبود تخت مراقبتهای ویژه وجود دارد، اما اگر بیمار خوششانس باشد و تخت خالی پیدا شود، در آن صورت خانواده بیمار باید هزینههای هنگفتی را برای هرشب بستریشدن بیمار در تخت مراقبتهای ویژه پرداخت کند.
این شرایط موجب شده بسیاری از مصدومان ترافیکی کشور به درمانهای بهموقع و تختهای نجات دسترسی نداشته باشند که همین مسئله موجب افزایش مرگومیر در بین مصدومان ترافیکی شده است.
کمبود تختهای نجات از نگاه آمارها
اگرچه با اجرای طرح تحول سلامت، اقدامات مناسبی برای تامین تخت مراقبتهای ویژه انجام شد، اما مجموع این اقدامات تاکنون نتوانسته مشکل کمبود این تختها را برطرف کند. از ابتدای طرح تحول سلامت تاکنون، حدود دو هزار و 400 تخت به مجموع تختهای «آی سی یو» در کشور اضافه شده و برخی از مراکز درمانی در شهرهای محروم کشور نیز از این تختهای نجات بهرهمند شدند، ولی همچنان تا رفع کمبودهای این حوزه، فاصله زیادی وجود دارد.
کارشناسان نظام سلامت تاکید دارند که باید حداقل 10درصد از تختهای هر بیمارستانی متعلق به تختهای «آی سی یو» باشد، اما این نسبت حیاتی در اغلب بیمارستانهای کشور نادیده گرفته میشود.
بر اساس آمارهای وزارت بهداشت، هماکنون حدود 130هزار تخت بیمارستانی فعال وجود دارد. اگر بر اساس استانداردها قرار باشد که حداقل 10درصد از این تختها به مراقبتهای ویژه اختصاص یابد، آنگاه انتظار میرود هماکنون حداقل 13هزار تخت مراقبتهای ویژه در کشور داشته باشیم، اما در حال حاضر فقط هفت هزار و 800 تخت مراقبتهای ویژه در سراسر کشور وجود دارد.
با توجه به افزایش جمعیت، نیاز به تعداد تختهای بیمارستانی نیز بهطور مداوم افزایش مییابد. در این بین، روزبهروز نیز به تخت مراقبتهای ویژه بیشتری نیاز داریم تا بتوانیم جوابگوی درمان بیماران حاد و مزمن باشیم. از آنجا که قرار است تا سال 1404، تعداد تختهای بیمارستانی کشور به 230هزار تخت افزایش یابد، بنابراین تا سال 1404 حداقل به 23هزار تخت مراقبتهای ویژه نیاز داریم که نسبت معقول و منطقی بین تختهای معمولی در بیمارستانها و تختهای نجات برقرار شود.
از ضرورت پیشگیری تا افزایش کیفیت تختهای نجات
کمبود جدی تخت مراقبتهای ویژه، موجب شده حتی برخی نوزادان تازه متولد شده نیز نتوانند به تخت مراقبتهای ویژه نوزادان (NICU) دسترسی داشته باشند. این تختهای نجات برای زندهماندن نوزادان نارس، بیمار یا دچار اختلالات هنجاری، به معنی بازگشت به زندگی است، اما در این حوزه نیز با کمبود اساسی مواجه هستیم.
دکتر محمدمهدی قیامت، عضو هیئتمدیره انجمن بیهوشی و مراقبتهای ویژه کشور در گفتوگو با «آتیهنو» از زاویه دیگری به موضوع کمبود تختهای نجات نگاه میکند و میگوید: «اگرچه به افزایش کمّی تخت مراقبتهای ویژه، نیاز ضروری داریم، اما این نیازها نباید ما را از این موضوع غافل کند که ما به افزایش کیفیت این تختها هم نیاز مبرم داریم.»
به گفته قیامت، تامین تجهیزات استاندارد و افزایش کیفیت تخت مراقبتهای ویژه میتواند تاثیر چشمگیری در فرایند درمان بیمار داشته باشد. درواقع، افزایش کمی این تختها بدون درنظر گرفتن کیفیت استاندارد، اشتباه است و اعتبارات نظام سلامت را به هرز میبرد.از سوی دیگر، کارشناسان نظام سلامت تاکید دارند تا وقتی بحث پیشگیری، آموزش و فرهنگسازی از سوی تولیت نظام سلامت، جدی گرفته نشود، همیشه نیاز به افزایش تخت مراقبتهای ویژه خواهیم داشت، در حالی که میتوان با صرف هزینههایی بسیار کمتر از هزینههای راهاندازی تخت مراقبتهای ویژه، اصول پیشگیری و خودمراقبتی را در جامعه نهادینه کرد.
ارسال دیدگاه
ضمیمه
تیتر خبرها
