آیا به فرزندخوانده بیمه‌شده یا مستمری‌بگیر نیز در صورت فوت بیمه‌شده یا مستمری‌بگیر،  مستمری بازماندگان تعلق می‌گیرد؟

بله، در اجرای قانون حمایت از کودکان و نوجوانان بی‌سرپرست و بدسرپرست مصوب 10/7/1392 مجلس شورای اسلامی و آیین‌نامه اجرایی مصوب 14/4/1394 هیئت‌وزیران، فرزندخوانده در حکم فرزند حقیقی بوده و از تمامی حقوق و مزایای قانونی بهره‌مند خواهد شد.                                                                                       

 

 

لطفا در خصوص نحوه تقسیم مستمری بین بازماندگان بیمه‌شده یا مستمری‌بگیر متوفی توضیح دهید.

بر اساس تقسیم‌بندی انجام شده در ماده 83 قانون تامین‌اجتماعی، میزان سهم هریک از بازماندگان قانونی به‌شرح زیر است:

الف- میزان مستمری همسر دائم بیمه‌شده معادل50درصد مستمری استحقاقی بیمه‌شده است و در صورتی که بیمه‌شده یا مستمری‌بگیر مرد دارای چند همسر دائم باشد، مستمری به تساوی بین آن‌ها تقسیم می‌شود.

ب- میزان مستمری هر فرزند یا فرزندخوانده بیمه‌شده یا مستمری‌بگیر متوفی معادل 25درصد مستمری استحقاقی وی است و در صورتی که هر دو پدر و مادر را از دست داده باشد، سهم او دو برابر سهم مذکور خواهد شد.

ج- میزان مستمری هریک از پدر و مادر بیمه‌شده متوفی (در صورت احراز شرایط کفالت در زمان فوت بیمه‌شده) معادل 25درصد مستمری استحقاقی بیمه‌شده متوفی است.

د- میزان مستمری سهم هریک از بازماندگان از مجموع مستمری استحقاقی بیمه‌شده (مستمری حین‌الفوت او) عبارت است از: حاصل ضرب سهم وی از مستمری استحقاقی (به‌شرح فوق) تقسیم بر مجموع سهام همه بازماندگان واجد شرایط.

ه- مجموع مستمری بازماندگان متوفی نباید از 100درصد میزان مستمری استحقاقی بیمه‌شده بیشتر شود. هرگاه مجموع مستمری از این میزان تجاوز کند، سهم هریک از بازماندگان به نسبت تقلیل داده می‌شود و از طرفی هرگاه یکی از بازماندگان فوت شود یا فاقد شرایط دریافت مستمری شود، سهم بقیه آنان با توجه به تقسیم‌بندی مذکور افزایش خواهد یافت، در هر حال بازماندگان بیمه‌شده از 100درصد مستمری بازماندگان متوفی بهره‌مند می‌شوند.

 

 

آیا به همسر صیغه‌ای بیمه‌شده یا مستمری‌بگیر مرد متوفی، مستمری بازماندگان تعلق می‌گیرد؟

خیر، مستمری بازماندگان صرفا به همسر یا همسران دائم بیمه‌شده یا مستمری‌بگیر متوفی دارای سند رسمی ازداواج دائم یا سند عادی ازدواج دائم آنان که از سوی مراجع قضایی احراز اصالت شده باشد، تعلق می‌گیرد.

 

 

حداقل مستمری بازماندگان بیمه‌شده‌ای که بر اساس قانون «تعیین‌تکلیف تامین‌اجتماعی اشخاصی که 10سال و کمتر حق‌بیمه پرداخت کرده‌اند» مستمری‌بگیر شده و سپس فوت کرده چقدر است، آیا این مستمری بر اساس ماده 111 قانون تامین‌اجتماعی با حداقل دستمزد هر سال ترمیم خواهد شد؟

با توجه به اینکه این گروه از بیمه‌شدگان بر اساس ماده 76 یا دیگر مواد قانونی تامین‌اجتماعی مستمری‌بگیر نشده‌اند و  با توجه به قانون مذکور در این سوال به نسبت سنوات پرداخت حق‌بیمه بدون رعایت ماده 111 قانون تامین‌اجتماعی مستمری‌بگیر شده‌اند در ادامه نیز در صورت فوت آن‌ها میزان مستمری بازماندگان آنان نیز بر اساس سنوات پرداخت حق‌بیمه شخص بیمه‌شده و بدون رعایت ماده 111 قانون خواهد بود. یعنی چنانچه میزان مستمری آن‌ها کمتر از حداقل دستمزد سالانه باشد این مستمری به حداقل دستمزد سال افزایش نخواهد یافت. اما مجموع مستمری استحقاقی ماهانه بازماندگان در این حالت در هر حال  از حاصل ضرب حداقل دستمزد ماهانه سال فوت در سنوات پرداخت حق‌بیمه متوفی تقسیم بر عدد 30 کمتر نخواهد بود. یعنی؛

حداقل مجموع مستمری استحقاقی ماهانه بازماندگان=

30  تقسیم بر  (سنوات پرداخت حق بیمه *حداقل دستمزد ماهانه سال فوت)

 

 

آیا به بازماندگان بیمه‌شده حِرف و مشاغل آزاد با نرخ 12درصد در صورت فوت بیمه‌شده، مستمری بازماندگان تعلق می‌گیرد، با چه شرایطی؟

با عنایت به آیین‌نامه اجرایی بیمه صاحبان حِرف و مشاغل آزاد، سوابق پرداخت حق‌بیمه با نرخ 12درصد آن دسته از بیمه‌شدگانی که تا قبل از برقراری مستمری بازنشستگی (پس از احراز شرایط آن) فوت می‌کنند در احراز شرایط قانونی و نیز محاسبه مبلغ مستمری برای بهره‌مندی از مستمری بازماندگان منظور نمی‌شود. یعنی برای برقراری مستمری بازماندگان بیمه‌شده متوفی بیمه‌شده باید بدون در نظرگرفتن سوابق مشاغل آزاد 12درصد دارای شرایط برقراری مستمری بازماندگان باشد. مثلا برای برقراری مستمری بازماندگان با رعایت ماده 111 قانون (ترمیم مستمری به حداقل دستمزد سال)  باید ظرف 10سال قبل از تاریخ وفات بیمه‌شده، حداقل یک‌سال سابقه پرداخت حق‌بیمه با نرخ 14درصد (یا بیشتر) و نیز ظرف یک‌سال قبل از تاریخ فوت بیمه‌شده، حداقل 90روز سابقه پرداخت حق‌بیمه با نرخ 14درصد (یا بیشتر) وجود داشته باشد. بدین لحاظ به بیمه‌شدگانی که قصد ادامه بیمه‌پردازی در بلندمدت به‌صورت بیمه مشاغل آزاد را دارند و دارای افراد تحت تکفل هستند، اکیدا توصیه می‌شود بیمه مشاغل آزاد خود را با نرخ بیش از 12درصد (14درصد یا 18درصد حسب شرایط) انتخاب کنند تا در صورت فوت آن‌ها امکان برقراری مستمری بازماندگان برای افراد تحت تکفل آنان برابر مقررات فراهم شود. ضمناً بیمه‌شدگانی که به‌دلیل ازکارافتادگی کلی در بدو قرارداد بیمه حِرف و مشاغل آزاد الزاما بیمه مشاغل آزاد با نرخ 12درصد قرارداد منعقد کرده‌اند در صورت دارا بودن حداقل یک‌سال سابقه پرداخت حق‌بیمه با درخواست خودشان می‌توانند قراردادشان را به نرخ 14درصد تبدیل کنند.