با پایان یافتن عزاداری‌های دهه اول محرم، سالن‌های سینما به استقبال فیلم‌های جدید رفتند. مدت‌ها بود که در فرایند اکران فیلم‌ها شاهد اتفاق تازه‌ای نبودیم. فیلم‌های قدیمی بر پرده جا خوش کرده و بدون رقیب به راهشان ادامه می‌دادند. حالا با اضافه شدن پنج فیلم تازه‌نفس به چرخه اکران، سینماها جانی تازه گرفتند و فصل پاییز را پرشور و امیدوارانه آغاز کردند. فیلم‌های سینمایی «مغزهای کوچک زنگ‌زده» به کارگردانی هومن سیدی، «سوفی و دیوانه» به کارگردانی مهدی کرم‌پور، «هشتگ» ساخته رحیم بهبودی‌فر، «عرق سرد» به کارگردانی سهیل بیرقی و «جاده قدیم» ساخته منیژه حکمت در گروه ایران اکران شده‌اند. در این گزارش نگاهی داریم به تعدادی از فیلم‌هایی که در اکران پاییزی جای گرفته‌اند.

 

فیلمی تلخ‌تر از «ابد و یک روز»

«مغزهای کوچک زنگ زده» پنجمین ساخته هومن سیدی بعد از فیلم‌های سینمایی «خشم و هیاهو»، «اعترافات ذهن خطرناک من»، «سیزده» و فیلم ویدئویی «آفریقا» است.

این فیلم را باید پدیده جشنواره فیلم فجر سال گذشته بدانیم. فیلمی که خیلی بی‌سروصدا آمد و بسیاری از منتقدان را شیفته خودش کرد. در حالی که تصور می‌شد فیلم‌های پرخرج مثل «به وقت شام» بیشتر جوایز را درو کنند، فیلم هومن سیدی توانست نمایش موفقی داشته باشد. این فیلم هم سیمرغ بلورین بهترین فیلم از نگاه تماشاگران را دریافت کرد و هم در بخش‌های هنر و تجربه، صداگذاری و فیلم‌نامه، سیمرغ گرفت. سه نفر از بازیگران مرد فیلم در بخش بهترین بازیگر نقش اول و مکمل نامزد شدند، ولی در نهایت دستشان از رسیدن به سیمرغ کوتاه ماند. با خواندن خلاصه داستان فیلم، چیزی دستگیرتان نمی‌شود. «میگن اگه چوپان نباشه گوسفندا تلف میشن یا گم میشن یا گرگ بهشون میزنه یا از گرسنگی می‌میرن چون مغز ندارن، هرکسی که مغز نداره به چوپان احتیاج داره، یه چوپان دلسوز.» این فیلم داستان سرراست مشخصی ندارد و بیشتر توصیف‌کننده چند موقعیت است. موقعیت تعدادی شرور که در حاشیه شهر از راه خلافکاری روزگار می‌گذرانند. آن‌ها از قوانین رسمی تبعیت نمی‌کنند و تابع قوانینی هستند که پدرسالار آنجا یعنی شکور با بازی فرهاد اصلانی وضع کرده است. فضای «مغزهای کوچک زنگ زده» را خیلی‌ها به حال و هوای «ابد و یک روز» شبیه دانسته‌اند. وجه شباهت دو فیلم ارائه واقعیاتی تلخ از زندگی بخشی از جامعه است. «ابد و یک روز» این فضا را با ضرب‌آهنگی نفسگیر در دل تهران به تصویر می‌کشد، اما «مغزهای کوچک زنگ زده» آینه‌اش را در حاشیه این کلانشهر قرار می‌دهد. جایی که لبریز از خشم و خشونت است و خلافکارها جا را برای دیگران تنگ کرده‌اند. اگر تحمل تلخی «ابد و یک روز» را نداشته‌اید؛ به تماشای فیلم جدید هومن سیدی نروید! چون «مغزهای کوچک زنگ زده» چند قدم پیشتر رفته و انواع خشونت‌های کلامی و رفتاری را به تصویر کشیده است. یکی از بهترین سکانس‌های فیلم، جایی است که دوستان شکور با تیراندازی در برابر پلیس مقاومت می‌کنند. نوید محمدزاده و فرهاد اصلانی در نقش دو برادر، شخصیت‌های اصلی این فیلم را برعهده دارند. قرار بود حامد بهداد در این فیلم، نقش برادر نوید محمدزاده را بازی کند، اما فرهاد اصلانی جایگزین او شد.

سکانس‌هاى فیلم در احمدآباد مستوفى و شهرک اکباتان فیلم‌بردارى شده است.

تعدادی از بازیگران این فیلم از بین ١٥هزار ویدئوی ارسالى فراخوان بازیگری و شاگردان کلاس‌هاى هومن سیدى انتخاب شده‌اند.

 

یک داستان واقعی درباره فوتسال زنان 

«عرق سرد» فیلمی زنانه است که از حقوق ضایع‌شده زنان سخن می‌گوید. این فیلم، دومین اثر سهیل بیرقی بعد از فیلم «من» است که بر اساس یک داستان واقعی ساخته شده. سال‌ها پیش یکی از بازیکنان فوتسال زنان ایران به‌خاطر مخالفت همسرش نتوانست تیم ملی را در مسابقات خارجی همراهی کند. سهیل بیرقی با دستمایه قراردادن این اتفاق، قصه‌ای اجتماعی را به تصویر کشیده است.

در خلاصه داستان این فیلم آمده: «افروز اردستانی با بازی باران کوثری، کاپیتان تیم ملی فوتسال زنان ایران است که با گل‌زنی افروز، تیم ملی برای اولین بار به فینال بازی‌های آسیایی راه پیدا می‌کند و عازم مالزی می‌شود. در فرودگاه، افروز متوجه می‌شود که ممنوع‌الخروج است.»

باران کوثری، امیر جدیدی، سحر دولتشاهی، لیلی رشیدی و هدی زین‌العابدین از جمله بازیگران اصلی فیلم هستند. نکته جالب درباره «عرق سرد» این است که هر چهار بازیگر اصلی، نامزد دریافت سیمرغ بلورین از جشنواره فیلم فجر شدند. همچنین باران کوثری براى بازى در این فیلم، حدود 21کیلوگرم وزن کم کرد و تمرینات تخصصى رشته فوتبال را پشت سر گذاشت.  مسابقات فوتسال زنان از تلویزیون پخش نمی‌شود و از این جهت تماشای زندگی این فوتسالیست‌ها بر پرده سینما و تمرینات آن‌ها می‌تواند کنجکاوبرانگیز باشد.

«عرق سرد» فیلمی قصه‌گوست که می‌تواند مخاطب سینمای بدنه را راضی از سالن‌ها بیرون بفرستد. البته بیرقی با دیدی جانب‌دارانه شخصیت‌های مرد و زن را در مقابل هم قرار داده است. شخصیت مرد قصه، انسانی خشن، مغرور و بی‌منطق است که مخاطب نمی‌تواند با او هم‌ذات‌پنداری کند. بیرقی در این فیلم راهی را در پیش گرفته که قبلا تهمینه میلانی بخشی از آن را پیموده است.

 

نیوشا ضیغمی در نقش پیرمرد 

فیلم سینمایی «هشتگ» به کارگردانی رحیم بهبودی‌فر و تهیه‌کنندگی مقصود جباری و محمدعلی کیانی ساخته شده که هیچ‌کدام سینماگران نام‌آشنایی نیستند. برای این فیلم هیچ خلاصه داستانی ارائه نشده و فقط گفته شده که یک کمدی خانوادگی است. از جمله نکات خبرساز فیلم، گریم نیوشا ضیغمی است که در نقش یک پیرمرد ظاهر می‌شود. علاوه بر او، بهاره رهنما، بیژن بنفشه‌خواه، ارسلان قاسمی، حدیث فولادوند، امید روحانی و سیدجواد هاشمی در این اثر حضور دارند. از تیزرهای فیلم پیداست که نباید انتظار یک اثر ارزشمند را داشته باشیم. «هشتگ» آمده که صرفا گیشه را فتح کند و برود. این فیلم صرفا با هدف سرگرم‌کردن مخاطب ساخته شده است. باید منتظر بمانیم، ببینیم به این هدفش می‌رسد یا خیر.

 

زنان آسیب‌دیده در مسیر «جاده قدیم» 

«جاده قدیم» چهارمین فیلم سینمایی منیژه حکمت در مقام کارگردان پس از 10 سال دوری است. او در سال‌های اخیر بیشتر به‌عنوان تهیه‌کننده و پخش‌کننده فعالیت داشت. «جاده قدیم» قصه زنی آسیب‌ دیده است و اتفاقاتی که بر او می‌گذرد و با تمام آسیب‌های اجتماعی و جسمی که دیده در جایی که به بن‌بست رسیده، بلند می‌شود و از نو شروع می‌کند. به لحاظ مضمونی می‌توان فیلم را نزدیک به «فروشنده» اصغر فرهادی دانست. چون اینجا هم کارگردان درباره ماجرای خط‌قرمزی تجاوز و تبعاتش سخن می‌گوید.

مهتاب کرامتی، آتیلا پسیانی، پرویز پورحسینی، ترلان پروانه، محمدرضا غفاری، شیرین یزدان‌بخش، لیلی رشیدی، محمدرضا هدایتی و بهناز جعفری در این فیلم بازی کرده‌اند.